Кіріспе

1768 жылғы ағылшын тілінің орфографиясын реформалау жөніндегі ұсыныс. Бенджамин Франклиннің фонетикалық әліпбиі – ағылшын тілінің орфографиялық реформасына қатысты Бенджамин Франклиннің ұсынысы болды. Әліпби ағылшын тілінде қолданылатын латын әліпбиіне негізделген.

Әуелі дауыстылар

Франклин ұсынған әліпбиде дауыстыларды білдіретін жеті әріп болды. Бұл жиынтық ағылшын алфавитіндегі бес әріпке қоса екі жаңа әріптен тұрды: α, e, i, o, u. Алғашқы жаңа әріп o және α әріптерінің лигатурасы ретінде құрылды және Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) шамамен транскрипцияланған дыбысты білдіру үшін пайдаланылды. Екінші жаңа дауысты әріп, ɥ, немесе дыбысын білдіру үшін қолданылды. Франклин ұзақ дауыстылар деп аталатын, қазіргі заманғы фонемалармен IPA-да көрсетілген екі еселенген әріптерді қолдануды ұсынды: ұзақ /ɔː/ қысқа /ɒ/ (немесе, оның белгісінде, қарсы ), ұзақ /eɪ/ қысқа /ɛ/ (ee қарсы e), және ұзақ /iː/ қысқа /ɪ/ (ii қарсы i). Ұсынылған әліпбиде жазу үлгілерінде Франклин өзінің e әрпін ұзақ және қысқа қолдануын "mend" және "remain" сөздерімен қарама-қарсы қойды, ол сәйкесінше mend және remeen деп жазды. Бұл жүйеде ee дыбысы "late" және "pale" сөздеріндегі дыбысын білдіреді. Сондай-ақ, ii дыбысы "degrees", "pleased" және "serene" сөздеріндегі дыбысын білдіру үшін қолданылады. Кейде Франклиннің жаңа әліпбиде жазылған хаттары екі әріпті емес, ◌̂ циркумфлексі бар әріпті қолдана отырып, ұзын дауысты білдіреді, мысалы, ол "great" және "compared" сөздеріндегі дыбысын ê арқылы білдіреді. Франклиннің ұзын-қысқа дауыстылар арасындағы айырмашылық 21-ғасырдағы ағылшын тіліндегі бірдей айырмашылықтарға мүлдем сәйкес келмейтін сияқты; мысалы, дыбысын қолданылған жалғыз сөз – "all" сөзі, бірақ қазіргі заманғы жазуда қолданылатын басқа сөздер емес. Бұл айырмашылық Франклиннің өз сәйкессіздіктерін көрсететін болуы мүмкін, бірақ одан да көп, оның белгілі бір уақыты мен орнындағы ағылшын тілінің фонологиясындағы заңды айырмашылықтарды көрсетеді. Франклин қазіргі /uː/ және /ʊ/ фонемаларын (мысалы, "goose" және "foot" сөздерінде) ажыратпайды, бұл 18-ғасырдағы ағылшын тілінің айтылуы мен қазіргі заманғы айтылуы арасындағы тағы бір айырмашылықты көрсетеді.

Қосындылар

Франклин ұсынған әліпбиге консонанттарды білдіретін он тоғыз әріп кірді. Бұл жиынтық ағылшын алфавитіндегі он бес әріпке қоса төрт жаңа әріптен тұрды: b, d, f, g, h, k, l, m, n, p, r, s (оның ішінде оның дәуіріне тән ұзын s, ʃ) t, v, z. Жаңа әріптер ағылшын тіліндегі ng (= ŋ); sh (= ); дыбысталған th (= ) және дыбыссыз th (= ) диграфтарын алмастыру үшін ұсынылды. Осы жаңа әріптерге негізделген жаңа консонанттық диграфтар өлшеудегі zh дыбысын (= z) және вишнядағы ch (= t) және джектегі j (= d) аффрикаттық дыбыстарын бейнелеу үшін пайдаланылды. Франклиннің алты жаңа таңбасының ішіндегі ең ықпалдысы ng үшін "eng" әрпі болды. Кейіннен ол IPA-ға қосылды. Александр Гилл Үлкені бұл әріпті 1619 жылы қолданған.