Кіріспе
1768 жылғы ағылшын тілінің орфографиясын реформалау жөніндегі ұсыныс. Бенджамин Франклиннің фонетикалық әліпбиі – ағылшын тілінің орфографиялық реформасына қатысты Бенджамин Франклиннің ұсынысы болды. Әліпби ағылшын тілінде қолданылатын латын әліпбиіне негізделген.
Benjamin Franklin's phonetic alphabet was Benjamin Franklin's proposal for a spelling reform of the English language. The alphabet was based on the Latin alphabet used in English.
Әуелі дауыстылар
Франклин ұсынған әліпбиде дауыстыларды білдіретін жеті әріп болды. Бұл жиынтық ағылшын алфавитіндегі бес әріпке қоса екі жаңа әріптен тұрды: α, e, i, o, u. Алғашқы жаңа әріп o және α әріптерінің лигатурасы ретінде құрылды және Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) шамамен транскрипцияланған дыбысты білдіру үшін пайдаланылды. Екінші жаңа дауысты әріп, ɥ, немесе дыбысын білдіру үшін қолданылды. Франклин ұзақ дауыстылар деп аталатын, қазіргі заманғы фонемалармен IPA-да көрсетілген екі еселенген әріптерді қолдануды ұсынды: ұзақ /ɔː/ қысқа /ɒ/ (немесе, оның белгісінде, қарсы ), ұзақ /eɪ/ қысқа /ɛ/ (ee қарсы e), және ұзақ /iː/ қысқа /ɪ/ (ii қарсы i). Ұсынылған әліпбиде жазу үлгілерінде Франклин өзінің e әрпін ұзақ және қысқа қолдануын "mend" және "remain" сөздерімен қарама-қарсы қойды, ол сәйкесінше mend және remeen деп жазды. Бұл жүйеде ee дыбысы "late" және "pale" сөздеріндегі дыбысын білдіреді. Сондай-ақ, ii дыбысы "degrees", "pleased" және "serene" сөздеріндегі дыбысын білдіру үшін қолданылады. Кейде Франклиннің жаңа әліпбиде жазылған хаттары екі әріпті емес, ◌̂ циркумфлексі бар әріпті қолдана отырып, ұзын дауысты білдіреді, мысалы, ол "great" және "compared" сөздеріндегі дыбысын ê арқылы білдіреді. Франклиннің ұзын-қысқа дауыстылар арасындағы айырмашылық 21-ғасырдағы ағылшын тіліндегі бірдей айырмашылықтарға мүлдем сәйкес келмейтін сияқты; мысалы, дыбысын қолданылған жалғыз сөз – "all" сөзі, бірақ қазіргі заманғы жазуда қолданылатын басқа сөздер емес. Бұл айырмашылық Франклиннің өз сәйкессіздіктерін көрсететін болуы мүмкін, бірақ одан да көп, оның белгілі бір уақыты мен орнындағы ағылшын тілінің фонологиясындағы заңды айырмашылықтарды көрсетеді. Франклин қазіргі /uː/ және /ʊ/ фонемаларын (мысалы, "goose" және "foot" сөздерінде) ажыратпайды, бұл 18-ғасырдағы ағылшын тілінің айтылуы мен қазіргі заманғы айтылуы арасындағы тағы бір айырмашылықты көрсетеді.
Franklin proposed the use of doubled letters to represent what he called long vowels, represented by modern phonemes in IPA thus: long /ɔː/ versus short /ɒ/ (or, in his notation, versus ), long /eɪ/ versus short /ɛ/ (ee versus e), and long /iː/ for short /ɪ/ (ii versus i). In his examples of writing in the proposed alphabet, Franklin contrasts long and short uses of his letter e, with the words "mend" and "remain" which, respectively, he spelled mend and remeen. In this system, ee is used to represent the sound in "late" and "pale". Likewise, ii is used to represent the sound in "degrees", "pleased", and "serene". Sometimes Franklin's correspondences written in the new alphabet represent a long vowel not using a double letter but instead using a letter with a circumflex, ◌̂, as when he represents the sound in "great" and "compared" with ê instead of ee. Franklin's long short vowel distinctions appear not perfectly identical to the same distinctions in 21st century English; for example, the only word shown to use is the word all, but not other words that in modern notation would use This discrepancy may reflect Franklin's own inconsistencies, but, even more likely, it reflects legitimate differences in the English phonology of his particular time and place. Franklin does not make a distinction between the modern /uː/ and /ʊ/ phonemes (in words like goose versus foot), which likely reveals another difference between 18th century English pronunciation versus modern pronunciation.
Қосындылар
Франклин ұсынған әліпбиге консонанттарды білдіретін он тоғыз әріп кірді. Бұл жиынтық ағылшын алфавитіндегі он бес әріпке қоса төрт жаңа әріптен тұрды: b, d, f, g, h, k, l, m, n, p, r, s (оның ішінде оның дәуіріне тән ұзын s, ʃ) t, v, z. Жаңа әріптер ағылшын тіліндегі ng (= ŋ); sh (= ); дыбысталған th (= ) және дыбыссыз th (= ) диграфтарын алмастыру үшін ұсынылды. Осы жаңа әріптерге негізделген жаңа консонанттық диграфтар өлшеудегі zh дыбысын (= z) және вишнядағы ch (= t) және джектегі j (= d) аффрикаттық дыбыстарын бейнелеу үшін пайдаланылды. Франклиннің алты жаңа таңбасының ішіндегі ең ықпалдысы ng үшін "eng" әрпі болды. Кейіннен ол IPA-ға қосылды. Александр Гилл Үлкені бұл әріпті 1619 жылы қолданған.