Кіріспе

Вәрмдё муниципалитеті – Швецияның шығыс орталық бөлігіндегі Стокгольм округінің муниципалитеті. Оның орталығы Густавсберг қаласы, 2005 жылғы мәлімет бойынша халқы 9 682 адамды құрайды, ол негізгі аралда орналасқан. Муниципалитет атауы негізгі арал Вәрмдёнің атымен берілген. Қазіргі түріндегі муниципалитет 1974 жылы құрылды, ол кезде "ескі" Вәрмдё, 1902 жылы одан бөлініп шыққан Густавсберг және Дюро муниципалитеттері біріктірілді.

География

Муниципалитет 10 000 аралдан тұрады, олардың барлығы Стокгольм архипелагының құрамына кіреді. Ірі аралдар: Вярмдо, Ингаро, Фэггельброланде, Дюро/Виндо, Сварцо, Мёя, Гранхолмен, Рунмаро және Немдо. Густавсберг – бас қала, сонымен қатар Джуро, Ставснас, Мертнас, Хемместа, Брунн, Стромма және Сандхамн сияқты бірнеше ауылдар мен шағын қалалар шашыраңқы орналасқан.

Тарих

Вәрмдё атауы 1314 жылға дейін жетеді, бірақ оның мағынасы белгісіз. (Бұл атау мұхитта қыста мұзды тесіктейтін, кішкентай ыстық су бұлағы – «вәрмд» сөзінен шыққан болуы мүмкін, және осы аймақта мұндай бұлақтар көптеп кездеседі.) Дегенмен, бұл аймақта адамдар одан да ертерек тұрған, шамасы Тас дәуірінен бастап, оның қалдықтары табылып жатыр. Халық балық аулау, теңіз түлкілерін және теңіз құстарын аулау арқылы күш көрді. Жағалау климаты дәстүрлі астық дақылдарына қолайсыз болғандықтан, егіншілік күш-жігері картоп өсіруге бағытталды. 1850 жылдар шамасында бу кемелері енгізілгеннен кейін Стокгольмдегі бай адамдар станциялар маңында демалыс үйлерін салуға кірісті. 1930 жылдары қазіргі басты жолдар салынғанда, тек аралдарға қатынайтын бу кемелері ғана қалды, ал даму жалғасты. 1970 жылдардағы әкімшілік реформа кезінде Вәрмдё алты кішкентай муниципалитеттің бірігуі арқылы құрылды және екі фарфор пеші бейнеленген Густавсберг гербін қабылдады. Вәрмдё – Стокгольмнің қарқынды дамып келе жатқан қалалық аймағы, сонымен қатар Швециядағы демалыс үйлері үшін ең танымал аймақтардың бірі. Жаз айларында халық саны үш есеге артады.

Өнеркәсіп

Муниципалитеттің өнеркәсіп саласында 1820 жылдары құрылған Густавсберг фарфор фабрикасы басымдық құрды. 1900 жылға қарай онда 1000 адам жұмыс істеді, бұл Швециядағы ең ірі жұмыс орындарының біріне айналдырды. Жаз айларында муниципалитет халқы көптеген туристер мен демалыс үйлерінің келуіне байланысты үш есеге артады.