Кіріспе

Макоа үйрегі (Oxyura maccoa) – Шығыс және Оңтүстік Африкада таралған, қатаң құйрықты, суға сүңгіп жүзетін үйрек.

Сипаттама

Қатты құйрықты қаздар тобының мүшелері ретінде макоалар көбінесе құйрық қауырсындарын тік көтеріп, суда сүзіп жүрген кезде кездеседі. Бұл туыс 2 топқа бөлінеді: Ескі әлемдікі – O. maccoa, O. leucocephala (ақ баслы қаз) және O. australis (көк мүңкідұмды қаз), ал Жаңа әлемдікі – O. vittata (көлді қаз) және O. ferruginea (анда қаз). Бұл көлдер, тоғандар, тұзды су басқан ойпаңдар, бөгеттер, өзен сағалары, тіпті сарқырамалы су тоғандары. Бұл жерлердің бәрі макоаға қонуға, ұшып шығуға және, әрине, тамақ үшін суға сүңгіп түсуге жеткілікті кеңістік береді. Көбейген кезде бұл қаздар жоғарыда сипатталғандай ұқсас ортада мекендейді, бірақ бір ерекшелігі бар. Макоалардың көбейетін жерлері үшін маңызды компонент – ашық тұщы судың және жақын орналасқан жас өсімдіктердің болуы. Бұл қаздар көбейетін орталарында Typha (қамыстың) түрлерін ерекше жақсы көреді және әдетте ұяларын осы қамыстардың тығыз шоғырларында салады. Содан кейін ол аузымен материалды іріктеп, қажетті тұқымдарды, өсімдіктерді және жәндіктерді қалдырады.

Ластану

Вегетариандық тамақтануға бейімделген көптеген басқа қаздардан өзгеше, макоа қаздары өсімдіктермен қатар жұмырқасыз жануарлармен де қоректенеді. Осының салдарынан, олар басқа қаздарға қарағанда трофикалық деңгейде жоғарырақ тұрады. Сондықтан, олар тамақтану тізбегіндегі уытты заттардың жиналуы мен концентрациялануынан ластануға көбірек ұшырайды. Осы қауіпті ластаушы заттардың негізгі көздері – айналасындағы шаруашылықтардан ағып келетін пестицидтер мен гербицидтер.

Климаттың өзгеруі

Жаһандық климат жылынуына байланысты, макоалардың өмір сүретін Оңтүстік Африканың батпақты жерлері құрғап кетуі мүмкін. Мұндай маңызды көбею орталықтарының жоқтығынан бұл түрдің саны күрт азаюы күтілуде.

Қосалқы ау

Макао қазының айқын емес, бірақ маңызды қатері – желілі торларға кездейсоқ түсіп қалуы. Адам санының өсуіне байланысты балықты аулау қажеттілігі артып, осы мәселе жиілеуде. Бұл мәселе, көбінесе, Шығыс Африкадағы үлкен көлдерде тұратын қауымдарға қатысты болып көрінеді.