Ғалия әл-Богами – Сауд Арабиясының Меккені Османдықтардың қайта басып алуына қарсы әскери қарсылықты басқарған батыр әйелі. Тарихы, өмірі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Принцесса Ғалия немесе Ғалийя Әл-Бадри Әл-Богами (غالية البقمية; 1818 жылы қайтыс болды) – Вахабит соғысы кезінде Мекке қаласын Осман империясының қайта басып алуына қарсы әскери төңкеріс жасаған саудиялық әйел. Оның ерлігі үшін оған Әмира атағы берілді, бұл Әмір атағының әйел түрі, яғни ханшайым деген мағынаны білдіреді.
Princess Ghaliya or Ghaliyya Al Badry Al Bogami (غالية البقمية; died 1818) was a Saudi woman who led military resistance to prevent the Ottoman recapture of Mecca during the Wahhabi War. She was given the title Amira, which is the female version of the title Emir which means princess, in recognition of her acts.
Өмірбаян
Ғалия бинт Әбділрахман әл-Боғамми – Меккеден оңтүстік-шығысқа қарай Таифке жақын Тарбадан шыққан ханбали бедуин. Ол Калаш әулетінен шейх Абд әл-Рахман бин Сұлтан әл-Бадридің қызы болды. Ғалия Дирия әмірлігінің Тарба губернаторы, ханзада Хамад бен Абдулла бин Умхайдың әйелі болған. Ол ақылды әйел ретінде сипатталған және әкесінен мұра еткен байлығын күйеуін, үйін және дінін қолдауға жұмсаған. Күйеуі Хиджаз соғысында жарақат алып, қайтыс болғанға дейін бірнеше жыл мүгедек болып қалғанда, ол әйеліне кәмелетке толмаған ұлы мен мұрагерін қамқорлыққа алып, іс жүзінде оның регенті болды. Ваххаби соғысы (1811–1818) кезінде Мекке Осман империясының шабуылына ұшырады, сол кезде ол Меккені Осман күштерінен қорғау үшін әскери қарсылық қозғалысын құрды. Ол Аль Бақұммен одақтасып, Аль Бақұмға Османмен күресу үшін ақша және азық-түлікпен көмектесті. Оның белсенді қатысуының арқасында Османдықтар оны аймақтың билеуші ханшайымы деп ойлады, бірақ ол ұлының қамқоршысы ретінде әрекет етті. Ол батылдығымен және стратегиялық қабілетімен танылды, сондай-ақ жылнамаларда оның қатысуы былайша сипатталған: «Мекке маңындағы араб тайпаларының қарсылығы Тарба арабтарының қарсылығындай күшті болған емес. Олардың басында Ғалия есімді әйел тұрды». Ғалияның тактикасы оның әскерлеріне соғыстың басында Османдықтардың шабуылдарын сәтті тойтарып беруге мүмкіндік берді. Олар әйелдің жеңіске жеткенін мойындағысы келмегендіктен, оны уаһхаби күштерін көрінбейтін ететін сиқыршы деп айыптап, қамысымдар таратты. Атап айтқанда, бұл 1814 жылы Тураба шайқасында болған: «Бірқатар оқиғалар орын алды (соның ішінде 1814 жылы Тураба шайқасында әйел, Ғалияның басшылығымен Сауд Арабиясының жеңіске жеткені)», және: «Бастапқыда Мұхаммед Әли бірқатар әскери сәтсіздіктерге ұшырады. 1813 жылдың соңы мен 1814 жылдың басында оның әскерлері Тураба мен Қунфуда маңында жеңілді. Тураба шайқасында уаһхабилерге Ғалия есімді әйел басшылық етті, египеттіктер оған жаман көз тигізу қабілетін жатқызды».
Ghaliyya bint Abdelrahman Al Bogammy was a Hanbali Bedouin from Tarba near Ta'if southeast of Mecca. She was the daughter of Sheikh Abd al Rahman bin Sultan al Badri from the Kalash family. Ghaliyya was the wife of prince Hamad Ben Abduallah ben Umhay, the governor of Tarba for the Emirate of Diriyah. She was described as intelligent, and used the fortune she inherited from her father to support her husband and their home and religion. When her husband was injured during the Hijaz wars and his injuries made him an invalid for years before he died, he made his wife the guardian of their minor son and heir, and thus in effect his regent. During the Wahhabi War (1811–1818), Mecca was under attack from the Ottoman Empire, and she formed a military resistance movement to defend Mecca against the Ottoman forces. She allied with Al Baqum, and provided Al Baqum with money and provisions to fight the Ottoman. Because of her active participation the Ottomans assumed that she was the ruling princess of the area, though she acted as the guardian of her son. She was credited with boldness and strategic ability, and chronicles describe her participation: "Never had the resistance of the Arab tribes from the vicinity of Mecca been so strong as was that of the Arabs of Tarba They had at their head a woman who bore the name of Ghaliyya." Ghaliya's tactics enabled her forces to repel Ottoman incursions successfully during the beginning of the war. Incapable of admitting that they could be defeated by a woman, the opponents spread rumours accusing her of being a sorceress who cast the Wahhabi forces invisible. Specifically, this was to have taken place at the Battle of Turaba in 1814: "A number of incidents ensued (including a Saudi victory under the command of a woman, Ghaliya, at the Battle of Turaba in 1814) ", and: "Initially, Muhammad Ali suffered a series of military failures. In late 1813 and early 1814, his troops were defeated near Turaba and Qunfudha. In the Turaba battle, the Wahhabis were commanded by a woman, named Ghaliya, to whom the Egyptians immediately ascribed the power of casting the evil eye".