Кіріспе

Американдық опера әншісі

Расселл Киз Оберлин (11 қазан 1928 жыл - 25 қараша 2016 жыл) – американдық әнші және «Нью-Йорк Pro Musica Antiqua» ансамблінің негізін қалаушы мүшесі. Ол АҚШ-та кеңінен танылған алғашқы және көп жыл бойы жалғыз контратенор болды. «Нью-Йоркер» журналының сөзімен айтқанда, ол «Американың алғашқы контратенор жұлдызы» атанды. 1950-1960 жылдардағы ерте музыканы жаңғырту қозғалысының бастамашысы болған Оберлин Атлантиканың екі жағында концерттер берді, және өзінің концерттерінде, жазбаларында, сондай-ақ XIII ғасырдың литургиялық драмасы «Даниэль ойынынан» бастап, XX ғасырдың «Жазғы түннің арманы» операсына дейінгі шығармаларды орындауда «толық, жылы, бай вибратолы дыбыспен» танылды. TOC

Өмір және мансап

Рассел Оберлин 1928 жылы Огайо штатының Акрон қаласында дүниеге келген. Ол бала кезінде кәсіби әнші болып жұмыс істеді, 1948 жылдан 1951 жылға дейін Нью-Йорктегі Джульярд музыка мектебінде оқыды және бітіргенге дейін тенор ретінде мансабын бастады. 1952 жылы ол «New York Pro Musica Antiqua» тобының негізін қалаушы мүшесі болды, осы топпен ортағасырлық және Ренессанс эпохасының репертуарында солист ретінде өнер көрсетті. Бастапқыда «жоғары тенор» ретінде танымал болған ол, бірақ оның ерекше дауыс диапазоны байқалып, көп ұзамай альт партияларын орындауға көшті. 1959 жылға дейін ансамбльмен тұрақты түрде өнер көрсетті, кейін қонақ солист ретінде қатысты. Оберлин «Pro Musica» тобының ортағасырлық литургиялық драмасы «Даниялдың ойынының» музыкалық жаңартылуында Белшазардың ханзадасы мен Херальд періштесінің рөлінде ойнады. Бұл қойылым алғаш рет 1958 жылдың қаңтарында «The Cloisters» орталығында көрсетілді, содан кейін жазылып алынды және 1965 жылы жыл сайынғы Рождестволық теледидарлық бағдарламаға айналды. «Ной Гринберг жинаған ғасырлар бойына созылған аспаптармен бірге», - деп еске алады Джордж Бирнбаум, «Менің ойымша, көптеген адамдар – мен де солардың бірімін – осы ерекше готикалық дыбыс әлеміне енулерінің бастапқы нүктесі Рассел Оберлиннің ерекше, әсерлі дауысының Бьёрлинг немесе Паваротти ешқашан жетпеген диапазондағы әнін естіген сәттен басталады». «Даниялдың пьесасы» «АҚШ-тағы ерте музыка қозғалысын жандандырып, контртенор Рассел Оберлинді жұлдыз етті», - деп жазды «The New Yorker» журналы. Питер Г. Дэвис жазғандай, Оберлин «көп жыл бойы кез келген нотаны орындайтын жалғыз шебер» болды, өйткені «бұл дауыс түрі Америкада бұрын өркендемеген». Оберлин өзін «табиғи түрде жоғары тенор дауысы» бар контртенор деп сипаттады, бұл оған фальцет қолданбай контртенор репертуарын орындауға мүмкіндік берді. «Opera News» журналында жарияланған Ира Сиффтің мақаласында айтылғандай, «контртенор» термині «ағылшын тіліндегі «шіркеулік» дыбысты білдіретін кезде, Рассел Оберлиннің бай, әдемі (және вибратосыз емес) дауысы ерте және барокко музыкасын жақсы көретін тыңдаушылар үшін құлпынай болды. Оберлин қоғамдық пікірді өзгертіп, бүгінгі контртенорлардың мүмкіндіктерін кеңейтті». Оберлин операның Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілісінде Ванкуверде (Канада) және сол жылы Сан-Франциско операсында АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілісінде өнер көрсетті. Ол көптеген жазбалар жасады (соның ішінде Доуленд пен Перселлдің әндерінен, Генделдің арияларынан тұратын альбомдар), концерттер берді және АҚШ-та және шетелдегі жетекші оркестрлермен солист ретінде өнер көрсетті. 36 жасында ол белсенді өнерден зейнеткерлікке шығып, Нью-Йорктегі Хантер колледжінің профессоры болып жұмыс істеді. 1966 жылдан 1994 жылға дейін оқытумен айналысты. Фулбрайттың аға ғылыми қызметкері ретінде АҚШ және Англияда көптеген лекциялар оқыды. «Lyrichord Early Music» сериясынан шыққан «Expériences Anonymes» жазбаларының тоғыз CD-сін қайта шығарғаннан кейін – Англия, Франция және Испания музыкасын қамтитын «Орта ғасыр музыкасының» жеті томы, сондай-ақ «In Nomine Players» тобымен және лютнист Джозеф Айдонемен жасаған Берд пен Дауленд концерттерінен кейін Оберлин «Performance Today» және «Millennium of Music» радио бағдарламаларында өмірі мен музыкадағы еңбектері туралы сұхбат берді. Оберлиннің 1962 жылы Бахтың №54 кантатасын орындайтын түсірілімі бар, онда Гленн Гулд клавесинода ойнайды. Ол сондай-ақ «Classic Arts Showcase» телеарнасында 1962 жылғы «Camera Three» бағдарламасында Генделдің «Роделинда» операсынан ария орындайды, сондай-ақ 1962 жылғы тағы бір бағдарламада Бриттеннің «Жазғы түннің арманынан» ария орындайды. Бұл және басқа да қойылымдар «Russell Oberlin: America’s Legendary Countertenor» DVD-сіне енген, онда екі теледидарлық қойылым мен 2004 жылғы сұхбат жинақталған. Рассел Оберлин 2016 жылдың 25 қарашасында Нью-Йорк қаласында 88 жасында дүниеден өтті.