Кіріспе

Эфиопиялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші Гебрегзиябер Гебремариам (амхар тілінде: ገብረግዚኣብሄር ገብረማርያም; 1984 жылдың 10 қыркүйегінде Тиграйда туған) – зейнеткерлікке шыққан эфиопиялық ұзақ қашықтыққа жүгіруші. Ол 2002 жылы жастар арасындағы және 2004 жылы ересектер арасындағы жарыстарда екі күміс жүлде жеңіп, IAAF әлем чемпионатында өзін таныстырды. 2004 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында ол Эфиопияны 5000 метрлік қашықтықта өкілдік етіп, төртінші орын алды, ал 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында 10000 метрлік қашықтықта өнер көрсетті. Ол 2009 жылы кросс-кантриден әлем чемпионы атанды. 2010 жылы Нью-Йорк марафонында марафондағы алғашқы қадамын басқан ол 2:08:14 уақытпен жарысты жеңіп алды. 2011 жылы Бостон марафонында ол 2:04:53 сағаттық жеке рекордпен үшінші орынға ие болды. Ол ұзақ қашықтыққа жүгіруші Векнеш Киданеге үйленген.

Мансап

2002 жылғы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында Гебрегзиябер Гебремариам 10 000 метр қашықтықта жеңіске жетіп, 5000 метрде үшінші орын алды. Ол сондай-ақ кросс-контри жарысында жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы атанды. Келесі жылы ол халықаралық аренадағы алғашқы табысын қамсыздады – IAAF әлем чемпионатының финалында үшінші орынды және Бүкіл Африка ойындарында екінші орынды иеленді. 2004 жылдың наурыз айында Гебремариам World Cross Country чемпионатында екі күміс медаль жеңіп алып, жасөспірімдер деңгейінен толыққанды өркендегенін көрсетті – біреуі қысқа, екіншісі ұзақ қашықтықта. Шын мәнінде, егер оның отандасы Кенениса Бекеле болмағанда, ол бір чемпионатта қысқа және ұзақ қашықтықта жеңіске жеткен екі спортшының бірі болар еді. Ол Кениса Бекеле және Дежене Берханумен бірге Эфиопияның Олимпиада құрамасына шақырылды, онда 5000 метрде төртінші орын алды, кениялық Элиуд Кипчогеден 0,25 секунд қалып қойды. Гебремариам 2007 жылы Осакада өткен әлем чемпионатында 10 000 метрде алтыншы орынды иеленді. 2008 жылдың қазан айында ол жартылай марафонда дебют жасады, 2008 жылғы Bupa Great North Run жарысында Цегае Кебеден кейін екінші орын алды. 2009 жылы IAAF кросс-контри чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. Гебремариам 2009–2010 жылғы IAAF кросс-контри маусымын Oeiras International Cross Country ашылу кезеңінде жеңіспен бастады, сондай-ақ Cross de Atapuerca, Cross Internacional de Soria және Cross Internacional de Alcobendas жарыстарында да жеңіске жетті. 2010 жылы IAAF кросс-контри чемпионатында ересектер арасындағы жарыста он бірінші орынды иеленді. Жазғы жеңіл атлетика маусымында ол мамыр айында Орталық паркте өткен UAE Healthy Kidney 10K жарысында 27:42 нәтиже көрсетіп, трасса рекордын жаңартты, Тадезе Толаның рекордын алты секундқа жақсартып, Питер Камаисты жеңді. Маусым айында Peachtree Road Race жарысында жеңіске жетіп, финиш сызығында Питер Кируиді шаң қақтырды, ал тамыз айында Beach to Beacon 10K жарысын ұтып алды. Ол айдың екінші жол жарысын Falmouth Road Race жарысында жеңіп, финиш сызығында Уилсон Квамбай Чебетті еңсерді. Алайда, Филадельфия жартылай марафонында әлемнің жасөспірімдер арасындағы күміс жүлдегері Мэтью Кисорио оны басып өтті, өйткені эфиопиялық спортшының 1:00:25 уақыты жеңімпаздан он секунд кем болды. Ол 2010 жылы Нью-Йорк марафонында дебют жасап, 2:08:14 уақытпен жеңіске жетті. Оның қарсыластарының арасында жарыстың ортасында жарыстан шығып, кейін зейнеткерлікке кеткен Хайле Гебрселассие де болды. Гебремариам өзінің отандасын жарысты жалғастыруға шақырды, бірақ ол: «Мен жалғастыра алмаймын, Гебре, сен жалғастыр» деп жауап берді. Жарыстан кейін ол әлем рекордшысына құрмет көрсетіп: «Хайле жақсы жігіт, ол – король. Мен одан көп нәрсе үйрендім» деді. Келесі наурыз айында Нью-Йорк жартылай марафонына қатысып, финиш сызығында Мо Фарахтан шамалы қалып қойды. 2011 жылы сәуірде ол Бостон марафонында 2:04:53 сағатпен үшінші орын алды. Бұл марафон бойынша ең жылдам уақыттардың бірі болды, бірақ ол төмен қарай бағытталған трассада тіркелді. Ол маусым айында Бостонның алғашқы B.A.A. 10K жарысына қатысып, Жеффри Мутайдан кейін екінші орын алды, олар екі аптадан кейін Кастельбуоно гиросында да осылай қайталады. Ол 2011 жылғы Нью-Йорк марафонында өзінің титулын қорғауға оралды, бірақ тағы да Мутайдан жеңіліп, жарысты төртінші орында аяқтады. 2012 жылы Бостон марафонында ыстық ауа райында өте қиындыққа тап болып, 2:22:56 сағатпен 14-ші орынға түсті. Ол 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында Эфиопия құрамасынан өтті және Олимпиадалық 10 000 метрлік финалда сегізінші орын алды. 2013 жылдың ақпан айында «Rock ‘n’ Roll Mardi Gras» жартылай марафонында Олимпиада жарысының жеңімпазы Мо Фарахтан екінші орын алды.