Кіріспе

Wolfowitz Doctrine) – АҚШ қорғаныс министрінің орынбасары Пол Вулфовиц пен оның орынбасары Скутер Либби жасаған 1994–1999 қаржылық жылдарға арналған қорғаныс жоспарлау нұсқаулығының бастапқы нұсқасына берілген ресми емес атау. Бұл құжатты жариялауға ниет болмаған, бірақ 1992 жылдың 7 наурызында «Нью-Йорк Таймс» газетіне ағып кетті және АҚШ-тың сыртқы және қорғаныс саясаты бойынша көпке таралған пікір қақтығысына әкелді. Құжат басқа елдердің потенциалдық қауіп-қатерлерін басу және диктатуралардың аса қуатты держава статусына қол жеткізуіне жол бермеу мақсатындағы бір жақтылық және алдын ала әскери әрекеттер саясатын баяндағандықтан, империалистік деп кеңінен сынға түсті. Бұл құжатқа байланысты туған наразылық салдарынан, АҚШ қорғаныс министрі Дик Чейни мен Біріккен штабтар төрағасы Колин Пауэллтің тығыз бақылауымен құжат асық-асық қайта жазылды және 1992 жылдың 16 сәуірінде ресми түрде жарияланды. Оның көптеген негізгі қағидалары Буш доктринасында қайта пайда болды, оны сенатор Эдвард М. Кеннеди «21 ғасырдың американдық империализміне шақыру, оны ешбір ел қабылдай алмайды немесе қабылдауы керек емес» деп сипаттады. Вулфовиц бұл Қорғаныс жоспарлау нұсқаулығына жауапты болды, өйткені ол оның кеңсесі арқылы жарияланды және оның жалпы көзқарасын көрсететін болды. Құжатты дайындау міндеті Либбиге жүктелді, ол жаңа стратегияны жазу процесін Либбидің штатының мүшесі және Вулфовицтің көп жылдық көмекшісі Залмай Халилзадқа тапсырды. Құжатты әзірлеудің бастапқы кезеңінде Халилзад Пентагонның ішкі және сыртқы сарапшыларының, соның ішінде Эндрю Маршалл, Ричард Перл және Вулфовицтің Чикаго университетіндегі жетекшісі, ядролық стратегия сарапшысы Альберт Вулстеттердің пікірлерін жинады. 1992 жылдың наурыз айында жобаны аяқтаған Халилзад Либбиден оны Пентагонның басқа лауазымды тұлғаларына таратуға рұқсат сұрады. Либби келісімін берді және үш күн ішінде Халилзадтың жобасы «осы пост-соғыс стратегиялық пікірталас қоғамдық кеңістікте жүргізілуі керек» деп сенген бір лауазымды тұлға тарапынан «Нью-Йорк Таймс» газетіне жіберілді.

Үлкен держава мәртебесі

Доктринада КСРО-ның суық соғыстың аяғында тарауынан кейін АҚШ-тың әлемдегі жалғыз ғана супердержава статусы жарияланады және осы статусты сақтап қалуды басты мақсаты ретінде көрсетеді. Бұл 16 сәуірде жарияланған нұсқада маңызды өзгерістер енгізілді.

АҚШ-тың басымдығы

Бұл доктрина АҚШ-тың жаңа әлемдік тәртіптегі жетекші рөлін бекітеді. Бұл 16 сәуірде жарияланған нұсқада маңызды өзгерістер енгізілді.

Біртұтасдық

Бұл доктрина халықаралық коалициялардың маңыздылығын азайтады. Бұл 16 сәуірде жарияланған нұсқада баса назардың өзгеруімен қайта жазылды.

Алдын алу шаралары

Доктрина АҚШ-тың қашан және қайда қажет деп санайтын болса, араласу құқығын жариялады. 16 сәуірде жарияланған нұсқасында бұл мәлімдеме сәл жұмсатылды.

Ресейлік қауіп

Доктрина қайта жанданып келе жатқан Ресейден туындауы мүмкін қауіпті көрсетті. Бұл 16 сәуірдегі нұсқасынан дипломатиялық көзқарасқа басымдық беру үшін алынып тасталды.

Таяу Шығыс және Оңтүстік-Батыс Азия

Доктрина Таяу Шығыс және Оңтүстік-Батыс Азиядағы басты мақсаттарды нақтылады. 16 сәуірде жарық көрген құжат сақтық танытып, АҚШ-тың Израильге де, араб елдеріне де берген уәделерін қайта растады.