Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шизофрения белгілері алты айдан кем уақыт бойы сақталуы
Schizophrenia symptoms for fewer than six months
Шизофрениялық бұзылу – шизофрения белгілерінің айтарлықтай уақыт бойы (кем дегенде бір ай) көрінуімен, бірақ шизофрения диагнозы қою үшін қажетті толық алты ай бойы бұзылу белгілерінің болмауымен сипатталатын психикалық бұзылу. Екі бұзылыстың да белгілеріне қаңқулар, галлюцинациялар, дезорганизацияланған сөйлеу, дезорганизацияланған немесе кататониялық мінез-құлық, және әлеуметтік оқшаулану жатуы мүмкін. Шизофрения диагнозы үшін әлеуметтік, кәсіптік немесе академиялық қызметтегі бұзылу қажет болса, шизофрениялық бұзылуда адамның қызмет ету деңгейі әсер етуі де, етпеуі де мүмкін. Шизофренияның басталуы көбінесе бірнеше ай немесе жылдар бойы біртіндеп дамиды, ал шизофрениялық бұзылудың басталуы салыстырмалы түрде жылдам болуы мүмкін. Шизофрения сияқты, шизофрениялық бұзылу да көбінесе антипсихотикалық препараттармен, әсіресе атипикалық препараттармен, сондай-ақ аурудың әлеуметтік және эмоционалдық әсерін азайтуға бағытталған түрлі әлеуметтік қолдаулармен (мысалы, жеке психотерапия, отбасылық терапия, еңбек терапиясы және т.б.) емделеді. Прогноз симптомдардың сипатына, ауырлығына және ұзақтығына байланысты өзгереді, бірақ шизофрениялық бұзылу диагнозы қойылған адамдардың шамамен үштен екісі шизофренияға шалдығады.
Schizophreniform disorder is a mental disorder diagnosed when symptoms of schizophrenia are present for a significant portion of time (at least a month), but signs of disturbance are not present for the full six months required for the diagnosis of schizophrenia. The symptoms of both disorders can include delusions, hallucinations, disorganized speech, disorganized or catatonic behavior, and social withdrawal. While impairment in social, occupational, or academic functioning is required for the diagnosis of schizophrenia, in schizophreniform disorder an individual's level of functioning may or may not be affected. While the onset of schizophrenia is often gradual over a number of months or years, the onset of schizophreniform disorder can be relatively rapid. Like schizophrenia, schizophreniform disorder is often treated with antipsychotic medications, especially the atypicals, along with a variety of social supports (such as individual psychotherapy, family therapy, occupational therapy, etc.) designed to reduce the social and emotional impact of the illness. The prognosis varies depending upon the nature, severity, and duration of the symptoms, but about two thirds of individuals diagnosed with schizophreniform disorder go on to develop schizophrenia.
Белгілері мен симптомдары
Шизофрениформды бұзылу – психозбен сипатталатын және шизофрениямен тығыз байланысты психикалық аурудың бір түрі. Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығында (DSM IV TR) анықталған шизофрения және шизофрениформды бұзылудың бірдей белгілері мен маңызды ерекшеліктері бар, екі айырмашылықтан басқа: функционалдық бұзылу деңгейі және симптомдардың ұзақтығы. Әлеуметтік, кәсіптік немесе академиялық қызметтегі бұзылу әдетте шизофренияда, әсіресе алғашқы диагноз қойылған кезде байқалады, бірақ шизофрениформды бұзылуда мұндай бұзылу болуы да, болмауы да мүмкін. Шизофрениформды бұзылуда симптомдар (продромалды, белсенді және қалдық кезеңдерді қоса алғанда) кем дегенде бір айға созылуы керек, бірақ алты айдан аспауы тиіс, ал шизофренияда симптомдар кем дегенде алты ай бойы сақталуы керек.
Schizophreniform disorder is a type of mental illness that is characterized by psychosis and closely related to schizophrenia. Both schizophrenia and schizophreniform disorder, as defined by the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM IV TR), have the same symptoms and essential features except for two differences: the level of functional impairment and the duration of symptoms. Impairment in social, occupational, or academic functioning is usually present in schizophrenia, particularly near the time of first diagnosis, but such impairment may or may not be present in schizophreniform disorder. In schizophreniform disorder, the symptoms (including prodromal, active, and residual phases) must last at least one month but not more than six months, while in schizophrenia the symptoms must be present for a minimum of six months.
Себеп
Бұл аурудың нақты себебі әлі белгісіз, және шизофрениформдық бұзылыстың этиологиясына толыққанды назар аударған зерттеулер салыстырмалы түрде аз. Басқа психоздық бұзылыстар сияқты, диатез-стресс моделі ұсынылған, ол кейбір адамдарда осы бұзылысқа бейімділік тудыратын көп факторлы генетикалық осалдық бар екенін көрсетеді, және бұл осалдық белгілі бір қоршаған орта факторларымен шақырылуы мүмкін. Шизофрениформдық бұзылыс шизофрения немесе екіполярлық бұзылыспен ауырған туыстары бар адамдарда жиірек кездеседі.
The exact cause of the disorder remains unknown, and relatively few studies have focused exclusively on the etiology of schizophreniform disorder. Like other psychotic disorders, a diathesis–stress model has been proposed, suggesting that some individuals have an underlying multifactorial genetic vulnerability to the disorder that can be triggered by certain environmental factors. Schizophreniform disorder is more likely to occur in people with family members who have schizophrenia or bipolar disorder.
Диагностика
Егер симптомдар кем дегенде бір ай бойы сақталса, шизофрениформдық бұзылудың алдын ала диагнозы қойылуы мүмкін, жазылу бола ма деген күтумен. Егер симптомдар пайда болғаннан кейін алты ай ішінде жойылса, диагноздағы уақытша белгілеу алынып тасталады. Дегенмен, егер симптомдар алты ай немесе одан ұзаққа созылса, шизофрениформдық бұзылу диагнозы қайта қаралуға тиіс. Симптомдардың ұзақтығы бір айдан кем болса, қысқа мерзімді психоздық бұзылу диагнозы қарастырылуы мүмкін. Шизофрениформдық бұзылудың және шизофренияның негізгі симптомдары мыналарды қамтиды: Шизофрениямен ауыратын пациенттердің миында байқалатын анатомиялық және функционалдық өзгерістердің көпшілігі шизофрениформдық бұзылуы бар пациенттерде де кездеседі. Алайда, қазіргі таңдағы ғалымдар арасында қарыншалардың ұлғаюы – шизофренияның нашар болжамдық факторы – шизофрениформдық бұзылуы бар пациенттерде қандай да бір болжамдық мәні бар ма, жоқ па дегенде келісім жоқ. Американдық Психиатриялық Ассоциацияның мәліметтері бойынша, "алдын ала" шизофрениформдық бұзылу диагнозы қойылған пациенттердің шамамен үштен екісі кейіннен шизофрения диагнозын алады; қалғандары шизофрениформдық бұзылу диагнозымен қалады.
If the symptoms have persisted for at least one month, a provisional diagnosis of schizophreniform disorder can be made while waiting to see if recovery occurs. If the symptoms resolve within six months of onset, the provisional qualifier is removed from the diagnosis. However, if the symptoms persist for six months or more, the diagnosis of schizophreniform disorder must be revised. The diagnosis of brief psychotic disorder may be considered when the duration of symptoms is less than one month. The main symptoms of both schizophreniform disorder and schizophrenia may include: Many of the anatomic and functional changes seen in the brains of patients with schizophrenia also occur in patients with schizophreniform disorder. However, at present there is no consensus among scientists regarding whether or not ventricular enlargement, which is a poor prognostic factor in schizophrenia, has any prognostic value in patients with schizophreniform disorder. According to the American Psychiatric Association, approximately two thirds of patients diagnosed with "provisional" schizophreniform disorder are subsequently diagnosed with schizophrenia; the remaining keep a diagnosis of schizophreniform disorder.
Эпидемиология
Шизофренизм ерлер мен әйелдерде бірдей кездеседі. Аурудың көбінесе басталу жасы ерлерде 18–24, әйелдерде 18–35 аралығында болады. Шизофренияның белгілері көбінесе жылдар бойы біртіндеп дамиды, ал шизофрениялық бұзылудың диагностикалық критерийлері әлдеқайда жылдам басталуын талап етеді. Қолда бар мәліметтер әлеуметтік-мәдени жағдайларға байланысты аурудың таралуында айырмашылықтар бар екенін көрсетеді. АҚШ және басқа дамыған елдерде аурудың таралу деңгейі төмен, шамамен шизофрениядан бес есе аз. Дамушы елдерде, әсіресе жақсы болжамды белгілері бар түрлерінде, аурудың жиілігі айтарлықтай жоғары. Кейбір жағдайларда шизофрениялық бұзылу шизофрения сияқты жиі кездесуі мүмкін.
Schizophreniform disorder is equally prevalent among men and women. The most common ages of onset are 18–24 for men and 18–35 for women. While the symptoms of schizophrenia often develop gradually over a period of years, the diagnostic criteria for schizophreniform disorder require a much more rapid onset. Available evidence suggests variations in incidence across sociocultural settings. In the United States and other developed countries, the incidence is low, possibly fivefold less than that of schizophrenia. In developing countries, the incidence is substantially higher, especially for the subtype with good prognostic features. In some of these settings schizophreniform disorder may be as common as schizophrenia.