Кіріспе

Клеопатра (HMS Cleopatra) - Корольдік теңіз флотының крейсері. Ол R. and W. Hawthorn, Leslie and Company, Limited (Hebburn on Tyne, UK) компаниясымен салынған. Кілі 1939 жылдың 5 қаңтарында қаланды. 1940 жылдың 27 наурызында суға түсіріліп, 1941 жылдың 5 желтоқсанында қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі

1942 жылдың басында «Клеопатра» Гибралтарға келді, ал 9 ақпанда Мальтаға бағытталды, онда бірден бомбадан зақымданады. Жөндеуден кейін наурыздың басында 15-ші крейсерлік эскадрильяға қосылып, Александрияға ауыстырылды. Ол адмирал Филип Вианның екінші Сирт шайқасындағы флагманы болды, оның құрамындағы төрт жеңіл крейсер мен 17 эсминец итальяндық күштерді тоқтатты, соның ішінде итальяндық линкор «Литторио», екі ауыр крейсер, жеңіл крейсер және 10 эсминец бар еді. Бұл күштер Мальтаға бағытталған конвойды ұстау үшін жіберілген. Шайқас барысында «Клеопатраның» радар және радиостанциялары итальяндық жеңіл крейсер «Джованни делле Банде Нере» атқан 6 дюймдік снарядтан қирады. Басқа мәліметтерде «Клеопатраның» корчалық мұнаралары да зақымданғаны айтылады. 1942 жылдың маусым айында «Клеопатра» «Харпун» және «Вигорос» операцияларын сүйемелдеді, ал тамызда «Педестал» операциясы үшін Родос аймағын бомбалады. 1942 жылдың 19 қыркүйегінде «Клеопатра» Массавадағы құрғақ докқа кішігірім жөндеулер мен тазалау үшін орналастырылды. Бес күннен кейін доктан шығарылды. Доктан шығарылғанда, кеме бұрылыс докқа сығалап, доктегі барлық ағаш тіреулерді қиратты, бірақ корпусына көп зақым келтірмеді. Капитан Г. Грантем осыдан туған ағынды ұсақ-түйек деп санап, «Клеопатраны» қызметке қайтаруға бұйрық берді. 1943 жылдың қаңтарында «Клеопатра» «К» күшінің, кейін «Q» күшінің құрамында Бонада орналасты, одан Туниске және кері бағыттағы жаудың қозғалысы бақыланды. Кейін ол 12-ші крейсерлік эскадрильяның құрамына кірді және маусым айында Сицилияға түсу операциясы «Хаски» және жағалаудағы әскерге қолдау көрсетуге қатысты. 1943 жылдың 16 шілдесінде «Клеопатра» итальяндық «Дандоло» суасты қайығымен торпедаланып, қайтадан ауыр зақымданады. Уақытша жөндеу жұмыстары 1943 жылдың қазан айына дейін Мальтада жүргізілді, содан кейін толық жөндеу үшін Филадельфияға (АҚШ) бағытталды. «Клеопатраға» да, басқа кемелерге де, «пом-пом» орнына төрттік «Бофорс» зениттік қарулары орнатылды. Жерорта теңізіндегі тәжірибе көрсеткендей, әуе шабуылдары көбінесе баудан жасалатын, сондықтан «B» позициясында төрттік «Бофорс» зениттік қаруларымен алдыңғы оттық күші күшейтілді. Бұл жұмыстар 1944 жылдың қарашасында аяқталды, ал 1945 жылы «Клеопатра» Шығыс Индияға бағытталды, онда қыркүйек айында жаңадан басып алынған Сингапур теңіз базасына кірген алғашқы кеме болды.

Соғыстан кейінгі қызмет

Клеопатра соғыстан кейін Шығыс Үндістандағы 5-ші крейсерлік эскадрильяда қызмет етті. 1946 жылғы 7 ақпанда Портсмутқа қайта оралғанға дейін жөндеуден өтті. Содан кейін 1946 жылдан 1951 жылдың басына дейін 2-ші крейсерлік эскадрильяның құрамына кірді. Үлкен жөндеуден өткен соң, төрттік Бофорс зеңбірегі алынып, орнына 3 жұп Mk 5 40 мм пулеметтері орнатылды. 1948 жылы оны Питер Рид басқарды. 1951 жылдың соңынан 1953 жылдың басына дейін Жерорта теңізінде қызмет етті. Жерорта теңізінде болғанда, ол 1953 жылғы C. S. Foresters-тің "Резолюция туралы" (Британияда "Корольдің теңізшісі", ал АҚШ-та "Жалғыз қолмен") фильмінде басты рөлді ойнады. "Клеопатра" әртүрлі Корольдік теңіз күштерінің кемелері "HMS Amesbury" және "HMS Stratford" рөлін сомдады. "Amesbury" ретінде ол күшті неміс рейдері "Эссен" (үлкен макеттік қару мұнараларымен бейнеленген) тарапынан батырлықпен батырылды, ал "Stratford" ретінде оқиғаның соңында жеңіске жетті. Екі шайқас эпизодында ашық көпірдегі жеңіл крейсердің қаруларын және торпедаларын атып жатқандары егжей-тегжейлі көрсетілген. 1953 жылғы 12 ақпанда ол Чатемге оралды және қызметтен босатылды. Сол жылдың маусым айында ол Елизавета II патшайымның тәж киюіне арналған флот парадына қатысты. 1953 жылдың соңынан 1956 жылға дейін "Клеопатра" резервтік эскадрильяның флагманы болды. 1958 жылғы 15 желтоқсанда ол Джон Кэшмордың Ньюпорт кемежайына бөлшектеп жару үшін жеткізілді.