Кіріспе

Қаржы саласында кері акциялар бөлінісі немесе кері бөлу – корпоративтік акциялардың тиімді түрде біріктіріліп, пропорционалды түрде жоғары құнға ие акциялардың азайтылуына әкелетін процесс. "Кері акциялар бөлінісі" термині – акциялардың тиімді түрде бөлініп, пропорционалды түрде төмен құнға ие акциялардың көбейтілуіне байланысты, көбірек таралған акциялар бөлінісіне сілтеме жасайды. Жаңа акциялар әдетте қарапайым қатынаста шығарылады, мысалы, 1 жаңа акция 2 ескі акцияға, 3:4, және т.б. Кері бөлу – акциялар бөлінісіне кері процесс. Әдетте, биржа кері акциялар бөлінісі кезінде тикер символының соңына уақытша "D" әрпін қосады. Кейде компания бір уақытта өзінің атауын өзгерте алады. Бұл атау өзгерту және консолидация (яғни, жаңа акциялар үшін басқа тикер символын пайдалану) деп аталады. Кері акциялар бөлінісі жасауға байланысты стигма бар, себебі ол акциялардың құны төмендегенін көрсетеді, сондықтан ол жиі кездеспейді және акционерлердің немесе директорлар кеңесінің келісімі қажет болуы мүмкін. Көптеген институционалдық инвесторлар мен өзара инвестициялық қорлар, мысалы, акция бағасы белгілі бір ең төменгі шектен төмен болса, мысалы, 5 АҚШ доллары, оны сатып алуға қарсы ережелері бар (SEC акцияны «центовик» акциясы деп санайтын шекті баға). Кері акциялар бөлінісінің жиі кездесетін себебі – қор биржасының ең төменгі акция бағасын қанағаттандыру. Кері акциялар бөлінісі акционерлердің санын азайту үшін де қолданылуы мүмкін. Егер компания 100 ескі акцияға 1 жаңа акцияны шығаратын кері бөлініс жасаса, 100 акциядан кем иеленген кез келген инвестор ақшалай төлем алады. Акционерлердің саны азайса, компания басқа реттеу санаттарына жатқызылуы мүмкін және басқа заңдармен реттелуі мүмкін. Мысалы, АҚШ-та компания SEC-тің реттеуіне бағынатыны акционерлердің санына байланысты. Кейде компаниялар кері бөлініс пен алға бағытталған бөліністі бір уақытта жүргізеді, кері/алға бөлініс жасайды. Кері/алға бөліністерде акционердің ескі акциялары жойылады, себебі олар бастапқы үлестеріне пропорционалды түрде жаңа акциялар алады. Керісінше, қарапайым акциялар бөлінісінде бастапқы акциялар биржада қалады, акционерлер өздерінің бар үлестеріне сәйкес қосымша акциялар алады. Акциялар бөлінісінде де, кері бөліністе де, акция бағасы тең құнды сақтау үшін акциялардың санына пропорционалды түрде түзетіледі.