Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кірібатидің орталық бөлігіндегі адам тұрмайтын арал – Бірни аралы. Бұл Кирибати Республикасының құрамына кіретін Феникс аралдары тобының бөлігі болатын шағын, адам тұрмайтын коралл аралы. Ол Кантон аралының оңтүстік-шығысында шамамен және бұрын Феникс аралы деп аталған Раваки аралының солтүстік-батысында орналасқан. Бірни аралының ұзындығы мен ені ғана өлшенген. Аралда тікелей тұрақтайтын жер жоқ, бірақ қорғалған жағалауға қонуға болады. Арал Бірни аралы жабайы табиғат қорығы деп белгіленген. Кирибати 2006 жылы Феникс аралдарын қорғалған аймақ деп жариялады, ал парк 2008 жылы кеңейтілді. 425 300 шаршы километрді құрайтын 164 200 шаршы мильдік теңіз қорығында Бірни аралы да бар, барлығы 8 коралл атолы бар.
Uninhabited island of central Kiribati
Birnie Island is a small, uninhabited coral island, in area, part of the Phoenix Island group, that is part of the Republic of Kiribati. It is located about southeast of Kanton Island and west northwest of Rawaki Island, formerly known as Phoenix Island. It lies at Birnie Island measures only long and wide. There is no anchorage, but landing can be made on the lee shore. The island is designated as the Birnie Island Wildlife Sanctuary. Kiribati declared the Phoenix Islands Protected Area in 2006, with the park being expanded in 2008. The 164,200 square mile (425,300 square kilometer) marine reserve contains eight coral atolls including Birnie Island.
Флора мен фауна
Бірни аралы төмен және құрғақ, оның оңтүстік-шығыс бөлігінде шағын, терең емес лагуна бар, ол көбінесе құрғап қалған. Аралда ағаштар жоқ, көбінесе жантайыған бұталар мен шөптер өседі, бұрын қоян колониясы болған, бірақ қазір олар жойылған. Аралдың тыныш табиғаты, өсімдік жамылғысы және онда қоныстанатын теңіз құстарының көптеген колонияларының болуына байланысты 1975 жылы Бірни аралы қорық деп жарияланды. Қазір (2008 жылғы мәлімет бойынша) ол әлемдегі ең ірі теңіз қорғалатын аймақтарының бірі – Феникс аралдарының қорғалатын аймағының құрамына кіреді. 2011 жылы Бірни аралындағы полинезиялық егеуқұйрықтардың популяциясын жою мақсатында экспедиция ұйымдастырылды. Арал 1841 жылдың қаңтарында АҚШ зерттеу экспедициясымен зерттелген. 1860 жылдары арал АҚШ-тың Гуано аралдары заңы бойынша талап етілген, бірақ онда гуаноның өндірілгендігін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Америка Құрама Штаттары 1979 жылғы Тарава шарты бойынша Кирибатиге деген талабынан бас тартты. Бірниге қазір сирек барады, алайда 2008 жылы Жаңа Зеландия қаржылаған ғылыми экспедиция аралды егеуқұйрықтар мен басқа да инвазивті жануар түрлерінен тазарта алды.
Birnie Island is low and dry, with a small, shallow lagoon in its southeast sector which is all but dried up. It is treeless, covered mostly with low shrubs and grasses, and was once home to a colony of rabbits, which have since been eradicated. Because of the undisturbed nature of the island, its vegetation, and the large colonies of seabirds which roost there, Birnie Island was declared a wildlife sanctuary in 1975. It now forms (as of 2008) part of the Phoenix Islands Protected Area, one of the world's largest marine protected area. An expedition to carry out eradication of the population of Polynesian rat on Birnie Island was carried out in 2011. It was surveyed by the United States Exploring Expedition in January 1841. In the 1860s, the island was claimed under the Guano Islands Act for the United States, though there is no evidence of guano ever being mined there. The United States gave up its claim in favor of Kiribati in the 1979 Treaty of Tarawa. Birnie is rarely visited today, though a New Zealand funded scientific expedition to rid the island of rats and other invasive animal species was carried out in 2008.