Кіріспе

Қоғамдық ұрыс тыныштықты бұзады, британдық суасты кемесі. Көптеген заңдық юрисдикцияларда, ағылшын ортақ құқығымен байланысты, ұрыс – бір немесе бірнеше адамның қоғамдық орында соғысуы арқылы қарапайым халықты қорқытуға әкелетін қоғамдық тәртіп бұзушылықтары болып табылады. Олардың әрекеттеріне және қолданыстағы заңнамаға байланысты, ұрысқа қатысушылар шабуыл жасау, заңсыз жиналу немесе бүлік шығару қылмыстары бойынша қудалануға ұшырауы мүмкін; егер осылай болса, олар әдетте осы қылмыстардың бірінен айыпталады.

Англия мен Уэльс

Англия мен Уэльс үшін 1987 жылдың 1 сәуірінде жалпы құқық бойынша "афрей" қылмысы жойылды. Қазіргі таңда "афрей" – заңмен белгіленген қылмыс, ол кез келген сотта қаралуы мүмкін. Ол 1986 жылғы Қоғамдық тәртіп туралы заңтың 3-бабымен құрылған, онда мынадай делінген: "Зорлық" термині 8-бапта анықталған. 3(6)-бапта бұрын полиция қызметкеріне күдік туған жағдайда, уәкілсіз қамауға алу құқығы берілген, бірақ бұл тармақша 2005 жылғы Ауыр ұйымдасқан қылмыс және полиция туралы заңның 7-қосымшасының 26(2)-тармағы және 17-қосымшасымен жойылды, онда полицияның уәкілсіз қамауға алуына қатысты жалпы ережелер қамтылған. "Афрей" қылмысының субъективтік жағы – адам зорлық қолдануға немесе зорлықпен қорқытуға ниеттенсе немесе өз әрекеттері зорлыққа немесе зорлықпен қорқытуға алып келуі мүмкін екенін білсе ғана кінәлі деп танылады. Ұлыбритания үкіметі "афрей" қылмысын әуе тасымалдау кезінде мас немесе зорлық-зомбылық көрсетуге бейім адамдар тудыратын мәселені шешу үшін пайдаланды. R v Childs & Price (2015) ісінде Апелляциялық сот кісі өлтіру туралы үкімді күштен шығарып, оны "афрей" қылмысымен алмастырды, сондай-ақ ортақ мақсат туралы айыптаманы қабылдамады.

Солтүстік Ирландия

Ауыр тәртіпсіздік 2008 жылғы Қылмыстық әділет (Солтүстік Ирландия) жарлығының 3-тарауы мақсаттары үшін ауыр қылмыс болып есептеледі.

Австралия

Жаңа Оңтүстік Уэльсте 1900 жылғы Қылмыстық кодекстің 93C-бабында, егер адам басқа біреуге заңсыз зорлық қолдану қаупін тудырса және оның мінез-құлқы осы оқиғаға куә болған ақыл-есті бар адамның жеке қауіпсіздігі үшін қорқуына себеп болса, ол қылмыс жасаған болып есептеледі. Адам тек қана зорлық-зомбылық қолдануға немесе зорлық-зомбылықпен қорқытуға ниеттенсе немесе оның әрекеттері зорлық-зомбылыққа немесе зорлық-зомбылықпен қорқытуға алып келуі мүмкін екенін білген жағдайда ғана кінәлі деп танылады. 93C-бапқа қайшы келетін қылмыс үшін ең жоғары жаза – 10 жылға бас бостандығынан айыру. Квинслендте 1899 жылғы Қылмыстық кодекстің 72-бабында афрей – бұл қоғамдық жерде төбелес салу немесе жұртшылыққа қолжетімді кез келген жерде халықты алаңдатуға әкеп соқтыратын төбелес салу деп анықталған. Бұл анықтама 1880 жылғы Англияның Қылмыстық кодексінің жобасының 96-тармағынан алынған. 72-бапта былай делінген: «Қоғамдық жерде төбелес салған немесе басқа да жұртшылыққа қолжетімді жерде халықты алаңдатуға әкеп соқтыратын төбелес салған кез келген адам қылмыс жасады деп есептеледі. Ең жоғары жаза – 1 жылға бас бостандығынан айыру». Викторияда 2017 жылға дейін афрей – бұл прецеденттік құқық бойынша жасалған қылмыс болды, содан кейін ол жойылды және 1958 жылғы Қылмыстар туралы заңтың 195H-бабында қарастырылған заңмен реттелген қылмысқа алмастырылды. Бұл бапта афрей – бұл заңсыз зорлық-зомбылықты қолдану немесе қорқыту, оның салдарынан оқиға орнында болған ақыл-есті бар адамның қорқуына себеп болу деп анықталған. Алайда, мұндай әрекетті жасаған адам, егер зорлық-зомбылық қолдану немесе қорқыту ниеттен жасалса немесе адамның әрекеттері зорлық-зомбылықты қолдануға немесе қорқытуға алып келуі мүмкін екенін білмегеніне қарамастан, кінәлі деп танылуы мүмкін. Егер кінәлі деп танылса, афрей үшін ең жоғары жаза – 5 жылға бас бостандығынан айыру, ал егер қылмыс жасалған кезде адам бетін жабатын зат киген болса (негізгі мақсаты – өзінің жеке басын жасыру немесе көпшілікті бақылау құралдарының әсерінен қорғану), онда 7 жылға бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылады.

Үндістан

Үнді қылмыстық кодексі (159-тармақ) ағылшынның бұрынғы ортақ құқығындағы төбелес анықтамасын қабылдайды, бірақ "поддандыларға үрей келтіру үшін бейбітшілікті бұзу" дегені орнына "нақты бейбітшілікке бұзушылық тудыру" деп өзгертеді.

Оңтүстік Африка

Оңтүстік Африкада қолданылып жүрген Рим-Голландия құқығы бойынша, төбелес "vis publica" анықтамасына кіреді.