Кіріспе
Баскетболшыға соққыдан кейін допты қайтарып алғаны үшін берілетін статистика. Баскетболда допты қайтарып алу, көбінесе «тақта» деп аталады, бұл ойыншыға сәтті орындалмаған лақтырудан кейін допты қайтарып алғаны үшін берілетін статистика. Баскетболдағы допты қайтарып алу – ойынның қалыпты бөлігі; егер лақтыру сәтті орындалса, допты иелену ауысады, әйтпесе допты қайтарып алу қорғаныс командасына допты иеленуге мүмкіндік береді. Допты қайтарып алу өз командасының шабуылдау аймағында сәтті орындалмаған лақтыруды ұстаған ойыншыға да беріледі. Допты шабуылшы немесе қорғаушы ойыншы қайтарып ала алады. Допты қайтарып алудың екі негізгі түрі бар: «шабуылдық допты қайтарып алу», онда допты шабуылшы тарап қайтарып алады және иелену өзгермейді, және «қорғаныс допты қайтарып алу», онда қорғаныс командасы иеленуді алады. Көптеген допты қайтарып алулар қорғанысқа тиесілі, себебі қорғаныстағы команда допты қайтарып алу үшін жақсырақ позицияда (яғни, себетке жақын) болады. Шабуылдық допты қайтарып алу шабуыл жасайтын командаға бірден немесе шабуылды қайта құру арқылы ұпай жинауға мүмкіндік береді. Допты тоқтату допты қайтарып алу деп есептелмейді. Допты қайтарып алу үшін доп міндетті түрде сыртқы жақтан немесе қалқаннан секіріп түсуі керек емес. Допты қайтарып алу кез келген сәтті орындалмаған лақтырудан кейін есептеледі, соның ішінде себетке және қалқанға тимеген лақтырулардан да. Егер ойыншы лақтырып, жіберіп алса және біреу оны жинап алмастан бұрын доп жерге тисе, онда допты жинаған адам допты қайтарып алғаны үшін есептеледі. Допты қайтарып алу бірінші болып допты анық иеленген ойыншыға немесе допты сәтті себетке бұрып жіберген ойыншыға есептеледі. Командалық допты қайтарып алу кез келген ойыншыға есептелмейді және әдетте формальдылық ретінде қарастырылады, өйткені баскетбол ережелеріне сәйкес, әрбір сәтті орындалмаған лақтыру допты бір ойыншы бақылап тұрған жоқ болса да, қайтарылып алынуы керек. Керемет допты қайтарып алатын ойыншылар көбінесе бойы ұзын және күшті болады. Биіктік өте маңызды болғандықтан, допты қайтарып алудың көп бөлігін орталық және күшті шабуылшылар жасайды, олар көбінесе себетке жақын орналасады. Биіктіктің жетіспеушілігі кейде допты қайтарып алу үшін қарсыластарды ығыстырып шығаруға жеткілікті күшпен өтелуі мүмкін. Мысалы, Чарльз Баркли бір кезде лигада допты қайтарып алу бойынша көшбасшы болды, бірақ ол әдетте қарсыластарынан аласа болды. Джейсон Кид сияқты кейбір аласа қорғаушылар да керемет допты қайтарып алатын ойыншылар бола алады, ол бірнеше жыл бойы «Нью-Джерси Нетс» командасының допты қайтарып алуына жетекшілік етті. Бірақ биіктік те допты қайтарып алудың артықшылығы болуы мүмкін. Керемет допты қайтарып алатын ойыншылар уақытты және орынды дұрыс сезіну қабілетіне ие болуы керек. Жақсы секіру қабілеті маңызды, бірақ міндетті емес. Ларри Берд және Мозес Малоун сияқты ойыншылар өте жақсы допты қайтарып алатын ойыншылар болды, бірақ олар секіру қабілетімен танымал болған жоқ. Берд былай деді: «Көптеген допты қайтарып алулар сыртқы жақтан жасалады. Мен өзімдікіні сонда аламын».
In basketball, a rebound, sometimes colloquially referred to as a board, is a statistic awarded to a player who retrieves the ball after a missed field goal or free throw. Rebounds in basketball are a routine part in the game; if a shot is successfully made possession of the ball will change, otherwise the rebound allows the defensive team to take possession. Rebounds are also given to a player who tips in a missed shot on his team's offensive end. A rebound can be grabbed by either an offensive player or a defensive player. Rebounds are divided into two main categories: "offensive rebounds", in which the ball is recovered by the offensive side and does not change possession, and "defensive rebounds", in which the defending team gains possession. The majority of rebounds are defensive because the team on defense tends to be in better position (i. e., closer to the basket) to recover missed shots. Offensive rebounds give the offensive team another opportunity to score whether right away or by resetting the offense. A block is not considered a rebound. A ball does not need to actually "rebound" off the rim or backboard for a rebound to be credited. Rebounds are credited after any missed shot, including air balls which completely miss the basket and board. If a player takes a shot and misses and the ball bounces on the ground before someone picks it up, then the person who picks up the ball is credited for a rebound. Rebounds are credited to the first player that gains clear possession of the ball or to the player that successfully deflects the ball into the basket for a score. A rebound is credited to a team when it gains possession of the ball after any missed shot that is not cleared by a single player (e. g., deflected out of bounds after the shot, blocked out of bounds, bounced directly off the rim out of bounds). A team rebound is never credited to any player, and is generally considered to be a formality as according to the rules of basketball, every missed shot must be rebounded whether a single player controls the ball or not. Great rebounders tend to be tall and strong. Because height is so important, most rebounds are made by centers and power forwards, who are often positioned closer to the basket. The lack of height can sometimes be compensated by the strength to box out taller players away from the ball to capture the rebound. For example, Charles Barkley once led the league in rebounding despite usually being much shorter than his counterparts. Some shorter guards can be excellent rebounders as well such as point guard Jason Kidd who led the New Jersey Nets in rebounding for several years. But height can also be an advantage for rebounding. Great rebounders must also have a keen sense of timing and positioning. Great leaping ability is an important asset, but not necessary. Players such as Larry Bird and Moses Malone were excellent rebounders, but were never known for their leaping ability. Bird has stated, "Most rebounds are taken below the rim. That's where I get mine").
Қозғалыссыз
Ойыншылар кері соққыны алу үшін ең қолайлы позицияға ие болуға тырысады, осы үшін "бокс аут" жасайды – яғни, қарсыласы мен себеттің арасына өтіп, қорғап тұрған ойыншымен дене жақындығын сақтайды. Бұл әрекетті "қоршау" деп те атауға болады. Бір команданы бірнеше ойыншы осы тәсілді қолданып, қарсы команданың кері соққы алуын тоқтатуға болады. Кері соққы үшін күресу өте қатал болуы мүмкін, сондықтан кері соққы алу жиі "қиын жұмыс" немесе "күш салуды" қажет ететін ойын деп есептеледі. Шамадан тыс агрессивті бокс аут жасау немесе одан қашу жеке бұзушылыққа әкелуі мүмкін.
Статистика
Ойыншының "ойын сайынғы кері соққылар саны" немесе "кері соққылардың орташасы" статистикасы, ойыншының кері соққы жасау тиімділігін, жасалған кері соққылар санын ойналған ойындар санына бөлу арқылы өлшейді. Кері соққы көрсеткіштері, жалпы кері соққылар санынан асып түседі, себебі ойындарда жасалған лақтырулар саны және олардың қанша пайызы тигенін (барлық мүмкін кері соққылар саны) ескереді. Кері соққылар алғаш рет НБА-да 1950–51 маусымда ресми түрде тіркелді. Шабуыл және қорғаныс кері соққылары алғаш рет НБА-да 1973–74 маусымда және АБА-да 1967–68 маусымда ресми түрде тіркелді. Жаңа камера технологиясы, соққы тимеген доптың қайда түсетінін анықтауға көбірек мүмкіндік береді.
НБА-дағы атақты ребаундерлер
Уилт Чемберлен – 11 маусымда ребоунд бойынша НБА-ны жетектеді, тұрақты маусымда ең көп ребоундқа (23,924) ие, мансаптық орташа көрсеткіші (22.9 rpg), жалпы ребоунд рекорды (2,149) және орташа көрсеткіші (27.2 rpg), тұрақты маусымдағы (55) және плей-оффтағы (41) ең көп ребоунд, сондай-ақ All Star Game-де ең көп ребоунд (197) жинады. Билл Расселл – 4 рет ребоунд бойынша лиганың көшбасшысы атанды. Ол тұрақты маусымда ойынға 20-дан астам ребоунд жинаған алғашқы ойыншы, жалпы ребоунд саны бойынша Чемберленнен кейін екінші орында (21,620) және орташа көрсеткіші (22.5) бойынша да екінші. 13 маусымның 10-ында ойынға 20-дан астам ребоунд жинады, бір ойында 51 ребоунд жинаған (қазіргі уақытта екінші орында), бір жартылайда 32 ребоунд жинады, НБА финалында екі рет 40 ребоунд жинады және плей-оффтың барлық уақытында жалпы (4,104) және орташа (24.9 rpg) ребоунд бойынша көшбасшы. Боб Петтит – 1960-61 маусымда ойынға 20.3 ребоунд жинады, оның мансаптық орташа көрсеткіші 16.2 ребоунд, бұл барлық уақытта үшінші орын. NBA All Star Game-де ребоундтар бойынша ең жақсы екі көрсеткішке ие: 26 (1958 жылы) және 27 (1962 жылы). Нейт Турмонд – екі маусымда ойынға 20-дан астам ребоунд жинады (1967-68 маусымда 22.0 rpg қоса алғанда), мансабында орташа есеппен 15.0 rpg жинады және бір тоқсанда 18 ребоунд жинаған рекордты иеленеді. Ол сондай-ақ Билл Расселл, Уилт Чемберлен және Джерри Лукастан басқа, бір ойында 40-тан астам ребоунд жинаған жалғыз ойыншы. Джерри Лукас – екі маусымда ойынға 20-дан астам ребоунд жинады (оның ішінде 1965-66 маусымда 21.1 rpg) және мансаптық орташа көрсеткіші 15.6 rpg болды. Расселл, Чемберлен және Турмондпен бірге ол бір ойында кем дегенде 40 ребоунд жинаған төрт ойыншының бірі. Мозес Малоун – NBA-ны алты маусымда ойынға ребоундтар бойынша жетектеді, оның ішінде 1978-79 маусымда 17.6 rpg көрсеткішімен. Тұрақты маусымда мансаптық шабуылдағы ребоундтар бойынша бірінші орында (шабуылдау және қорғаныс ребоундтары 1973-74 маусымға дейін бөлек тіркелмеген) және NBA-да жалпы тұрақты маусымдағы ребоундтар бойынша бесінші орында (егер ABA ребоундтары да ескерілсе, үшінші орында). Деннис Родман – лигада ойынға ребоундтар бойынша 7 рет рекорд жасады, бұл NBA рекорды, соның ішінде 1991-92 маусымда 18.7 rpg көрсеткішімен. Родман 1970-71 жылдардан бері жеті маусымда ең жоғары ребоундтық көрсеткішке ие. Родманның мансабында ең жоғары ребоундтық орташа көрсеткіші бар, өйткені НБА жаулау және қорғаныс ребоундтарын тіркей бастады. Дуайт Ховард – 25 жасқа толғанға дейін үш рет ребондау бойынша НБА-ны жетектеген жалғыз ойыншы. Ховард лигада 5 рет ребондау бойынша бірінші болды. Андре Драммонд – төрт маусымда ойынға ребоундтар бойынша НБА-ны жетектеді. Драммондтың бір ойынға есептегендегі мансаптық орташа көрсеткіші ең жоғары.