Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Артиллерия құралы
Artillery component
Оқ тасымалы – артиллерия құралының түтігін ұстап тұратын, оны жылжытуға және атуға мүмкіндік беретін рама немесе тіреу құрылымы. Мұндай платформалар көбінесе дөңгелекті болған, соның арқасында артиллериялық құралдарды оңай жылжуға болады. Оқ тасымалы кемелерде де ірі зеңбіректер мен қаруларды жылжытуға және бағыттауға көмектеседі. Бұлар кез келген мемлекеттің және елдің жоғары лауазымды тұлғаларының қоштасу рәсімінде де қолданылады.
A gun carriage is a frame or a mount that supports the gun barrel of an artillery piece, allowing it to be maneuvered and fired. These platforms often had wheels so that the artillery pieces could be moved more easily. Gun carriages are also used on ships to facilitate the movement and aiming of large cannons and guns. These are also used in the funeral procession of any higher authority of any state and country.
Ертедегі қарулар
Алғашқы мылтықтар тікелей жерге қойылып, оқпанның ұшын көтеру үшін оқпанның алдына топырақ үйілген. Мылтықтардың мөлшері артқан сайын, оларды ауыр ағаш қаңқаларға немесе қадалармен бекітілген төсектерге орнату басталды. Бұл конструкциялар 16 ғасырдың басында дөңгелекті арбалармен ауыстырыла бастады.
The earliest guns were laid directly onto the ground, with earth being piled up under the muzzle end of the barrel to increase the elevation. As the size of guns increased, they began to be attached to heavy wooden frames or beds that were held down by stakes. These began to be replaced by wheeled carriages in the early 16th century.
Тік ұңғылы оқ тасығыштар
16 ғасырдан 19 ғасырдың ортасына дейін артиллерияның басты түрі тегіс ұңғылы зеңбірек болды. Осы кезеңде, тринион (зеңбірек трубкасының екі жағынан шығып тұратын қысқа ось) ойлап табылды, соның нәтижесінде трубканы шассидің екі ойығында ұстап, темір лентамен – «капсквер» арқылы бекіту мүмкін болды. Бұл көтерілуді жеңілдетті, ол зеңбірек түтігінің артқы бөлігін клин немесе «квин» деп аталатын құралдың көмегімен, ал кейін болат бұранда арқылы көтеру немесе төмендету арқылы жүзеге асырылды. Осы уақыт ішінде зеңбірек шассилерінің дизайны баяу дамыды, тенденция ауыр снарядтарды лақтыра алатын трубкалары бар жеңіл шассилерге қарай болды. Зеңбірек шассилерінің екі негізгі түрі болды:
From the 16th to the mid 19th century, the main form of artillery remained the smoothbore cannon. By this time, the trunnion (a short axle protruding from either side of the gun barrel) had been developed, with the result that the barrel could be held in two recesses in the carriage and secured with an iron band, the "capsquare". This simplified elevation, which was achieved by raising or lowering the breech of the gun by means of a wedge called a quoin or later by a steel screw. During this time, the design of gun carriages evolved only slowly, with the trend being towards lighter carriages carrying barrels that were able to throw a heavier projectile. There were two main categories of gun carriages:
Әскери-теңіз немесе гарнизондық вагондар
Олар кемеде немесе бекіністе қолдануға арналған еді. Олар екі үлкен ағаш тақтадан, "жақ" деп аталатын, және "көлденең тіреулер" деп аталатын тіреу бөлшектерімен бөлінген күйінде жасалған. Оқ түтігінің шүмектері жақтардың үстінде орналасқан; әр жақтың артқы бөлігі қарудың ішкі бөлігін "қол тіреуіштер" деп аталатын темір рычагтармен көтеруге мүмкіндік беретіндей етіп жасалған. Бұл қарулар жылжымайтындықтан, оларға тек "дөңгелек" деп аталатын төрт кішкентай қатты ағаш дөңгелек берілді, олардың басты міндеті – қарудың кері соққысымен артқа дөңгелеуге және қайта зарядталғаннан кейін оны ату позициясына жылжытуға мүмкіндік беру. Қаруды жылжыту қол тіреуіштермен арбаның артқы жағын бүйірге итеру арқылы жүзеге асырылды. Бұл құрылымды жақсарту 18 ғасырдың соңында басталып, бастапқыда бекіністерде, кейін кемелерде де қолданысқа енді. Ол бүкіл қару арбасы орнатылған берік ағаш (кейін темір) арқалықтан тұрды. Арқалық ортада бұрылатын оське және алдыңғы жағында бір немесе бірнеше дөңгелекке немесе "жарысқа" бекітілген; жарыс дөңгелектері еденге орнатылған жартылай дөңгелек темір жолмен жүреді. Бұл қаруды парапеттің үстінен иіспен бұруға мүмкіндік берді. Балама ретінде, бұрылатын ось арқалықтың алдыңғы жағына, ал жарыс дөңгелектері артқы жағына орнатылып, қаруға амбразура арқылы оқ атуға мүмкіндік берді. Керуші арқалық артқа қарай көтеріліп, қару мен оның арбасын еңіс бойы кері соққыға түсіруге мүмкіндік берді.
These were designed for use aboard a ship or within a fortification and consisted of two large wooden slabs called "cheeks" held apart by bracing pieces called "transoms". The trunnions of the gun barrel sat on the top of the cheeks; the rearward part of each cheek was stepped so that the breech could be lifted by iron levers called "handspikes". Because these guns were not required to travel about, they were only provided with four small solid wooden wheels called "trucks", whose main function was to roll backwards with the recoil of the gun and then allow it to be moved forward into a firing position after reloading. Traversing the gun was achieved by levering the rear of the carriage sideways with handspikes. An improvement on this arrangement started at the end of the 18th century with the introduction of the traversing carriage, initially in fortifications but later on ships as well. This consisted of a stout wooden (and later iron) beam on which the entire gun carriage was mounted. The beam was fitted to a pivot at the centre, and to one or more trucks or "racers" at the front; the racers ran along a semi circular iron track set in the floor called a "race". This allowed the gun to be swung in an arc over a parapet. Alternatively, the pivot could be fitted to the front of the beam and the racers at the rear, allowing the gun to fire through an embrasure. The traversing beam sloped upwards towards the rear, allowing the gun and its carriage to recoil up the slope.
Далалық вагондар
Олар қаруды соғыс алаңында орналастыру үшін жасалған және арбалар мен вагон сияқты үлкен дөңгелектермен жабдықталған. Далалық шассилердің бүйір бөліктері теңіздік шассилерге қарағанда әлдеқайда тар болды, ал артқы бөлігі, "құйрық" деп аталатын, жерге тіреліп тұрды. Қаруды қандай да бір қашықтыққа жылжыту қажет болғанда, құйрық лимбер деп аталатын екінші жеке оське көтерілетін, одан кейін жылқы немесе өгіздермен тартылатын. Лимберлер шамамен 1550 жылы Францияда ойлап табылды. 18 ғасырдың ортасындағы жаңалық – "блокты құйрық" болды, ол "қос жақшалы" шассилердің ауыр бүйір бөліктері мен көлденең тіректерін темірмен нығайтылған бір ағаш тіреумен алмастырды.
These were designed to allow guns to be deployed on the battlefield and were provided with a pair of large wheels similar to those used on carts or wagons. The cheeks of field carriages were much narrower than those on the naval carriage and the rear end, called a "trail", rested on the ground. When the gun needed to be moved any distance, the trail could be lifted onto a second separate axle called a limber, which could then be towed by a team of horses or oxen. Limbers had been invented in France in about 1550. An innovation from the mid 18th century was the invention of the "block trail", which replaced the heavy cheeks and transoms of the "double bracket" carriage with a single wooden spar reinforced with iron.