Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жайна аралы – Колумбияға дейінгі майя археологиялық ескертімі және қазіргі Мексиканың Кампече штатындағы жасалма арал. Юкатан түбегінің Мексика шығанағындағы жағалауында орналасқан кішкентай әктас арал, ол құрлықтан тек толқынмен толатын бұғазбен ғана бөлінген. Жайна майя элитасының жерлену орны ретінде пайдаланылған, және онда табылған көптеген әдемі керамикалық мүсіндерімен ерекшеленеді. "Жайна" сөзі "Судағы ғибадатхана" деп аударылады.
Jaina Island is a pre Columbian Maya archaeological site and artificial island in the present day Mexican state of Campeche. A small limestone island on the Yucatán Peninsula's Gulf coast with only a tidal inlet separating it from the mainland, Jaina served as an elite Maya burial site, and is notable for the high number of fine ceramic figurines excavated there. The term "Jaina" translates to "Temple in the Water".
Сайт
Жайна аралы да, жақын маңдағы Пьедрас аралы да (Исла Пьедрас) кішкентай қалалар мен ауылдардың орналасқан жері болды. Джайна аралы біздің эрамыздың 300 жылында қоныстанды, шамамен 1200 жылы тасталғанға дейін өмір сүрді. Ең белсенді кезең осы мерзімнің соңында, Соңғы классикалық және Соңғы классикалық дәуірлерде болды. Бүгінгі күні сақталған қираған орындар екі кішкентай алаң топтарынан және доп алаңынан тұрады. Жайна аралының ерекшелігі – оның шамамен 20 000 қабірімен байланысты, олардың 1 000-нан астамы археологиялық қазбалар арқылы зерттелген.
Both Jaina Island and nearby Piedras Island (Isla Piedras) were the sites of small towns or villages. Jaina was settled 300 CE, lasting until its abandonment some time circa 1200 CE. The principal occupation occurred near the end of this period, during the Late Classic and Terminal Classic eras. Present day ruins consist of two small plaza groups and a ballcourt. Jaina Island's notability is tied to its estimated 20,000 graves, of which over 1,000 have been archaeologically excavated.
Джайна стиліне тән мүсіндер
Бұл жерде табылған көптеген мүсіндер, олар Джайна аралында табылған болса да, болмаса да, "Джайна стиліндегі мүсіндер" деп аталады. Шындығында, бұл мүсіндер аралдағыдан гөрі Усумасинта өзенінің дельтасы сияқты Майяның ішкі аймақтарында көбірек кездеседі. Ертедегі Джайна стиліндегі мүсіндер натуралистік, әдемі бөлшектелген және "жалпы алғанда, ежелгі Америкада жасалған ең ұлы мүсін өнері" деп есептеледі. Қатты және қуыс мүсіндердің екеуі де табылған, бірақ соңғылары басым және көбінесе сыбызғымен немесе сыңғырлатушы дыбыс шығаратын саз балшықтарымен жабдықталған. Мүсіндердің өзі сияқты, сыбызғылар мен сыңғырлатушылардың қандай функцияларды атқарғаны белгісіз. Портокаль түсті саздан жасалған және бастапқыда ақшыл және көгілдір түстермен боялған мүсіндердің биіктігі әдетте 10–25 дюйм (25–65 см) аралығында болады, одан артығы сирек. Бұл мүсіндер Майя қоғамындағы денеге жасалатын әшекейлер мен сыныптың маңыздылығын да көрсетеді. Фигураның бетіндегі белгілер, киім-кешек және әшекейлер фигураның әлеуметтік статусын көрсету үшін пайдаланылуы мүмкін. Ең болмаса, орын мәселесіне байланысты, мүсіндердің көптеген бөлігі аралда жасалмаған. Көптеген құйма мүсіндер оңтүстік-батысқа қарай орналасқан Джонаттадағы шеберханалармен байланысты. Реалистік стильде жасалған мүсіндер этнографиялық құндылыққа ие, соңғы классикалық Майя элитасының дене бітімі, киімі және күнделікті өміріне шолу ұсынады. Олардың әдемі бөлшектері әлеуметтік статустың белгілерін көрсетеді және мүсіндер көбінесе құралдармен және басқа да керек-жарақтармен бірге бейнеленеді, бұл бізге ұзақ уақыттан бері жоғалған заттардың үш өлшемді суреттерін ұсынады.
Due to sheer numbers found here, these figurines have become known as "Jaina style figurines" whether or not they were found on the Jaina Island. In fact, these figurines are far more numerous at inland Maya sites, such as the Usumacinta River delta, than on the island. Early Jaina style figures are naturalistic, delicately detailed, and "generally regarded as the finest figurine art produced throughout the ancient Americas". While both solid and hollow figurines have been found, the latter predominate and are usually fitted with a whistle, or with clay pellets that produce a rattle like sound. Like the figurines themselves, it is not known what function(s) the whistles and rattles served. Made of orange clay and originally painted, mostly in ochres and blues, the figurines are generally 10 25 inches (25 – 65 cm) tall, rarely more. These figures also represent Mayan practices of scarification and the significance of class in Mayan society. Details such as marks on the figure's face as well as clothing and jewelry can be used to signify social status of the figure. Due, if nothing else, to space considerations, few if any of these figurines could have been produced on the island itself. Many of the molded figurines have been linked to workshops at Jonuta, some distance to the south and west. Created in a realistic style, the figurines are an ethnographic treasure trove, affording a glimpse into the physical features, dress, and daily life of the late Classic Maya elite. Their delicate detail reveals hallmarks of social status and the figurines are often shown with tools and other accoutrements, providing us three dimensional snapshots of long vanished implements.
Портретті түсіру?
Бір зерттеуші оларды "портрет салудағы нағыз тәжірибелер" деп атады, ал тағы біреуі олардың "жасын, әлеуметтік статусын және мінез-қалпын дәл бейнелейтінін" қосты. Мұндай жіктеу өндіріс әдістеріндегі өзгерістерді және олардың артында тұрған мәдени өзгерістерді талдауға көмектеседі. Бірінші кезеңдегі мүсіндердің дені қолмен жасалған, қыш құрғаған соң бояу жағылған және ең жоғары шеберлік деңгейін көрсетеді. Белгілі бір қайталанатын сюжеттер мен стильдерді анықтауға болады, бірақ осы кезеңдегі мүсіндердің бірегейлігі кең таралған. Екінші кезең қалыптардан мүсіндер жасаумен ерекшеленеді. Көбінесе осы қалыпталған мүсіндерге кесіктер, немесе жұқа саз жолақтары мен әшекейлер қосылып, безендірілетін. Құю өнімділікті арттырса да – бұл қабылдану себебінің бір бөлігі болса керек – ол көркемдік мүмкіндіктерді төмендетіп, сондықтан екінші кезеңдегі мүсіндер әдетте бірінші кезеңдегіге қарағанда аз инновациялық, аз егжей-тегжейлі және аз ерекшеленеді. Кампеше кезеңі көбінесе ақ түспен боялған, көтерілген қолдары бар тұрған әйел бейнесін көрсететін, қалыптан жасалған мүсіндерді толық қабылдауымен сипатталады. Бұл сюжет, Хочикецаль немесе қате түрде Ix Chel қасиеттерімен байланыстырылып, осы кезеңде соншалықты кең таралған, басқа барлық сюжеттердің жиынтығынан асып түседі, бұл жерлеу салтының жаңа, мүмкін импортталған идеологияның ықпалына түскенін көрсетеді. (Джоната Кампеше кезеңінің мүсінінің және Джайна Кампеше кезеңінің мүсінінің мысалдарына қараңыз).
The idiosyncratic details shown in the earlier phase figurines have led one researcher to declare that they are "genuine essays in portraiture", while another adds that the figurines "faithfully describe age, status, and expression". such a division is useful for analyzing the changes in production methods and perhaps the cultural changes behind these. Almost all Phase I figurines are hand modeled, with pigment applied after the clay had dried, and show the greatest degree of craftsmanship. While certain recurring subjects and styles can be identified, there is a widespread uniqueness to the figurines from this phase. Phase II is marked by the creation of figurines from molds. Often these molded figurines would be enhanced through incisions or the addition of thin clay strips and adornments. While casting increases productivity—no doubt at least a partial explanation for its adoption—it decreases artistic opportunities, and so Phase II figurines are generally less innovative, less detailed, and less idiosyncratic than those of Phase I. The Campeche Phase was marked by the almost complete adoption of molded figurines, often whitewashed, preponderantly featuring a standing woman with upraised arms. This subject, variously identified with the goddesses Xochiquetzal or, mistakenly, Ix Chel, is so prevalent during this phase that it outnumbers all other subjects combined, suggesting that burial practices had come under the influence of a new, perhaps imported, ideology. (See examples of a Jonuta Campeche phase figurine and a Jaina Campeche phase figurine).