Кіріспе

Корей армиясының генералы (1537–1599)

Гвон Юл (хангыль=권율; 28 желтоқсан 1537 – 6 шілде 1599) – корей армиясының генералы және Жосон дәуірінің бас қолбасшысы (хангыль=도원수), Кореяны жапон басқыншылығынан қорғауда табысқа жеткен. Ол ең белгілісі Хэнджу шайқасымен танымал, онда 2800 әскермен шамамен 30 000 жапондық сарбазды жеңді. 1592 жылы Кореяға жасалған жапон шабуылынан кейін, Чолла провинциясындағы Жосон патрулі И Гван Гван мен Квокьонг 40 000-ға жуық сарбаздан тұратын әскерге қосылды. Содан кейін ол Намвон қаласына орналасты, онда 1000-нан астам ерікті сарбаз жинады және Жапонияның Кобаякава әскеріндегі Дакаге кіші дивизиясына өкілдік етті. Бұған қоса, жапон шабуылы кезінде Сувондағы Донгвансансан бекінісі орналасқан еді, онда берік позициялар салынды, бірақ армия құрлықтағы және партизандық соғыстарға қатысты. 1593 жылы ол күштерін бөліп, өзінің орынбасары Сеонгульге әскерін Гимчусан тауына жеткізіп, содан кейін 2800 сарбазымен Хан өзенін кесіп өтуді бұйрық берді. Ол өзінің жетістіктері үшін қашқындарды жазалау үшін қызметтен босатылды, бірақ Хан әулетінің судьясы болып қайта тағайындалды және 1596 жылы әскери шенеунік болып тағайындалды. 1597 жылы Чжон Юйяран көтерілісі кезінде ол Мин императорымен бірге жаудың солтүстікке қарай жылжуын тоқтату үшін Ульсаннан кетуге мәжбүр болды, бірақ кенеттен Мин әулетінің қолбасшысы Ян Хаодан кері шегінуге бұйрық алды. Кейін ол Сунчхондағы Йегё көпіріне орналасқан жапондық әскерлерге шабуыл жасауға тырысты, бірақ соғысты кеңейтуге құлшынбаған Мин әулетінің өкілдерінің көмегіне ие болмады. Ол 1592 жылғы жапон шабуылы кезінде жеті жыл әскери қызмет атқарған генерал болды және теңіз адмиралы И Сун Синмен бірге тарихқа алтын әріптермен жазылды. 1599 жылы ол жасының қарттығына байланысты қызметтен кетіп, туған жеріне оралды. 1604 жылы (Сонджоның 37-ші жылғы билігі) бірінші дәрежелі премьер-министр атағы берілді, Ённа округі болып тағайындалды және Чунжанса деп аталды.

Ерте өмір

Гвон Юл беделді Андонг Гвон руынан шыққан (хангул=안동권씨); оның әкесі Гвон Чеол (хангул=권철), еңгішең болды. Дегенмен, Гвон саяси немесе әскери мансабын 46 жасқа келгенге дейін бастамады. 1582 жылы ол алғаш рет Корея үкіметінде қызметке тағайындалды және 1591 жылы Уйджу (хангул=의주) қаласының әкімі сияқты бірнеше лауазымға көтерілді.

Кореяға жапондықтардың басып кіруі кезінде

1592 жылы жапон әскерлері Кореяға шабуыл жасағанда, Гвон Чолла провинциясының Гванджу қаласының әкімі болып тағайындалды және аймақтың әскери басқаруына ие болды. Гвон өз қолбасшысы И Гванмен бірге Сеулге қарай жол тартты, негізгі күштерге қосылу үшін. Бірақ, И жапондықтардан Юнгинде жеңіліске ұшырады. Гвон Гванджуға қайта шегініп, шамамен 1000 халықтық жасақты жинады.

Ичи шайқасы

Жапон әскерлері Джеолла провинциясының Гымсан қаласында Жонжуға қарай жылжып келе бастағанда, Гвон өз әскерін Жонжуға апаратын Ичи қақпасына (배고개, 이치; 梨峙) көшірді. Кобаякава Такакаге бастаған он мың жапон әскері Ичиге шабуыл жасады. Гвонның шамамен 1000 әскері шайқасып, жеңіске жетті. Гвон өз әскерін қатаң ұстап, дезертирлерді жеке өзі жазалап өлімге кесті, ал оның алғы шеп командирі Хван Цзинь (хангуль=황진) оқтан жарақат алған күйінде де шайқасқа қатысты. Нәтижесінде, Жола провинциясы қайта басып алынды.

Доксанды қоршау

Жосон үкіметі Гвонның ерліктерін мойындап, келесі жылы оны Жола провинциясының жаңа губернаторы етіп тағайындады. Гвон кейін Сеулді қайтадан басып алу үшін 10 000 сарбаздық әскерді Гёнгиге бастап барды, онда оған жергілікті жасақтар мен монахтар қосылды, бұл Гвонға 20 000 сарбаз жинауға мүмкіндік берді. Гвонның әскері Сувонға жақын Доксан бекінісінде орналасты. Укита Хидейе бастаған жапон әскерлері бекіністі бір ай бойы қоршады, ал Гвонның әскеріне су жетпей жатты. Бір күні Гвон бірнеше соғыс аттарын бекініс қабырғасына алып келіп, күрішпен жуып тастауға бұйрық берді. Алыстан қарағанда, жылқылар суға толы екендей көрінді. Бекіністің су қоры таусылуын күткен жапондықтар рухтандырылып, Сеулге қарай шегінді. Гвон шегінетін жапондықтарды қуып, 3000-нан астам жауынгерін жойды. Соғыстан кейін король Сеонжо Гвонға құрмет көрсету үшін Доксанның үстіне "аттар жуылған жер" деген мағынада Семадае (хангул=세마대) ескерткішін тұрғызды. Соғыстан кейін Жосон үкіметі Гвонға солтүстікке қарай жорықтап, Сеулдегі жапондықтармен күресуді бұйырды.

Хаэнджу шайқасы

Гвон және оның әскерлері Сеул қаласының жанындағы Хаэнджу (hangul=행주산성) қираған бекінісінде орналасты. Гим Чун Иль басқарған жергілікті жасақтар мен Чхо Юн басқарған монах-жауынгерлер оның күштеріне қосылғанмен, Хаэнджудағы оның барлық әскері 2800 адамнан аспады. Осы қимылға наразы болған жапон қолбасшылары Като Киёмаса мен Укита Хидейе 30 000 әскермен Хаэнджу бекінісіне шабуыл жасап, Гвонның әскерін біржола талқандауға тырысты. Укита, жеке өзі шабуылдың алдыңғы қатарында болмағанмен, жапон әскерін бекінісқа қарай бастап келді. Хаэнджу шайқасы 1593 жылдың 12 ақпанында таңертең басталды. Като мен Укитаның басқаруымен келген жапон әскерлері мылтықтармен қаруланып, бекіністі қоршап алып, бірнеше күшті шабуылдар жасады. Бірақ Гвонның әскері мен бекіністегі азаматтар қарсылық көрсетіп, жапондықтарға тас, жебе, темір сынықтары, жанғыш май және балқытылған темір лақтырды. Бұл шайқаста корейліктердің жауға қарсы қолданатын оқ-дәрілік қаруы – "хвача" және "бигёкджинчеоллой" (hangul=비격진천뢰) атты жарылғыш оқ-дәрілері де пайдаланылды. 10 000-нан астам жауынгерінен айрылып, сондай-ақ жоғары шенді генералдары Укита, Ишида Мицунари және Киккава Хироие жараланған жапондықтар кері шегінуге мәжбүр болып, аймақтан қашып кетті.

Хаэнджу шайқасынан кейін

Соғыстан кейін ол өзінің орнын Мин әулеті мен Тоётоми Хидэёси арасындағы бейбіт келіссөздер басталғанға дейін сақтап тұрды. Сосын ол Жола провинциясына көшті, және осыдан бастап Гвон Юл Корея әскерінің бас қолбасшысы, Даунсу атанды. Дезертирлерге қатыгездікпен қарағаны үшін ол қысқа мерзімге қызметтен алынды, бірақ келесі жылы қайтадан орнына қойылды. Ол Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Вон Кюнға Чильчонрян шайқасында жапондықтарға қарсы шайқасуға бұйрық берді, бірақ осы шайқасты жапондықтар жеңіп алды. Алайда адмирал И Сунь Син Мёнгянг шайқасында Тодо Такатора басқаратын жапон флотын жеңе білді. 1597 жылы Гвон мен қытай қолбасшысы Ма Гуй Ульсанда жапондықтарға қарсы күресуді жоспарлады, бірақ қытайдың бас қолбасшысы Гвонға шегінуге бұйрық берді. Содан кейін Гвон Сунчхонда жапондықтарға шабуыл жасауға тырысты, бірақ бұл идея да қытайлықтар тарапынан қабылданбады.

Соғыстан кейін

Соғыстан кейін Гвон барлық лауазымдарынан қанағат тұтып, 1599 жылдың 6 шілдесінде дүние салды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оған Еоңгиежонг атағы берілді және И Суньсин мен Вон Кюнмен бірге Ильдун Сёнму Гонгшин (хангул=일등선무공신) атағы тағайындалды.

Танымал мәдениет

2014 жылғы "Адмирал: Ағынның күрсіні" фильмінде Нам Кён Ып сомдады.