Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Овча (Овча) – Сербияның астанасы Белград қаласының маңындағы елді мекен. Ол қаланың солтүстік-шығысында, Палилула муниципалитетінде орналасқан.
Ovča (, ; Ofcea or Ovcea) is a suburban settlement of Belgrade, the capital of Serbia. It is located to the northeast of the city, in the municipality of Palilula.
Атауы
Сербия тілінде бұл елді мекен Ovča (Овча), румын тілінде Ofcea немесе Ovcea, венгр тілінде Ovcsa немесе Bárányos, ал неміс тілінде Gisellenhain деп белгілі.
In Serbian the settlement is known as Ovča (Овча), in Romanian as Ofcea or Ovcea, in Hungarian as Ovcsa or Bárányos, and in German as Gisellenhain.
Орналасқан жері
Овча Белград қаласының Палилула муниципалитетінің (Панчевачки Рит) солтүстік Банат бөлігінде, қала орталығынан 13 шақырым солтүстікке қарай орналасқан. Елді мекен Падинская Скеладан шығысқа қарай 6 шақырым жерде орналасқан, ал Зреньянинский жолы Белградты Воеводинадағы Зреньянин қаласымен байланыстырады.
Ovča is located in the northern Banat section of the Palilula municipality (Pančevački Rit), 13 kilometers north of downtown Belgrade. The settlement is located 6 kilometers to the east of the settlement of Padinska Skela and the Zrenjaninski put road connects Belgrade with the city of Zrenjanin, in Vojvodina.
Тарих
Овчи ауылының алғаш рет жазбада кездесуі 1456 жылға дейін барады, ол Венгрия Корольдігінің Сырмия округінің құрамына кірген. Атаудың шығу тегі славяндық. Алғашқы қоныстанғандардың арасында румыниялық қойшылар болғандықтан, осы елді мекенге осы ат берілген деп саналады (серб тіліндегі ovčar сөзі ағылшын тілінде "қойшы" деген мағынаны білдіреді). 1537 жылы ауыл Осман империясының басып алуына түсті және Смедерево санджағының құрамына енді. Белградтың Дорчол ауданындағы мешіт пен имарат (халықтық асхана) үшін санджак бейі Мехмет паша оған уақф мәртебесін берді. 18 ғасырдың ортасында ауыл оба эпидемиясынан эвакуацияланды және оның орнына Овча күзет бекеті салынды. Шөлге айналған ауыл 1813 жылы қайтадан қоныстандырылды. Овчи 1952 жылдың 30 мамырына дейін Борча муниципалитетіне қарасты болды, содан кейін өз муниципалитетіне ие болды. Бірақ 1955 жылы Панчевачки Ритінің барлық муниципалитеттері біріктіріліп, бір муниципалитетке айналды, ол өз кезегінде 1965 жылы Палилула муниципалитетінің құрамына кірді. 2000 жылдардың басынан бері бұрынғы Краньяча муниципалитетін (Дунавский Венац деген атпен) қайта құруға бағытталған қозғалыс күш алып келеді.
First recorded mention of the village of Ovči is from 1456, as part of the Syrmia county of the Kingdom of Hungary. The name has a Slavic origin. As some of the first settlers were Romanian shepherds, it is believed that this gave name to the settlement (Serbian word ovčar means "shepherd" in English). The village was captured by the Ottoman Empire in 1537, and was included into the Sanjak of Smederevo. It was granted a waqf status by the sanjak bey Mehmet pasha, for the mosque and imaret (public kitchen) of Belgrade's Dorćol district. In the mid 18th century the village was evacuated because of the plague outbreak and Ovča sentry outpost was built instead. Turned into a wasteland, the village was repopulated in 1813. Ovča was part of the municipality of Borča until 30 May 1952 when it got its own municipality. However, in 1955 all the municipalities of the Pančevački Rit were merged into one, municipality of Krnjača, which in turn became part of the municipality of Palilula in 1965. A movement for restoring former municipality of Krnjača (under the name of Dunavski Venac) is gaining momentum since the early 2000s.
Халық саны
Халық саны, санақтар бойынша, өзгермелі болған, бірақ соңғы бірнеше онжылдықтарда жалпы алғанда тоқтап тұр. 1970 жылдардағы халықтың шамамен бір төрттен азайғаны елді мекендердің әкімшілік шекараларының өзгеруіне байланысты, себебі көптеген шеткі шаруашылықтар мен кішігірім елді мекендер көршілес Падинская Скелаға біріктірілді, нәтижесінде ол осы шаралар арқасында 400%-дан астамға өсті. 2011 жылғы соңғы санақ бойынша Овчаның халқы 2742 адамды құрады.
Population, by the censuses, has been erratic, but is generally stagnating in the past several decades. The apparent decline of population by almost one quarter in the 1970s is a result of change of the administrative borders of the settlements, as many outer farms and smaller sub settlements were regrouped into adjacent Padinska Skela, which in turn grew by these measures by over 400%. According to the last census of 2011, population of Ovča was 2,742.
Экономика
Қалалық елді мекен ретінде жіктеліп саналғанына қарамастан, Овчадағы экономикалық белсенділіктің көп бөлігі әлі де ауыл шаруашылығына байланысты. Ерекше көзге түсетін нәрсе – жазық жер бедерінде үлкен, шұңғыл газ сақтау ыдыстары. Овчаға пойызбен де жетуге болады, себебі ол Белград-Панчево теміржол бағытында жатыр. 2015 жылдың қазан айында Зреньянин жолы мен Овча арасындағы жаңа тас жол салынып, пайдалануға берілді. Бұл жол Дунай өзеніндегі жаңа Михайло Пупин көпірі арқылы Панчево қаласын байланыстыратын солтүстік Белград айналма жолының бір бөлігі. Айналма жолдың Овчадан Панчево жолына дейінгі соңғы бөлігі 2015 жылдың желтоқсанында ашылды. Жаңа тас жол Овчаға көлік байланысын едәуір жақсартты және оның дамуына септігін тигізеді деп күтілуде.
Despite being classified as an urban settlement, the majority of economic activity in Ovča is still agricultural. Prominent features are the large bowl natural gas tanks which dominate the flat landscape. Ovča is also accessible by train as it lies on the Belgrade–Pančevo railroad. A new stretch of highway between the Zrenjanin road and Ovča was built and opened in October 2015, as a part of the northern Belgrade bypass connecting Pančevo with the new Mihajlo Pupin Bridge over the Danube. The last section of the bypass, from Ovča to Pančevo road was opened in December 2015. The new road significantly improved transport connections to rather remote Ovča, and is expected to contribute to its development.
Овча шипажайы
Овчанская баняның гидротермальдық қайнар көзі (Овча шипажайы) елді мекенде орналасқан. 1980 жылдардың ортасынан бері табиғи тұзды сумен толтырылған, ауданы және 5 метр тереңдігі бар тоған пайдаланылуда. Шипажай толыққанды түрде халыққа қолжетімді емес, бірақ жергілікті тұрғындар арасында кең танымал. Суы жылы, тұзды, минералдар мен күкіртке бай. Сауықтырушы балшықтар да келушілер тарапынан қолданылады. Панчевачки Ритінің мелиорациясы үшін пайдаланылатын айналасындағы канал тоғанға ағып кірген, бірақ 2011 жылы судың араласуын болдырмайтын топырақ бөгет салынды. Сонымен қатар, тоғанның ауданы кеңейтіліп, тазаланып, түбі тереңдетілді. Айналасындағы аумаққа қиыршық тас төселді. Тоғанды жүгері егілген алқаптар қоршап тұр. Тұзды су зертханада тексерілді және қаланың аймаққа қатысты регламенттік жоспарына сәйкес, ол бром мен йодтың жоғары деңгейімен және радиацияның төмен деңгейімен натрий хлориді суы болып табылады. Ресми түрде суға жүзуге рұқсат етілмегенімен, ревматизмді, жараларды және сүйек сынықтарын емдеуге, гинекологиялық ауруларға және басқа да жағдайларға қолдануға болады. 2017 жылдың желтоқсанында құрылыс министрі Зорана Михайлович Овча шипажайының мемлекеттік қызметкерлер үшін 20 000-нан астам қолжетімді баспана салу жобасы аясындағы ең қолайлы орын ретінде таңдалғанын мәлімдеді. Ол 2018 жылдың бірінші жартысында құрылысқа дайындық жұмыстары жүргізілетінін хабарлады. Бұл жоспардың бірінші кезеңі, 2000 пәтерден тұрады, және кейін Белградтың басқа аудандарында жалғасатын болады. 2018 жылға дейін қала шипажай аумағының бір бөлігін девелоперлерге сатуға бірнеше рет тырысты, бірақ барлық тендерлер сәтсіз аяқталды. Содан кейін қала жаңа елді мекенді дамытумен қатар, Овча шипажайының спорттық, демалыс, туристік және шипалық кешендерін қамтитын регламенттік жоспарды әзірледі. Пәтерлер 2018 жылдың наурыз айында пайдалануға берілді, бірақ Камендиндегі әлеуметтік тұрғын үй жобасына қала әкімдігінің басымдық бергеніне байланысты, қоныстың келесі кезеңдерінің құрылысы тоқтап қалды. 250 пәтерден тұратын екінші кезең 2020 жылдың желтоқсанында жарияланды. Жұмыстар 2021 жылдың қаңтарында басталып, 2020 жылдың наурызына дейін аяқталуы жоспарланған.
Hydrothermal spring of Ovčanska banja (Ovča spa) is located in the settlement. A pond with an area of and deep has been filled by the natural salt water since the mid 1980s. The spa is not fully arranged for public usage but is very popular among the local population. Water is warm and salty and rich in minerals and sulfur. The healing mud is also used by the visitors. The surrounding canal, used for the melioration of the Pančevački Rit, overflew into the pond, but in 2011 an earthen embankment was constructed which prevented the mixing of waters. Also, the pond was enlarged, cleaned and its bottom was dredged. Surrounding area of was poured with the gravel. The pond is surrounded by the corn fields. The salt water has been tested and according to the city's regulatory plan for the area, it is a sodium chloride water, with elevated levels of bromine and iodine and low levels of radioactivity. Officially, the water is not suited for swimming but it may be used for the treatment of rheumatism, wounds and bone fractures healing, gynecological diseases, etc. In December 2017, Minister for construction Zorana Mihajlović announced that Ovča Spa was selected as the best location with the scopes of the government's project for building over 20,000 of low cost apartments for the state employees. She asserted that the terrain will be prepared for the construction in the first half of 2018. It would be a first phase of the plan, consisting of 2,000 apartments, which would later continue in other parts of Belgrade. By 2018, city tried for several times to sell part of the spa area to developers, but all invitations to tender failed. City then drafted the regulatory plan which, with the development of the new settlement, includes the sports, recreational, touristic and spa facilities within the complex of Ovča Spa. The apartments were finally housed in March 2018, but the construction of other phases of the settlement was halted as the city government gave priority to the social housing project in Kamendin. The second phase, with 250 apartments, was announced in December 2020. Works were scheduled to start in January 2021 and to finish by March 2020.
Нова Овча
2020 жылдың қаңтар айында қала Овчадан оңтүстікке қарай және Белград айналма жолының солтүстік жағымен салынбақ жаңа «Новая Овча» (Жаңа Овча) елді мекенінің құрылысы туралы хабарлады. Оның ауданы , 5000-нан астам пәтер және 15000 тұрғынға дейін жетеді деп жоспарланған. Жалпы жоспарланған ауданы – 4 қабаттан аспайтын ғимараттар, көптеген саябақтар мен алаңдар, 4 балабақша, 2 бастауыш мектеп, 1 орта мектеп, спорт орталығы, зират (ішінде шіркеу және шатырмен), және тағы басқалары. «Новая Овча» көшелерінен өзге, Овча және Борча елді мекендерімен велосипед жолдары арқылы да байланыстыру жоспарлануда.
In January 2020, city announced construction of the completely new settlement, south of Ovča and along the northern tangent of Belgrade bypass, named Nova Ovča (New Ovča). It was planned to spread over , with over 5,000 apartments and 15,000 inhabitants. The total planned floor area is , which includes building with no more than 4 floors, numerous parks, squares, 4 kindergartens, 2 elementary schools, 1 secondary school, sports center, cemetery (on , with church and chapel), etc. Apart from streets, Nova Ovča is planned to be connected with Ovča and Borča with bicycle paths, too.