Кіріспе

1999 жылғы британдық-американдық телефильм, Дэвид Джонс түсірген

«Рождестволық ән» – Чарльз Диккенстің 1843 жылғы «Рождестволық ән» повесінің 1999 жылғы британдық-американдық телефильмге бейімделуі. Алғаш рет 1999 жылдың 5 желтоқсанында TNT арнасында көрсетілді. Режиссері – Дэвид Джонс, басты рөлдерде Патрик Стюарт Эбенизер Скрудж рөлінде және Ричард Э. Грант Боб Кратчит рөлінде ойнаған.

Сюжет

Ақшалай банкир Эбенезер Скрудж өзінің досы және бизнес серіктесі Джейкоб Марлиді өзінің есеп үйінде жұмысқа оралғанға дейін жерлейді. Жеті жылдан кейін, 1843 жылы Рождество қарсаңында Скрудждің адал, бірақ кішіпейіл клеркі Боб Кратчит Скрудждің қатыгездігі мен ащылығының нысанасы болады. Скрудж өзінің немере інісі Фред Боулидің шақыруын қабылдамайды және қайырымдылық сыйлықтарын жинап жүрген екі ер адамды жұмыстан шығарады. Тіпті, биік биікпен биікке қарай ұмтылып, әншілерді қорқытып жібереді. Скрудж Кратчитке ертерек келген жағдайда, Рождество күні демалыс береді. Үйге оралғанда Скрудж Марлидің қиналған арбасымен кездеседі. Марли Скруджге басқаларға келтірген азаптың өліммен де өтелуі керектігін ескертеді. Марлидің айтуынша, Скрудж өзінің зұлымдықтарына өкініп, өкінуі керек немесе өзінен де ауыр жазаға ұшырауы керек. Марлидің айтуынша, Скруджге рухтар кетер алдындағы үш түнде келіп-кетеді. Сағат бірде Скруджге өткен Рождествоның арбауы келіп, оны интернаттағы жалғыз балалық шағына қайтарады, онда достары Рождествоға үйге барады, бірақ оны қаламайды, өйткені әкесі анасы қайтыс болғаннан кейін оған қарсы болды. Скрудждің әпкесі Фрэдтің болашақ анасы Фрэн әкесінің өзгергенін, Рождествоға үйге келуіне келіскенін айтады. Скрудж кейіннен Рождествоны тойлауды жақсы көретін Альберт Феззивигтің игілігіне жұмысқа орналасады. Скрудж Белл атты жас қызға ғашық болды, олар бір-бірімен қарым-қатынаста болды. Алайда, Скрудж өзінің байлығын жинауға бола оған берілмейтінін дәлелдеген кезде, Белл оны тастап кетуге шешім қабылдады. Скрудж үрейленіп, Жігітті өшіріп, қайтадан төсекте жатыр. Скрудж Рождествоның рухын кездестіреді, ол оған Рождество күнінің қуанышын көрсетеді. Олар Кратчиттің үйіне барады, онда Скрудж Марта Кратчеттің еңбекқор жас қыз екенін және Кратчеттің ауру ұлы, Кішкентай Тим бар екенін көріп, таңғалады. Отбасы өздерінің кішкентай кешкі аспен қанағаттанған. Жігіт бірдеңе өзгермесе, Кішкентай Тим өмір сүре алмайтынын айтады. Содан кейін жын Скрудждің Рождествоны маяк, кемеде және кеншілермен атап өтуін көрсетеді. Жұлдыз Фредтің Рождестволық кешін көрсетеді, онда ол өзінің ағасын қонақтарының келекелі сөзінен қорғайды. Жігіт тұтқындардың қартаю алдында ән-күйін атап өтуін көрсетеді, Скруджге өмірінің аяқталғанын айтады және өзін екі бақытсыз бала ретінде көрсететін "Білімсіздік" пен "Жолау" туралы сақ болуды ескертеді. Содан соң Жібек жоғалады. Келе жатқан Рождествоның арбағы келіп, Скруджді болашаққа алып кетеді. Баға биржасында Скрудж өзінің әріптестерінің бір адамның өлімі туралы және олар оны жасырын жек көретіндіктен, оның жерлеу рәсіміне қатысуға ниеттенбейтінін талқылайтынын көреді. Скрудж бір үйде жүкті әйелді, кір жуушы әйелді және марқұмның ұрланған заттарын сатушыны көреді. Скруджге сүлгі астында өлген адамды көрсетеді, бірақ оның бет-әлпетін көргісі келмейді. Ол біреудің сол адамға деген сезімдерін білдіретінін сұрайды және оның өлімі олардың қарыздан қалай босағанын тойлайтын ерлі-зайыптыларды көрсетеді. Өліммен байланысты нәзіктікті көруді сұрағанда, Жілек Скруджді Кратчит үйіне апарады, онда Кішкентай Тим қайтыс болды және Кратчиттер аза тұтып жатыр. Қабірге келгенде, Жілек Скрудж есімінің қабір тасына ойылып жазылғандығын көрсетеді. Скрудж Жігіт көзін жауып, басын көтере бастаған кезде өзінің жолдарын өзгертуге ант береді. Қабір ашылып, Скрудж өзінің өлі денесін көреді, кейін тұңғиыққа құлап түсіп, өз төсегінде тірі екенін көреді. Скрудж үш емес, бір түнде жындылардың келіп жатқанын және бұл Рождество күні екенін біледі. Скрудж Бобтың отбасына Рождестволық кешкі асқа үлкен күріш жібереді және Лондон азаматтарының арасында көңіл көтеру үшін, тіпті шіркеуде ән айту үшін шығады. Ол Фредке барып, онымен татуласады, Рождестволық кешкі асқа қатысады және көп жылдан бері алғаш рет би билейді. Келесі күні Скрудж Бобқа әзіл жасайды, кешіккені үшін оны сөгіп жатқандай етіп, бірақ оның орнына оған жалақысын көтереді және отбасына көмектесуді ұсынады. Скрудж айналасындағыларға мейірімділік пен жанашырлықпен қарайды, Тимге екінші әке болды (өлімейді және қалпына келеді), Рождество рухын бейнелейді.

Өндіріс

Фильм Патрик Стюарт Бродвей мен Лондонда «Рождестволық ән» пьессасын бір актерлік табысты қойылымдар сериясынан кейін жасалды.

Шабыт

1938 жылғы MGM нұсқасына немесе 1984 жылғы телефильм нұсқасына әдейі ұқсауға тырысудың орнына, бұл бейімделу 1951 жылғы фильм нұсқасының кейбір сахналарының қараңғылығы мен декорациялық шешімдерін шабыт көзі ретінде пайдаланады. Лиз Смит бұрын 1984 жылғы бейімделуде миссис Дилбер рөлін ойнаған. Иан МакНейс 2017 жылы "Рождествоны ойлап тапқан адам" фильмінде Эдвард Чапман рөлін сомдайды, онда кітаптың жазылу тарихы толыққанды көрсетіледі. Джоэл Грей "Даллас" телесериалының соңғы эпизодында "Жұмбақ" ("Conundrum") атты бөлімде рухтың рөлін ойнаған.

Марапаттар

Патрик Стюарт 2000 жылы Screen Actors Guild Awards сыйлығында мини-сериал немесе телефильмдегі ер адамның көрнекті рөлі үшін номинацияланды. Иан Уилсон 2000 жылы "Эмми" сыйлығында көрнекті операторлық жұмысы үшін номинацияланды.