Кіріспе

Уильям Лоуэлл Путнам II (22 қараша 1861 – маусым 1924) (көбінесе Уильям Путнам аға деп танылады) – американдық заңгер және банкир.

Өмірбаян

Путнам Джордж пен Харриет (Лоуэлл) Путнамовтың ұлы болды. Ол 1882 жылы Гарвардты бітіріп, заң және қаржы салаларында кәсіби өкілдік танылды. 1888 жылы Персиваль Лоуэллдің қарындасы Элизабетке үйленбес бұрын, Путнам (Персивальдің үшінші туысы да болатын) Лоуэлл отбасының қаржысының көп бөлігін басқарды, соның арқасында Огастус Лоуэлл мен Персиваль ғылым мен мәдениетке деген қызығушылықтарын еркін дамыта алды. Сәтті заңгер болған Путнам, Персиваль Лоуэлл мен Лоуэлл обсерваториясының бас заңгері қызметін атқарды, сондай-ақ Путнам, Путнам және Белл заң фирмасында серіктес болып жұмыс істеді. Путнамның Лоуэлл обсерваториясы тарихындағы рөлі 1897 жылы Персиваль Лоуэллдің ауыр жүйкелік шаршауына шалдыққан кезде басталды. Осы кезде Путнам обсерваторияның сенімдісі қызметін атқарды, ал А. Э. Дуглас директор болып тағайындалды. Путнамның астрономия туралы білімі шектеулі болғандықтан, обсерватория жұмысының көптеген мәселелерін Дугласқа қалдырып, өзі обсерваторияның қаржысын басқарумен шұғылданды. Уақытша сенімді ретінде, обсерватория штатында немесе орналасқан жерінде күрт өзгерістер жасауға өзінің құқығы жоқ деп есептеді. Осылайша, обсерватория экспедициясы және Оңтүстік Америкаға көшу мүмкіндігі кейінге шегерілді, нәтижесінде обсерватория Флагстафф, Аризонада орналасты. Обсерваторияға ешқандай маңызды өзгерістер енгізбеуге бейім болғанына қарамастан, Путнам Т. Дж. Сиді қоршаған дауға тартылды. Си сол кезде Лоуэлл обсерваториясында жұмыс істеді, бірақ ол өте жақтырылмаған және нашар ғалым деп есептелді. Үш обсерватория қызметкері Сидің оларға деген жаман қарым-қатынасынан жұмыстан кеткен, ал Дуглас Сиді обсерватория штатынан шығару үшін жұмыс істей бастады. Дегенмен, Путнам осы мәселе бойынша соңғы шешімді қабылдауға тиіс болды және Сиге жұмыстан босатылғанын өзі хабарлады. Лоуэлл 1901 жылы жұмысына оралғанда, Путнам обсерваторияның қаржылық және құқықтық мәселелерімен айналысатын тұлға ретіндегі қызметін жалғастырды. Ол Бостон мен Нью-Йорктегі басқа да ісін де жалғастырды. 1916 жылы Лоуэлл қайтыс болғаннан кейін, Путнам Лоуэллдің мүлігін обсерваторияға инвестициялауға жауапты болды. Путнам 1923 жылдың маусым айында, шамамен 61 жасында, Констанс Лоуэллдің Персивальдің өсиетіне наразылық білдіруге тырысқан кезде қайтыс болды. Кейін Констанс Лоуэлл Уильямның ұлы Августтан сенімді болуын сұрады. Гас қайтыс болғаннан кейін Уильямның екінші ұлы Роджер сенімді басқарушы болды.

Мұра

1927 жылы Элизабет Лоуэлл Путнам студенттер арасындағы математикалық жарысты, Уильям Лоуэлл Путнам математикалық жарысын бастау мақсатында Уильям Лоуэлл Путнам атындағы колледждер аралық мемориалдық қорын құрды. Бұл жарыс, бүгінге дейін жалғасып келеді, 1935 жылы Америка математикалық қауымдастығының жетекшілігімен басталды. Путнамның сол аттас немересі Уильям Лоуэлл Путнам, 1924 жылы туған, геолог, кәсіпкер және таушы болды, сондай-ақ 1987 жылдан 2013 жылға дейін Лоуэлл обсерваториясының жалғыз қамқоршысы қызметін атқарды.