Кіріспе
Француз суретшісі, гравер және мүсінші (1919–2022)
Пьер Жан Луи Жермен Сулаж (sulaʒ; 24 желтоқсан 1919 – 25 қазан 2022) – француз суретшісі, гравюрашы және мүсінші. 2014 жылы Франция президенті Франсуа Олланд оны «әлемдегі ең ұлы суретші» деп атады. Оның туындылары әлемнің жетекші музейлерінде сақталады, ал оның туған қаласы Родезде оның өнеріне арналған музей бар. Сулаж «қара түстің суретшісі» деп танымал, себебі оның қызығушылығы түске «түс ретінде де, түс емес ретінде де» болды. Қара түске жарық түскенде, ол оны өзгертіп, түрлендіреді. Бұл өзіне тән ой-қиялды кеңістік ашады. Ол жарықты жұмыс материалы ретінде қарастырды; оның суреттерінің қара бетіне салынған сызықтар оған жарықты шағылыстыруға мүмкіндік береді, соның арқасында қара түс қараңғыдан шығып, жарқырап, жарық түске айналады. Сулаж 1987 жылдан 1994 жылға дейін Конк қаласындағы Сент-Фой аббат шіркеуінің романдық сәулеті үшін 104 әйнек терезені жасады. Ол халықаралық наградаларға ие болды, ал Париждегі Лувр мұражайында оның 100 жылдығына арналған шығармаларының ретроспективтік көрмесі өтті.
Жас шағы мен отбасы
Сулагес 1919 жылдың 24 желтоқсанында Авейрон департаментінің Родез қаласында дүниеге келген. Бала кезінде ол аймақтың менгирлеріне қызығушылық танытқан. Соғыс жылдарындағы әскери қызметтен кейін Монпельедегі Көркемсурет мектебінде оқуын жалғастырды. Одан бөлек, ол сахналық декорациялар жасаумен де айналысты. 1954 жылы Венеция биенналесінде өнер жұмыстарын көрсетіп, АҚШ-та танымал болды. 1949 жылы Нью-Йорктегі Бетти Парсонс галереясы оның туындыларын көрсетті. 2007 жылы Монпельедегі Фабр мұражайы Сулагестің қалаға сыйға берген туындыларын көрсету үшін арнайы бір бөлмені бөлді. Онда 1951-2006 жылдар аралығындағы жиырма картина болды, олардың ішінде 1960 жылдардағы маңызды жұмыстар, 1970 жылдардан екі ірі "қарғылы қара" туындысы және бірнеше үлкен полиптихтер бар еді. 2009 жылдың қазанынан 2010 жылдың наурызына дейін Жорж Помпиду атындағы Ұлттық өнер және мәдениет орталығында суретшінің ретроспективалық көрмесі өтті. 2010 жылы Мехико мұражайы суретшімен жасалған сұхбат видеосымен бірге оның суреттерінің ретроспективасын ұсынды. Суреттер оның өнер жолының барлық кезеңдерін қамтыды, соғыстан кейінгі майлы бояулардан бастап, ол "Outrenoir" деп атаған кезеңіне дейін. Бұл оның алғашқы 30 жылындағы еңбектерінің ең толық жиынтығы болды. Мұражайда әрқашан басқа заманауи суретшілердің туындыларына орын бөлінетін, мұны Сулагес бастапқыда қалаған. Ол 100 жылдық мерейтойына орай Лувр мұражайындағы ретроспективалық көрмеге дейін дайындалып жатқан. 2021 жылдың 17 қарашасында оның 195 x 130 см, 4 тамыз 1961 жылғы "Peinture" туындысы 20,2 миллион долларға сатылды, бұл суретші үшін аукциондық рекордты білдірді. Өзінің өнер практикасын "Outrenoir" (Қарадан тыс) деп атаған ол шығарған суреттер бояудың текстурасынан шағылысқан жарықпен ойнап, шексіз қара тереңдігімен ерекшеленеді. Өзінің жұмыс әдісін анықтау үшін жаңа термин қажет екенін түсінген Сулагес өзінің практикасын анықтау үшін "Outrenoir" терминін ойлап тапты. Ағылшын тілінде тікелей аудармасы жоқ, сондықтан ең жақын мағынасы "қарадан тыс" болып табылады. 2014 жылғы сұхбатында ол терминнің мағынасын былай түсіндірді: "Outrenoir ағылшын тілінде жоқ, ең жақын мағынасы – "қарадан тыс". Француз тілінде "outre Manche" ("Channel арғы жағында") Англияны, ал "outre Rhin" ("Rhine арғы жағында") Германияны білдіреді. Басқаша айтқанда, "қарадан тыс" – қарадан өзгеше бір әлем". Бастапқыда тарихқа дейінгі кезеңге деген қызығушылығынан және таза, бастапқы және басқа коннотациялардан әдейі айырылған нәрсеге ұмтылуынан шабыттанған ол түске деген құштарлығы туралы былай деді: "мыңдаған жылдар бойы адамдар жер астына, үңгірлердің абсолютті қараңғылығына қарамен бояу үшін түсті". Ол көбінесе тік және көлденең сызықтарда, бұрыштар мен контурларды пайдалану арқылы жасалған жарықтар мен нысандарда батыл кесулерді қолданды. Соңғы жұмыстарында, 2013-2014 жылдары Сулагес бояуда қолданылатын пигменттерді өзгерте бастады, матты және жылтыр қара түстерді, сондай-ақ қара пигменттердің қатаю тығыздықтарын араластырды. Суреттерін қабырғалар сияқты ілуді ұната отырып, оларды бөлменің ортасына ілу үшін сымдарды қолданды. "Мен суреттерді терезелер емес, қабырғалар ретінде ұнатамын. Суретті қабырғаға ілгенде, ол терезе болады, сондықтан мен суреттерімді көбінесе ортаға қойып, қабырғаға айналдырамын. Терезе сыртқа қараса, сурет керісінше болуы керек – ол біздің ішімізге қарауы керек". Оның туындыларын көрмелерде қоршаусыз ілу қажет болды. Олар 24 қазанда неке қиды. Сулагес 2022 жылдың 25 қазанында, 103 жасқа толуға екі ай қалғанда, Ним қаласында қайтыс болды. Оның әйелі оның өлімінен бір күн бұрын олардың 80 жылдық тойын атап өткен.
After wartime military service, he studied further at the Fine Arts School of Montpellier. He also worked as a designer of stage sets. He exhibited at the Venice Biennale in 1954, gaining recognition in the United States. Betty Parsons Gallery showed his work in New York in 1949. prepared by around 700 tests at a small factory near Münster, Germany. In 2007, the Musée Fabre of Montpellier devoted an entire room to Soulages, presenting a donation he made to the city. It included twenty paintings dating from 1951 to 2006, among which were major works from the 1960s, two large "plus black" works from the 1970s, and several large polyptychs. A retrospective was held at the Centre National d'Art et de Culture Georges Pompidou from October 2009 to March 2010. In 2010, the Museum of Mexico City presented a retrospective of paintings that also included an interview video with the artist. The paintings represent all stages of his work, from post war oils to a phase of work he calls Outrenoir. It was the most complete display of work from his first 30 years. Some space in the museum is always reserved for exhibitions of other contemporary artists, as Soulages had wanted from the beginning. ahead of the retrospective at the Louvre Museum in December celebrating his 100th birthday. On 17 November 2021, his Peinture 195 x 130 cm, 4 août 1961, was auctioned for $20.2M, an auction record for the artist. Naming his own practice Outrenoir (Beyond Black), the paintings he produces are known for their endless black depth, created by playing with the light reflected off of the texture of the paint. Knowing that he needed a new term to define the way that he worked, Soulages invented 'Outrenoir' to define his practice. Not having a translation into English, the closest meaning is 'beyond black'; in a 2014 interview he explained the definition of the term, "Outrenoir doesn't exist in English; the closest is "beyond black." In French, you say "outre Manche," "beyond the Channel," to mean England or "outre Rhin," "beyond the Rhine," to mean Germany. In other words, "beyond black" is a different country from black." Initially inspired by his interest in the prehistoric and his want of retreating to something more pure, primal and deliberately stripped of any other connotations, he says of his fascination with the colour, "during thousands of years, men went underground, in the absolute black of grottoes, to paint with black." He often used bold cuts in vertical and horizontal lines, the crevasses and forms created by using angles and contours. In his recent work from 2013 to 2014, Soulages began to explicitly vary the pigment used in the paint, mixing matte and glossy types of black as well as hardened densities of black pigment. Preferring to suspend the paintings like walls, he uses wires to hang them in the middle of the room, "I always liked paintings to be walls rather than windows. When we see a painting on a wall, it's a window, so I often put my paintings in the middle of the space to make a wall. A window looks outside, but a painting should do the opposite—it should look inside of us". His works had to be hung without frames in exhibitions. They were married on 24 October
Soulages died in Nîmes on 25 October 2022, less than two months before his 103rd birthday, and was survived by his wife had marked their 80th wedding anniversary, the day before his death.