Кіріспе

Свитт синдромы (СС), немесе жіті қызбалық нейтрофильді дерматоз – тері ауруы, ол кенеттен қызбаның көтерілуімен, қандағы ақ қан клеткаларының санының артуымен және гистологиялық тексеруде нейтрофильді гранулоциттердің тығыз инфильтрациясы байқалатын, сезімтал, қызыл, анық шекараланған папулалар мен плакалармен сипатталады. Синдромды алғаш рет 1964 жылы Роберт Дуглас Свит сипаттаған. Бұл синдром алғашқы екі науқасының құрметіне Гомм-Баттон ауруы деп те аталады.

Белгілері мен симптомдары

Бас, мойын, аяқтар мен қолдарда, әсіресе қолдың және саусақтың артқы жағында жіті, сезімтал, эритематозды жамылғылар, түйіндер, псевдо-везикулалар және кейде сақина немесе доға тәрізді пішіндегі көпіршіктер пайда болады. Дене шатыры сирек зардап шегеді. Қызба (50%); артралгия немесе артрит (62%); көздің зақымдануы, көбінесе конъюнктивит немесе иридоциклит (38%); және ауыз ағзаларының жаралары (13%) қосымша белгілер болып табылады.

Себеп

СС клиникалық жағдайға қарай жіктеледі: классикалық немесе идиопатиялық СС, қатерлі ісіктермен байланысты СС және дәрілік СС. Бірақ, ешқандай нақты генетикалық байланыс анықталған жоқ. СС кезінде қабыну зақымдары тек теріде ғана емес, сонымен қатар түрлі органдарда да пайда болады. Егер энцефалит немесе менингит сияқты асқынулар туындаса, онда бұл нейро-Свитт ауруы деп аталады. Кортикостероидтармен емдеу көбінесе жақсы нәтижелерге алып келеді және адам лейкоциттері антигенінің (HLA) B54 және Cw1 типтерінің таралуы ерекше жоғары, бұл олардың осы жағдаймен байланысын көрсетеді. Дегенмен, аурудың пайда болуына осылар сияқты бірнеше тәуекел факторлары қатысады деп есептеледі. Нейро-Бехет ауруымен байланысты жиі кездесетін HLA типі басқа (B51), бірақ олардың ортақ бейімділік факторлары бар, сондықтан бұл аурулар спектрін құрайды деп саналады.

Диагностика

Клиникалық дифференциалдық диагнозға пиодермия гангренозум, инфекция, эритем мультиформ, жағымсыз дәрілік реакциялар және қызыл сусық жатады. Қайталау жиі кездеседі және науқастардың үштен біріне дейін әсер етеді.

Зертханалық зерттеулер

Зерттеулер орташа нейтрофилияны (50% төмен), жоғары ЭСР-ді (30 мм/сағ жоғары) (90%) және сілтілік фосфатазаның шамалы жоғарылауын (83%) көрсетеді. Тері биопсиясы ядролық фрагментация және гистиоциттермен бірге полиморфонуклеарлы лейкоциттердің папиллярлық және ортаңғы дермалық аралас инфильтратын көрсетеді. Инфильтрат көбінесе тамырлардың айналасында орналасқан, кейбір тамырларда эндотелий клеткаларының ісінуі байқалады, бірақ ерте зақымдарда васкулиттік өзгерістер (қан қыстықтары; тамыр қабырғаларында фибрин, комплемент немесе иммуноглобулиндердің жиналуы; қызыл қан клеткаларының шығуы; тамыр қабырғаларының қабыну инфильтрациясы) жоқ. Периваскулит зақымдалған нейтрофилдерден бөлінетін цитокиндердің әсерінен екіншілік ретте пайда болады. Шынайы трансмуральді васкулит SS-те гистопатологиялық зерттеулерде күтілмейді.

Анықтама

Сьюит төрт белгісі бар ауруды сипаттады: қызба, лейкоцитоз, жедел, сезімтал, қызыл дақтар және нейтрофильдердің папиллярлық дермадағы инфильтраты. Бұл жедел қызбалы нейтрофильді дерматоз деп аталуына себеп болды. Науқастардың кеңірек тобында қызба мен нейтрофилия әрқашан байқалмайтыны анықталды. Диагноз екі тұрақты белгіге – ерекше бөртпеге және гистологиялық ерекшеліктерге – негізделеді, сондықтан «Свитт синдромы» атауы қолданылады.

Емдеу

Жүйелік кортикостероидтар, мысалы (преднизон), жылдам жақсаруға әкелуі мүмкін және емдеудің "алтын стандарты" болып табылады. 72 сағат ішінде дене температурасы, ақ қан клеткаларының саны және бөртпе жақсарады. Тері зақымдары 3-9 күн ішінде жоғалады. Ауруханалық көрсеткіштердің бұрмалануы тез арада қалыпқа келеді. Дегенмен, жиі рецидивтер болады. Кортикостероидтардың дозасы 2-6 апта ішінде біртіндеп азайтылып, тоқтатылады. Бөртпе жоғалуы кейде милия мен тыртықтарға алып келуі мүмкін. Кейбір науқастарда ауру өздігінен жоғалады. Жергілікті және/немесе интралезиялық кортикостероидтар монотерапия ретінде немесе қосымша ем ретінде тиімді болуы мүмкін. Ауызға қабылданатын калий йодиді немесе колхицин тез жазылуға көмектеседі. Жүйелік инфекция қаупі бар немесе кортикостероидтарға қарсы көрсеткіштер бар науқастар бұл препараттарды бірінші қадам ретінде қолдана алады. Бір зерттеуде, алғашқы аптада күніне 150 мг индометацин, содан кейін 2 апта бойы күніне 100 мг индометацин берілді. 18 науқастың 17-сі жақсы бастапқы жауап берді; қызба мен буын ауруы 48 сағат ішінде айтарлықтай жеңілдеді, ал бөртпелер 7-14 күн ішінде жоғалып кетті. Тері зақымдары дамып жатқан науқастар преднизонмен (күніне 1 мг/кг) сәтті емделді. Индометацинды тоқтатудан кейін ешбір науқаста рецидив болған жоқ. Кортикостероидпен емдеудің басқа да баламалары – дапсон, доксициклин, клофазимин және циклоспорин. Бұл препараттардың барлығы нейтрофильдердің қозғалысына және басқа да функцияларына әсер етеді.