Кіріспе

Француз суретшісі (1821–1896) Эварист Виталь Люминас (Evariste Vital Luminais; 13 қазан 1821 – 10 немесе 15 мамыр 1896). Оның әкесі Рене Мари Люминас 1831 жылдан 1834 жылға дейін Лоараның төменгі бөлігін, ал 1848 жылдан 1849 жылға дейін Индре-э-Лоара аймағын өкілдік етті. Оның өнерге қабілетін ерте байқаған отбасы оны 18 жасында суретші және мүсінші Огюст Дебейден оқу үшін Парижге жіберді. Ол сондай-ақ тарихи және портрет жанрында сурет салатын Леон Конние және пейзаждар мен жануарларды бейнелейтін Констан Тройон сияқты суретшілерден де сабақ алды. Ол екі рет үйленді. Бірінші әйелі Анн Фойретен Эстер есімді қызы болды. 1874 жылы Анна қайтыс болғаннан кейін, 1876 жылы ол өзінің шәкірттерінің бірі, Элен де Сагуге д'Амарзит д'Эспанякқа үйленді; ол бұрын Клод Дюран де Невильге тұрмысқа шыққан, бірақ 1870 жылғы соғыста жесір қалған еді. Ол 1843 жылы Париж салонында алғашқы ресми дебютін жасады, онда оның екі картинасы қойылды. Ол 1852, 1855, 1857, 1861 және 1889 жылдарғы Салондарда медальдар жеңіп алды. 1869 жылы «Құрмет легионы» орденімен марапатталды. 1889 жылғы көрмеде алтын медальді жеңіп алды және Société des Artistes Français қоғамының негізін қалаушы мүшесі болды. Бұл аймақты оған екі досы Жюль де Ворис және Луи Фомбель ұсынған. Оның шәкірттерінің арасында Альберт Майньян болды.

Люминас 75 жасында Парижде қайтыс болды және Дуадиктегі шағын зиратқа жерленді. Оның туған қаласы Нантта оның есімімен аталатын көше бар.

Шығармалары

Луминаи жанрлық және тарихи стильдерде жұмыс істеді. Ол Франко-пруссия соғысындағы жеңілістен кейін Үшінші Республиканың алғашқы жылдарында тарихи туындыларды кеңейтуге, тіпті насихаттауға қатысты қоғамдық сұранысты қанағаттандырған академиялық суретшілердің бірі болды. Сондықтан ол заманауи өнердің жақтастарынан айыптауларға ұшырады. Дегенмен, "Жесір" (1865) сияқты кейбір картиналарында әлеуметтік реализмке ұқсас белгілерді байқауға болады. Ол Академияға аңшылық және шаруалар көріністерін ұнату үшін тарихи киімдерді пайдаланды. Ол сонымен қатар ерте ортағасырлық тарихтан көріністерді, әсіресе түрлі халықтар арасындағы қақтығыстарды бейнеледі, мысалы, металлмен нығайтылған қалқанмен жауынгерлік дайындықпен келген римдіктердің, тек қана қару ретінде қалқан мен дулығасы бар батыл кельттермен шайқасқандағы күресін көрсетті. Ол сол кезде француз тарихында галлдардың пайдасына көбінесе назарсыздан қалған франктарды бейнелеген сирек суретшілердің бірі болды. Оның Толбиак шайқасында франктардың жеңісін бейнелеген суреті 1848 жылғы Салонда Теофиль Готьеге үлкен әсер етті. "Франк кавалериясы шайқаста" суреті Шатобрианды оқығаннан кейін жазылды. Оның Меровингтер тақырыбына арналған суреттері билеушілердің қатыгездігін көрсетеді. Пипин Ұзақтың Папа Захарияның келісімімен III Шильдерикты құлатуы және құлатылған патшаның Сент-Омердегі Сент-Бертин монастырында тұтқындалуы оның "Меровингтердің соңғысы" суретінің тақырыбы болды, ол үшін ол Жан-Мари Дагобертті модель ретінде пайдаланды. 1883 жылғы Салонда сыншы Шарль Биго бұл сурет Луминаидің "соңғы" Меровингтер суреті болады деп үміттенді. Сол кездегі тарихи суретшілерге тәндей, "Рим көз алдында" суретінде де еркіндік байқалады: сол жақтағы қалқан мен дулығалар шынайы емес. Италияға кельттердің шабуылы суретшілерге ұзақ және терең әсер етті. Меровингтерлік франктарды бейнелегенде, 19 ғасырдың суретшілері археологиялық дәлелдерден хабарсыз, Люминаидің "Меровингтерлік ханшайымы" сияқты, шығыс германдық стильде киімдермен патшайымдарды суреттеді. Луминаидің тәсілі суретті қазіргі заманнан алыстатуға, нақты бір дәуірді еске түсіруге қарағанда көбірек баса назар берді.

Хлодис II-нің ұлдары

1880 жылы ол, Бони Эфростың айтуынша, ең танымал Меровинг суретін салды және кейін ата-аналарымен қайта табысты. 1880 жылғы Салонға қойылған нұсқасы сенсация тудырып, оның ең жақсы туындысы деп есептеледі. Сурет түрлі және күшті әсерлер қалдырады; Симон де Бовуар 1960 жылы «тыныш үрей» туралы жазды. Бұл жұмыс бірнеше жетілдіру сатысынан өтті. Бірінші эскиз, Première pensée pour les Énervés de Jumièges, көкіректердің кесілуін көрсетеді және төрт фигураны бейнелейді; екінші эскизде өзенмен ағысып бара жатқан сал бейнеленген, бірақ үш адам бар, бұл монахтардың ер адамдарды құтқаруын болжайды. Аяқталған екі суретте салдың үстінде тек екі фигура ғана бейнеленген. Салонға қойылған нұсқасы «Клодвиг II-нің ұлдары» деген атаумен Австралияға сатылды және Лондондағы Уоллис және ұлдарының француз суреттері галереясында (1881), Мюнхендегі халықаралық көрмеде (1883), Оңтүстік Австралияның Ұлттық галереясында және Викторияның Ұлттық галереясында (1896) көрсетілгеннен кейін, қазір Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер галереясында сақталады. Табиғаттың құдіретіне көбірек назар аударылған екінші нұсқасын Люминаис өзінде сақтап, оның қайтыс болғаннан кейін мемлекет сатып алды және 1912 жылы Руандағы Әдемі өнерлер мұражайына тапсырылды.

Монументалды сурет

Лумина 1886 және 1889 жылдар аралығында Париж сауда биржасының күмбезінің ішкі бөлігіндегі, континентаралық сауда тарихын бейнелейтін, алаңынан асатын монументалды фресканы жасауға бірлесіп жұмыс істеген бес суретшінің бірі болды. Онда Американы көрсететін сахна бар, онда үндістер, құлдар, еңбекшілер, ковбойлар және қазіргі заманды бейнелейтін бу локомотиві суреттелген.