Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар клады
Extinct clade of dinosaurs
Макронария – сауропод динозаврларының клады. Макронариялар бас сүйегінің мұрын тесігінің (сыртқы нарис) диаметрінің үлкендігімен аталған, ол көз орналасқан орбитадан асып түседі (сондықтан «макро» – үлкен, ал «-нария» – мұрын дегенді білдіреді). Қазба жәндіктерінің куәлігі бойынша, макронария динозаврлары Орта юра (Батондық) кезеңінен Кейінгі креда (Маастрихтік) кезеңіне дейін өмір сүрген. Макронариялар бүкіл әлемде табылған, соның ішінде Аргентина, АҚШ, Португалия, Қытай және Танзанияда. Басқа сауроподтар сияқты, олар негізінен құрлықта мекендеген, және жағалау аймақтарында көп уақыт өткізгенін көрсететін аз ғана дәлел бар. Макронариялар бас сүйектеріндегі, сондай-ақ қосалқы және омыртқа белгілері арқылы анықталады. Макронария бірнеше субкладтар мен отбасылардан тұрады, оның ішінде Camarasauridae және Titanosauriformes ерекше аталады. Титанозаврлар ең ірі құрлық жануарларының бірі ретінде белгілі. Макронарияны Уилсон мен Серено сипаттаған, олар Neosauropoda кладының жаңа бөлімшелерін ұсынған. Бұрын, осы кладада Брахиозаврлар мен Камаразаврлардың бір бауырлас топты, ал Титанозавроидтар мен Диплодокоидтардың екінші топты құрайтыны ойластырылған. Макронария ұсынған бұл өзгеріс Диплодокоидтарды жаңа Макронария кладының сыртқы тобы ретінде орналастырды, оның ішінде барлық басқа неозауроподтар кіреді.
Macronaria is a clade of sauropod dinosaurs. Macronarians are named after the large diameter of the nasal opening of their skull, known as the external naris, which exceeded the size of the orbit, the skull opening where the eye is located (hence macro meaning large, and –naria meaning nose). Fossil evidence suggests that macronarian dinosaurs lived from the Middle Jurassic (Bathonian) through the Late Cretaceous (Maastrichtian). Macronarians have been found globally, including discoveries in Argentina, the United States, Portugal, China, and Tanzania. Like other sauropods, they are known to have inhabited primarily terrestrial areas, and little evidence exists to suggest that they spent much time in coastal environments. Macronarians are diagnosed through their distinct characters on their skulls, as well as appendicular and vertebral characters. Macronaria is composed of several subclades and families notably including Camarasauridae and Titanosauriformes, among several others. Titanosauriforms are particularly well known for being some of the largest terrestrial animals to ever exist. Macronaria was described by Wilson and Sereno who proposed the new subdivisions among the clade Neosauropoda. Previously, this clade was thought to have Brachiosaurus and Camarasauridae forming one sister group, and Titanosauroidea and Diplodocoidea forming another. This proposed shift with Macronaria placed Diplodocoidea as an outgroup to the new clade Macronaria, under which all other neosauropods would fall.
Биогеографиялық
Савроподтар, жалпы алғанда, жағалау және ішкі орталармен байланысты. Титанозаврлар сияқты макронарлар қатаң түрде құрлықта өмір сүрген және көл жүйелері сияқты ішкі орталармен байланысты болған деп саналады. Бұл тұжырымдар титанозаврлардың қалдырған "кең өлшемді" іздеріне негізделген, олар құрлықтағы шөгінділермен тығыз байланысты. Сондай-ақ, макронарлардың Гондванада пайда болғандығы да жорамалданады. Камаразавр АҚШ-тағы Моррисон формациясының соңғы юралық шөгінділерінен ең көп табылған динозаврлардың бірі. Камаразаврдан өзгеше, титанозаврлар көбінесе Оңтүстік жарты шарда кездеседі, тек Солтүстік Америкада табылған Аламозаврдан басқа. Оңтүстік және Солтүстік Америка арасында Креда кезеңінің соңында құрлық көпірі болғандығына мықты геологиялық дәлелдер бар, бұл екі құрлық арасында тіршілік иелерінің таралуына жағдай жасаған. Креда кезеңінің савроподтары Оңтүстік Америкадан солтүстікке қарай жылжуы мүмкін, осылайша Оңтүстік Америка савроподтарының жоғары концентрациясы және Аламозаврдың Батыс ішкі аймақтағы жалғыз кездесуі түсіндіріледі.
Sauropods, widely speaking, have been associated with both coastal and inland environments. It is believed that macronarians such as titanosaurs were strictly terrestrial and associated with inland environments such as lacustrine systems. These findings are based on ‘wide gauged’ trackways produced by titanosaurs which are strongly correlated with terrestrial sediments. It is also believed that macronarians have Gondwanan origins. Camarasaurus is among the most commonly found dinosaur from the Late Jurassic deposits of the Morrison Formation in the US. Unlike Camarasaurus, Titanosaurs were most commonly found in the Southern Hemisphere with the exception of Alamosaurus which was found in North America. There is strong geologic evidence that a land bridge between South and North America existed at the end of the Cretaceous allowing for dispersal of organisms between the two landmasses. Cretaceous sauropods are thought to have moved northward from South America, thus explaining the high density of South American sauropods, and the sole appearance of Alamosaurus in the Western Interior.
Диета
Барлық зауроподтар, макронарлар да оның ішінде, міндетті түрде шөппен қоректенген. Диплодоцидтерден айырмашылығы, олардың төмен бойдағы өсімдіктермен қоректенгені есептеледі, ал камеразауридтер мен басқа макронарлар ағаштарды және биік өсімдіктерді жеу үшін мойындарын тік көтеріп ұстаған болуы мүмкін. Бұл, төмен бойдағы өсімдіктермен қоректенген түрлердің көбірек топырақ жұтқандығымен байланысты болуы мүмкін, сондықтан тістерін жиі алмастыруға тура келген, ал Камаразавр және басқа макронарлар экзогенді топырақтың аз болатын орта және жоғарғы жапырақтармен қоректенген. Осы неозавропод шөпқоректілердің денесінің үлкендігін ескеретінде, әртүрлі ресурстарды пайдаланатын түрлердің арасындағы бұл экологиялық бөлініс, бірге тіршілік ету үшін қажет болған деп саналады. Бір кезде сауропод қаңқаларымен бірге табылған жылтыратылған тастар гастролиттер деп есептелген. Гастролиттер – ас қорытуға көмектесу үшін қасақана жұтылған тастар (бұл қазіргі құстардың көптеген түрлерінде байқалады). Алайда, соңғы тафономиялық және шөгінділік мәліметтер сауроподтардың ас қорыту үшін тастарды пайдаланбағанын көрсетеді, себебі сауропод қалдықтарымен бірге асқазан диірменіне ұқсас тастарды сирек кездестіруге болады, сондай-ақ тастардың сауроподтардың денесінің өлшеміне шаққандағы массасы өте төмен. Егер сауроподтармен бірге гастролиттерге ұқсас тастар табылса, олар кездейсоқ жұтылған немесе минералдар алу үшін қасақана жұтылған болуы мүмкін.
It is well established that all sauropods, including macronarians, were obligate herbivores. Unlike their sister group, the diplodocids, which were thought to feed on low lying plants, camarasaurids and other macronarians likely had strongly upward oriented necks for browsing trees and taller plants. It is thought that this may be related to the fact that the low browsing taxa ingested more grit and thus needed to replace teeth more, while Camarasaurus and other macronarians fed on mid to upper canopy plants where exogenous grit is almost non existent. Given the large body size of these neosauropod herbivores, it is thought that this type of niche partitioning, characterized by different species taking advantage of different resources, was necessary for coexistence. It was at one point believed that polished pebbles occasionally found with sauropod skeletons were gastroliths. Gastroliths are stones intentionally swallowed to aid with digestion (as is seen in a variety of modern birds). However, more recent taphonomic and sedimentological evidence suggests that sauropods did not use stones for digestion due to the general rarity of finding gastric mill like stones with sauropod remains, and low relative mass of the stones to the size of sauropod bodies. When gastrolith like rocks are found with sauropods, it may be that they were accidentally ingested, or intentionally ingested for mineral uptake.
Филогения
Макронрия - Неозавроподтардың ішінде орналасқан және Диплодокоидтардың туыс тобы болып табылады. Бұл топтар Юра кезеңінің ортасынан соңына қарай бөлініп, К/Пг шекарасында жоғалып кеткен. 100 миллион жылдан кем уақыт өмір сүрген макронарийлер кем дегенде 216 синапоморфия және аутапоморфияны дамытты. Макронарийлер бас сүйегіндегі тесіктерімен аталғанына қарамастан, олардың сипаттамасы көбінесе қосымша синапоморфияларға негізделген. Қырық дәуірінің соңына дейін тірі қалған түрлерге, әсіресе, өте дамыған сальтазавриндерге ерекше қалыпты дене бітімі тән болды. Макронарияға Камаразавр, Брахиозавр және Титанозаврлар да кіреді. Камаразавроморфтар - Макронарияның ең төменгі сатыдағы тобы. Төмендегі кладограмма Хосе Луис Барко Родригестің (2010) жұмысына сәйкес келеді. Төмендегі кладограмма Хосе Л. Карбаллидо, Оливер В. М. Раухут, Диего Пол және Леонардо Сальгадоның (2011) еңбегіне сүйенеді. Макронрияның қарапайым кладограммасы D'Emic (2012) бойынша. Маннион және авторлар тобы (2013).
Macronaria is nested within Neosauropoda and is sister to Diplodocoidea. These groups split around the mid to late Jurassic and end at the K/Pg boundary. In the less than 100 Myr that they lived, macronarians developed at least 216 synapomorphies and autapomorphies. Despite the fact that macronarians are named after cranial openings, they are described by more appendicular synapomorphies. The species that survived late into the Cretaceous were characterized by stocky, wide gauged posture, most notably the highly derived saltasaurines. Also under Macronaria are Camarasaurus, Brachiosaurus, and Titanosauria. Camarasauromorpha is the most basal group of Macronaria. The cladogram below follows José Luis Barco Rodríguez (2010). The cladogram below follows José L. Carballido, Oliver W. M. Rauhut, Diego Pol and Leonardo Salgado (2011). Simplified cladogram of Macronaria after D'Emic (2012). Mannion et al. (2013).