Кіріспе

Британдық дарвинист философ, рационалист

Хелена Кронин (1942 жылы туған) – британдық дарвинист философ және рационалист. Ол Лондон экономика мектебінің Табиғи және әлеуметтік ғылымдар философиясы орталығының және Дарвин орталығының қоса директоры. Оның 1991 жылы жарық көрген «Қырмызы мен танауық: Альтруизм және Дарвинден бүгінгі күнге дейінгі табиғи іріктеу» атты кітабы оны көпшілік назарына түсірді, содан бері ол көптеп жариялап, телерадио арналарында сөз сөйлеген.

Өмір және жұмыс

Кронин Хэмпстед Гарден қалашығындағы Генриетта Барнетт мектебінде оқыды. Ол эволюциялық теория бойынша жазылған қысқа кітаптар сериясы – "Darwinism Today" журналының редакторларының бірі. Ол "The Guardian" сияқты газеттерге көп оқылатын мақалалар жазады. Ол Ұлыбританиялық гуманистер қоғамының қолдаушысы. "Times Higher Education" басылымы мәлімдегендей, ол "Лондон экономика мектебінде Дарвин теориясының адамдарға тигізетін әсерлерін зерттейтін, іс жүзінде салон сияқты" семинарлар сериясын өткізді. Семинарларға Ричард Докинс, Дэвид Хейг, Дэниел Деннет, Стивен Пинкер және Мэтт Ридли сияқты ғалымдар қатысты. Крониннің еңбегі Ричард Докинстің "Эгоист ген" кітабының екінші басылымының алғы сөзінде еске алынды.

Қабылдау

Крониннің берік рационалистік көзқарастары оны жыныстық таңдау, дарвинизм, ерлер мен әйелдердің салыстырмалы қабілеттері және гомосексуалдық құқықтары сияқты салаларда танымал етті. Бұл мәселелер төменде қарастырылады. Ридли жыныстық ерекшеліктердің, мысалы, тауыс құстың құйрығы сияқты, екі себебі бар екенін айтады, ал Кронин оларды Чарльз Дарвин мен Альфред Рассел Уоллес арасындағы пікір таласын арқау етіп түсіндіреді. Дарвин әйелдердің таңдауын ұсынды: әйелдердің эстетикалық талғамы еркектердің көркемдігін қалыптастырады. Уоллес Дарвиннің «проблемасын» (әшекейлеуді) елемеді және «шешімін» (табиғи іріктеу емес, әйелдердің таңдауын) жоққа шығарды. Ридлидің пікірінше, «Құмырсқа мен тауыс» кітабындағы ең терең және түпнұсқалы ойлар Дарвиннің идеялары мен қазіргі заманғы идеялар арасындағы айырмашылықтарға қатысты. Ридли Крониннің «викториандық дәуірден біздің заманға оңай көшіп отыратынын» жазады, бірақ бұл оның анахронизм қаупінен, «тарихшының жасаған ең үлкен қатесінен» толығымен құтыла алмайды. Ол кітаптың «философияға бейім оқырмандарға тарихшылардан гөрі көбірек ұнайтынын» болжайды, бірақ эволюцияның «ғылыми идеялардың ең философиялықтарының бірі» екенін және Уоллес пен Дарвиннің біздің замандастарымыз ретінде қарастырылуы мүмкін екенін айтады. Нилс К. Оейорд өзінің «Неліктен Гулд қателесті» атты кітабында Стивен Джей Гулдтың Кронинді сынауының орынсыз екенін атап өтті, себебі Кронин «эволюциялық биологиядағы жаңа консенсусты – гендік таңдау тәсілін» ұсынды, бұл Гулдтың ұстанымына қайшы келді. Оейорд эволюция философиясының екі белгілі өкілі, Джон Мейнард Смит және Дэниел Деннеттің Гулдтың айыптауларына қарсы Кронинді қорғағанын көрсетті.

Дарвинизм

Ағылшын эволюциялық антропологы Камилла Пауэр, Хелена Кронинге жауабында, Кронинді "Құмырсқа мен павлин" кітабының авторы ретінде сипаттап, Дарвиннің теориясы Блэрдің әлеуметтік саясатына қалай бағыт беруі керек екенін айтқандығын, оның "Дарвиннің жауабы" екенін атап көрсетті. Пауэр "кейбір мифтерді жоққа шығаруға" кіріседі.