Кіріспе

Үсті Канаданың кәсіпкері және саяхатшысы

Уильям Гамильтон Мерритт (3 шілде 1793 – 5 шілде 1862) – 19 ғасырдың басында Үсті Канаданың Ниагара түбегіндегі кәсіпкер және саяхатшы. Ол Америка Құрама Штаттарында дүниеге келгенімен, оның отбасы лоялист болғандықтан, ақырында Үсті Канадаға қоныс аударды. Меррит 1812 жылғы соғысқа қатысты, жаулап келген американдық әскерлер оны тұтқынға алып, соғыс тұтқыны ретінде ұстады. Соғыстан кейін ол Ниагара аймағына оралып, кәсіппен айналыса бастады. Ол Велланд каналын құрушылардың бірі болды. АҚШ-тағы құлдықты жою және Сент-Катарине қаласына құлдықтан қашқандарды қоныстандыру мақсатын қолдайтын аболиционист болды.

Отбасы және ерте өмірі

Мерит 1793 жылғы 3 шілдеде Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Бедфорд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Томас Америка Тәуелсіздік соғысында Ұлыбританияның адал қолдаушысы ретінде күрескен. Соғыстан кейін отбасы АҚШ-қа оралудан бұрын Нью-Брансуикте тұрды. 1795 жылы олар Жоғарғы Канадаға көшіп, Ниагара түбегінде Он екі шақырымдық ағысқа қоныстанды. Мерит Анкастер мен Ниагарада математика және жерді өлшеуді оқыды. Соңынан ол Shipman's Corners (қазіргі Сент-Катаринес) дүкенінің серігі болды.

1812 жылғы соғыс

1812 жылғы соғысқа дейін ол дүкендегі үлесін сатып, өзендегі отбасылық шаруашылығына қайтып келді. Соғыс кезінде ол Чиппауада орналасқан Екінші Линкольн жасағына қосылды. Ол соғыс бойы ерікті атты әскерлердің капитаны және басшысы болды. Ниагара өзені бойындағы үздіксіз күзету кезінде, Ниагара сарқырамасынан айналып өту үшін канал салу туралы ой келді. Ол 1814 жылдың шілдесінде Ланди жолағы шайқасында тұтқындалып, 1815 жылдың наурызына дейін Массачусетс штатында соғыс тұтқыны ретінде ұсталды. Босатылғаннан кейін, Жоғарғы Канадаға қайтып бара жатқанда, ол Нью-Йорктегі Мейвилл қаласында тоқтады және соғыстан бұрын отбасысы Сент-Катарин қаласында тұрған Катарина Прендергастқа үйленді.

Велланд каналы

1818 жылғы 4 шілдеде Мерит Сент-Катаринде кездесу ұйымдастырды. Нәтижесінде, Үстіңгі Канада заң шығарушы органына Он екі мильдік саға мен Чиппава сағасы арасында канал салуды қамтамасыз ету туралы петиция жіберілді. Бұл алғашқы ұсыныс негізінен диірмендерге қосымша сумен қамтамасыз етуді көздеді. Алайда, жоспар тез кеңейіп, Ниагара жарлығын кесіп өтіп, Эри көлі мен Онтарио көлі арасында қайықтардың қатынауын қамтамасыз ететін канал жоспарларын қамтыды. Бұл кеңейтілген нұсқасы каналға арқасында Жоғарғы Ұлы көлдерден келетін тауарлар Ниагара түбегін көтеріп тасудың орнына тікелей Онтарио көліне транзиттеуге мүмкіндік беретін еді, содан кейін Сент-Лоуренс арқылы Монреальге қарай жалғасатын еді. Бұдан өзге, канал жоспарланған Эри каналымен бәсекелестікке түсіп, Жоғарғы Ұлы көлдерден Нью-Йоркке тауар ағынын басып тастау мүмкіндігін тудыратын еді. Мерит жаңадан құрылған компанияның бірінші бас директоры болды. Ол қаржы жинау мақсатымен Үстіңгі Канада мен Төменгі Канадаға, сондай-ақ АҚШ пен Ұлыбританияға кеңінен сапарлады. Ол Эри каналында жұмыс істеген Альфред Барретті жобаның бас инженері етіп тағайындады. Ол ақша жинауға сәттілікке жетті, оның бір бөлігі американдық кәсіпкер Джон Б. Йейтстің айтарлықтай инвестициясының арқасында мүмкін болды.

Саяси мансап

1832 жылы Меррит Үсті Канаданың Заңнамалық Ассамблеясына қосым сайлауда сайланды, ол Холдиманд округін өкілдік етті. Ол қайтыс болғанға дейін, яғни отыз жыл бойы сайланған лауазымда қызмет етті. Ол күшті партиялық ұстанымдарға ие болған жоқ. Сайлану мақсатының басты себебі – Сент-Лоуренс өзенінде кеме жүруді жақсарту үшін арналар сияқты көлік инфрақұрылымын дамытуға жұмыс істеу мүмкіндігі болды. Ол сондай-ақ, жаңа көлік жүйесі – теміржолдарды дамытуды қолдады және Монреаль мен теңіз жағалау провинцияларын теміржолмен байланыстыруды ұсынды. Ниагара өзені арқылы салынған алғашқы болаттан жасалған аспалы көпірді салуға да ықпал етті. Мерит АҚШ-пен сауданы ұлғайту үшін еркін сауда саясатын жақтады. Сонымен қатар, ол мемлекеттік шығындар мен қызметтерді азайтуды қолдады. Ол бастапқыда «Компакт Тори» партиясының орташа жақтасы болды, бірақ бірте-бірте реформалық қозғалысқа жақындады. Бірінші сессияның маңызды дауыс беруінде ол Канаданың бірігуін қолдады, бұл Болдуинмен келіспеушілікке әкелді. Одан кейін ол үнемі Болдуинмен бірге дауыс берді. 1843 жылы генерал-губернатор сэр Чарльз Меткалф пен Лафонтейн-Болдуин үкіметі арасында саяси дағдарыс туды, нәтижесінде Болдуин мен Лафонтейн отставкаға кетті. Генерал-губернатор барлық саяси бағыттардан өкілдерді қамтитын, бірақ жауапты үкіметті талап етпейтін жаңа үкімет құруға тырысты. Меткалф және орташа торилердің жетекшісі Генри Дрейпер Мерриттің қатысуын Ниагара аймағындағы кең қолдауы мен көлік мәселелеріндегі біліміне байланысты маңызды деп есептеді. Алайда Мерит Дрейпердің жаңа үкіметке қосылу туралы ұсынысын қабылдамады. Ол Болдуиннің отставкаға кетуіне келіспесе де, өзін Болдуиннің жақтасы санай берді. 1860 жылы ол Ниагара бөліміндегі Заңнамалық кеңеске сайланды. Мерит АҚШ-тағы құлдықты жою қозғалысын да қолдады, бұл Сент-Катаринистің құлдықтан қашқандар мен құлдыққа қарсы белсенділік үшін панаға айналуына ықпал етті. 1840 жылдардың басында ол қара босқындар үшін методист (қазіргі кезде де тұр) және баптист шіркеулерін салуға қаржы жұмсады, сондай-ақ босқындарға жерді нарықтық бағадан төмен бағамен сатты. Мериттің ұлы, қалалық кеңесші, 1853 жылы қараларға қарсы бүлік кезінде көптеген ғимараттар өртенгеннен кейін, шіркеулер маңында гүлдеген «Негро ауылы» деп аталатын ауданды қалпына келтіруге белсенді түрде атсалысты.

Өлім

1862 жылы Меррит Корнуолл каналында кемеде қайтыс болды. Ол Сент-Катаринес, Онтариодағы Виктория Лоун зиратында жерленген. Оның ұлдарының бірі, Томас Родман Мерит, кейіннен Канада Парламентінің мүшесі болды. Оның немересі, Уильям Гамильтон Мерит III, Британдық Колумбияда теміржол салуға қатысты және Симпсон сауда желісінің негізін қалаушы Роберт Симпсонның жалғыз қызына үйленді.

Мұра

1844 жылы Уэлланд каналының жанындағы Акваэдукт ауылының тұрғындары өздерінің ауылын Мерритсвилл деп қайта атады, бұл Уильям Гамильтон Мерриттің осы кішкентай елді мекенді (Мерритсвилл қазір Уэлландтың бір бөлігі) құрудағы еңбегін мойындау мақсатында жасалды. Мерритсвиллді (Бивердамс) Торольдқа байланыстыратын жол Мерритсвилл тас жолы деп аталды. 1974 жылы Мерит федералдық үкімет тарапынан ұлттық тарихи тұлға деп жарияланды. Осы мәртебені көрсететін тақта Сент-Катарин қаласындағы Уэлланд каналының №3 шлюзінде орналасқан.