Кіріспе

1967 жылғы британдық фильм, Сидни Дж. Фьюридің режиссерлік жұмысы

"Жылаңаш жүгіруші" – 1967 жылғы британдық тыңшылық фильмі, режиссері Сидни Дж. Фьюри, басты рөлдерде Фрэнк Синатра, Питер Вон және Эдвард Фокс. Бұл Синатраның Warner Bros. студиясымен түсірген соңғы фильмі болды және студиямен байланысының сәтсіздікке ұшыраған соңы ретінде қарастырылады.

Сюжет

Британдық мемлекеттік қызметкер Слаттери министрмен кездесуге шақырылады. Британдық билік Френзель деген тыңшыны тұтқындады, бірақ ол түрмеден қашып, жер арқылы Мәскеуге тасымалдануда. Френзельдің білетін ақпаратын кеңестік органдарға беруіне жол беруге болмайды, сондықтан Слаттериге кісі өлтірушіні табу тапсырылады. Әдеттегі байланыстарын қолдана алмай, Слаттери соғыс жылдары бірге жұмыс істеген Сэм Лейкерді ойлайды. Лейкер – америкалық, бұрынғы тыңшы, қазір кеңсе жиһаздарын жобалайды және Лондонда жас ұлымен бірге тұратын жесір. Слаттери Лейкердің қажетті дағдылары бар екенін біледі, бірақ оны Френзельді өлтіруге көндірудің жолын табу керек. Лейкер ұлымен бірге Лейпцигтегі сауда көрмесіне баруды жоспарлап отыр, ал Слаттери оны сол жерде Каренмен байланысуға көндіреді. Лейкер оны соғыстан таниды, олардың арасында өткен оқиғалар бар. Каренмен кездескеннен кейін Лейкер сауда көрмесіне қайта оралады, бірақ оны қарумен ұстап, Шығыс Германияның қауіпсіздік қызметінің полковнигі Хартманмен кездесуге алып кетеді. Хартман Лейкерге Копенгагенге бару керектігін, әйтпесе ұлы өлтіріледі деп қорқытады. Көзделіп отырған нысана – Френзель екені белгілі болады, және Слаттери мен Хартманның біріккені анық көрінеді. Лейкер Копенгагенге ұшып келіп, Френзельдің люксіне қарап тұрған қонақүй бөлмесін брондаған британдық агент Аннамен кездеседі. Ол кісі өлтіруге қолданылатын снайперлік мылтықты алады, бірақ қонақүйге оралғанда Анна полицияны шақырып, Лейкерді тұтқындайды. Джексон, тағы бір британдық агент, оның босатылуын ұйымдастырады, ал Лейкер, ішінде мылтығы бар чемоданмен, Френзельді іздеуге шығады. Бірақ Френзельдің жоспарлары өзгереді және ол Копенгагенге келмейді. Бұл Копенгагендегі оқиғалардың Лейкердің стрессін арттыру және оны үрейлендіру үшін жасалған алдамшылық екені анық болады. Соңғы шара ретінде оған телеграмма жіберіледі, онда оның ұлы, шындығында Хартманмен бірге жақсы демалып жатқан, өлтірілгені туралы хабар беріледі. Слаттери күткендей, Лейкер Лейпцигке оралып, жауапты Хартманды өлтіруге бел буады. Ол мылтығын ұшаққа қол жүгі ретінде алып өте алады. Лейкер Рутпен байланысады, ол Хартманды өлтіруге көмектесуге келіседі. Слаттери Рутке Френзельдің күтілетін қозғалыстары туралы мәлімет береді, оларды Хартманның қозғалыстары деп көрсетіп. Ресейліктер, себептерін өздеріне білгендей, Френзельді әуежайға пайдаланылмаған тас жол арқылы тасымалдайды, ол тұзаққа түсуге өте осал. Ашуға буырқанған Лейкер Слаттери жоспарлағандай Френзельді өлтіреді, содан кейін Слаттери мен Хартман оны алып кетеді, олар оның ұлының тірі екенін айтады.

Даму

Синатраға хит қажет болды – «Бейіт тастарда» және «Каралиғаға шабуыл» атты фильмдері екі жыл бұрын сәтсіздікке ұшырағандықтан, ол актер және сенімді көмекшісі Брэд Декстерді қолайлы жоба табуға тапсырды. «Харпер» фильмінде түсуге келісімге келе алмағаннан кейін, «Жылаңаш жүгіруші» фильмі таңдалды. Синатра 1965 жылғы «The IPCRESS File» фильмінен әсер алып, оның режиссері Сидни Дж. Фьюриді шақырды.

Жазу

Стенли Маннның сценарийі Фрэнсис Клиффордтың 1965 жылғы романына (Артур Леонард Белл Томпсонның псевдонимі) негізделген. Атау Артур Саймонстың "Финвава орманында" атты кітабының басында келген – "Найзалардың дауылында жоғалған жалаңаяқ жүгіруші" деген сөйлемнен алынған. Сценарий көбінесе романды ұстанады, бірақ басты кейіпкерді Лондонда тұратын американдық етеді.

Кастинг

Синатраға 1 миллион доллар төленді. Оның бірге ойнаған әріптестері Питер Вон, Деррен Несбит және Эдвард Фокс болды.

Түсірілім

Фильм Еуропаның түпкілікті жерлерінде түсірілді. Алайда, Копенгагенде болған кезде, Синатра Калифорния штатының демократ губернаторы Пэт Браунның 1966 жылғы Калифорния губернаторы сайлауында республикалық Рональд Рейганға қарсы өткізілген митингісінде өнер көрсету үшін түсірілім тобынан кетіп қалды. Үгіт шарасын өткізгеннен кейін Синатра Еуропаға қайтпаймын деп шешті. Оның орнына ол Лос-Анджелестегі студияда барлық қалған сахналарын аяқтағысы келетінін хабарлады. Декстер мен Фьюри Синатраның қалған көріністерін Джеймс Пэйнмен алмастырып, түсірілімнен алынған жақын кадрларды монтаждап, дыбыстауды қайта жасау арқылы фильмді аяқтауға бел буды.

Қабылдау

1967 жылғы 19 шілдеде көрерменге ұсынылған "Жылаңаш жүгіруші" фильмі көбінесе жағымсыз пікірлерге ие болды. Фильмнің баяу темпі, түсірілім жұмысы және сюжеті сынға ұшырады. Дегенмен, Variety журналы "Синатраның жеке сүйкімділігі мен актерлік шеберлігі даусыз, бірақ сценарий оның артықшылықтарын жояды. Питер Вон британдық агент рөлін шамадан тыс ойнайды" деп жазды. Алайда, сын-пикирлер көрермендерді тоқтатпады, фильм Синатраның екі жыл бұрынғы "Фон Райан экспресінен" кейінгі алғашқы, бірақ шағын ғана табысына айналды. Фильмде Лейпцигтің соғыстан кейінгі қираған орындары және Центр Пойнт ішіндегі сирек көріністер сияқты қызықты локациялар пайдаланылса да, фильм шпиондық ойындардың өмірсіз бейнесі ретінде сипатталды. Оның стильделгенімен, әсерсіз түсірілім жұмысы, ауыр жүктемелі сюжеті және кейіпкерлердің жеткіліксіз ашылуы бар.