Америкалық еврейлердегі консервативтік және жаңашыл бағыттар арасындағы орталық ағым
Conservadox
Консервадокс тағылымдары: Американдық яһудилердегі консервативтік және жаңашыл ортодокстық ағымдар арасындағы орталық теңдестік. Тарихы, ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Консервадокс – американдық еврейлердің консервативтік және қазіргі православиелік бағыттары арасындағы діни континуумда орналасқан жеке тұлғаларды немесе қауымдастықтарды сипаттау үшін қолданылатын термин. «Дәстүрлі» деген сөз де шамамен осы секторды белгілеу үшін сирек қолданылады, мысалы, Дәстүрлі иудаизм одағындағыдай. 1970 жылдарға дейін дәстүрлі консервативтік және либералды православиелік синагогалардың арасында үлкен жақындық болды, көптеген қауымдастықтар өздерін православиелік немесе консервативтік деп атап, синагогада дәстүрлі құлшынық пен аралас жынысты орындықтарды, сондай-ақ мүшелері арасында дәстүрлі, бірақ икемді немесе бос жеке тәжірибелерді ұстанушы еді. «Православиелік» және «консервативтік» қауымдастықтар құлшынық пен тәжірибелерде бір-біріне ұқсас болуы мүмкін, бірақ конфессияаралық түсініктер айтарлықтай бұрмаланған. Консервативтік және православиелік қозғалыстардағы өзгерістер оларды одан әрі ажыратып, араларында үлкен алшақтық қалдырды. 1973 жылдан бастап консервативтік қозғалыс әйелдерді құлшылыққа белсендірек қатыстыруды бастады, ал 1983 жылы консервативтіктер әйелдерді раввин ретінде бекіту туралы шешім қабылдағаннан кейін, құлшынықтағы теңдік консервативтік синагогалардың ерекше белгісіне айналды. Консервативтік қауымдастықтардың аз бөлігі дәстүрлі рөлдерді сақтап келсе де, 20-ғасырдың соңына қарай бұл азшылық өте кішкентай болды (10% немесе одан да аз). 1980 және 1990 жылдары консервативтік қозғалыс түрлі құлшынық және әлеуметтік мәселелерде солға қарай жылжи бастады, құлшынықты қысқартты, дәстүрлі құлшынықты өзгертті, әйелдер үшін жаңа ережелер жасады және аборт, гомосексуализм, діни рәсімдердің қоғамдық көрсетілуі және т.б. сияқты мәселелерде либералды ұстанымдарды қолдады. Дәстүрлі консервативтік синагогалар үнемі азайып бара жатқан азшылыққа айналды. Православиелік жағынан қарағанда, 1980 жылдары православиелік одақ, синагогалардың негізгі қазіргі православиелік ұйымы, бұрын аралас орындықтары бар мүше синагогалардан ерлер мен әйелдер үшін бөлек орындықтармен мешитса салуды немесе ұйымнан шығуды талап ете бастады, осылайша ең либералды православиелік синагогалар мен ең дәстүрлі консервативтік синагогалардың арасындағы айырмашылықты күшейтті. Денвердегі Бет Мидраш Хагадол Бет Джозеф Колорадо штатында православиелік одаққа мүше болған аралас орындықтары бар соңғы синагога болды. 1988 жылы ұйыммен келісімге келіп, егер шәмбе күні жыныстық бөлінген минян да өткізілсе, мәртебесін сақтап қалуға келісті. 2015 жылы православиелік одақ бағытын өзгертіп, BMH BJ-ді шығаруды жоспарлай бастағанда, синагога ұйымнан шығу туралы шешім қабылдады. Сонымен қатар, иудаизмдегі және жалпы қоғамдағы әлеуметтік тенденциялар православиеде, соның ішінде қазіргі православиеде, құлшынық және әлеуметтік көзқарастарда оңға қарай бет бұруды көрсетті. Зайырлы мәдениеттен бөлінуге және ерлер мен әйелдер арасындағы айқын айырмашылыққа сенедін хареди сегментінің ықпалы артып келеді. Нәтижесінде, бір буын бұрын православиелік немесе консервативтік ортада өзін жайлы сезінетіндер, екеуінің арасындағы алшақтық кеңейген сайын екеуінен де оқшауланып кетті. Бұл тенденция консервативтік пен православиелік бағыттың сол жағында осы аудиторияға үндеу үшін жаңа ұйымдар мен құлшынық стильдерін тәжірибеден өткізуге әкелді. «Консервадокс яһудилері» көбінесе Солтүстік Америка құбылысы болып табылады, бірақ Израиль мен Еуропада ұқсас тенденциялар байқалады. «Консервадокс» бағытындағы қауымдастықтар, мысалы, АҚШ-тағы Дәстүрлі иудаизм одағы және Канадалық консервативтік синагогалар кеңесі сияқты ұйымдар құрды.
Conservadox is the term occasionally applied to describe either individuals or congregations located on the religious continuum somewhere between the Conservative and Modern Orthodox wings of American Jewry. The epithet "Traditional" is also sparingly used for roughly the same sector, as in the Union for Traditional Judaism. Until the 1970s, traditional Conservative and liberal Orthodox synagogues had a substantial area of overlap, with many congregations calling themselves either Orthodox or Conservative having a similar combination of a traditional liturgy in a synagogue with mixed gender seating, together with traditional but lenient or lax personal observance among the membership. "Orthodox" and "Conservative" congregations could be almost identical in liturgy and practices, with a substantial interdenominational blurring. Changes in both the Conservative and Orthodox movements came to distinguish both more clearly, leaving an increasing gap in between. Beginning in 1973, the Conservative movement began more actively involving women in services, and following the Conservative decision to ordain women as Rabbis in 1983, ritual egalitarianism became a distinguishing characteristic of Conservative synagogues. Although a small minority of Conservative congregations continue to maintain traditional roles, the minority became very small (10% or less) by the end of the 20th century. Throughout the 1980s and 1990s, the Conservative movement moved leftward on a variety of liturgical and social issues, shortening services, changing the traditional liturgy, developing new rules for women, and supporting liberal positions on such issues as abortion, homosexuality, public religion displays, and more. More traditional Conservative synagogues became an ever shrinking minority. On the Orthodox side, in the 1980s, the Orthodox Union, the principal Modern Orthodox organization of synagogues, began requiring member synagogues which previously had mixed seating to build a mechitza with separate seating for men and women or de affiliate, thus creating an irreconcilable physical distinction between the most liberal OU synagogues and the most traditional Conservative ones. Beth Midrash Hagadol Beth Joseph in Denver, Colorado was the last remaining OU affiliated synagogue to have mixed seating, having reached a compromise with the organization in 1988 to retain its status if a gender segregated minyan was also held on the Sabbath. In 2015, when the OU changed course and began planning to expel BMH BJ, the synagogue made the decision to disaffiliate. In addition, social trends in Judaism and in the larger society have reflected an increased rightward trend in Orthodoxy, including Modern, on matters of both ritual and social outlook. The Haredi segment, which believes in separation from secular culture and in a pronounced distinction between men and women has had increasing influence. As a result, those who a generation ago could feel comfortable in either an Orthodox or a Conservative setting, have become increasingly isolated from both as the gap between the two has widened. This trend has resulted in attempts to experiment in new organizations and liturgical styles at both the right of Conservatism and the left of Orthodoxy to appeal to this constituency. "Conservadox Jews" are largely a North American phenomenon, although similar trends can be identified in Israel and Europe. Congregations of a "Conservadox" persuasion have formed affiliations such as the Union for Traditional Judaism in the United States and the Canadian Council of Conservative Synagogues.