Кіріспе

Ф. Скотт Фицджеральдтың 1920 жылғы қысқа әңгімесі "The Cut Glass Bowl" – американдық автор Ф. Скотт Фицджеральдтың қысқа әңгімесі. Алғаш рет 1920 жылдың мамыр айында Scribner's Magazine журналында жарияланған, содан кейін сол жылы оның алғашқы қысқа әңгімелер жинағы "Флэпперлер мен философтар" құрамына енген. Әңгіме некелік сыйлық ретінде алған кескен шыны ыдысқа байланысты түрлі қиын немесе трагикалық оқиғалар арқылы Evylyn және Harold Piper ерлі-зайыптыларының өмірін баяндайды. Фицджеральд "Флэпперлер мен философтар" кітабының әдеби сыншы Х. Л. Менкенге сыйлаған нұсқасында, бұл әңгімені "оқуға тұрарлық" деп санағанын, ал кітаптағы басқа әңгімелерді "көңіл көтеруге арналған" немесе "қанағаттандырмайтын" деп есептегенін жазған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роджер Фейрбольт, жалғызбасты, кеңес айтатын әйел, жас Эвилин Пайперді үйіне келеді. Ол миссис Пайпер мен Фредди Гедни арасындағы қарым-қатынасқа қызығушылық танытатын тыңшы. Олар үйдегі жиһаздарды, соның ішінде қызанақтарды да талқылайды. Фейрбольт ханым үлкен кесілген шыны ыдысқа назар аударады. Эвелин бұл сыйлықты үйленер алдында танысқан досынан алғанын айтады. Ол оны бергенде: "Эвилин, мен саған өзіңдей мықты, әдемі, бос және көруге оңай сыйлық беремін", - деді. Фэрбольт кеткеннен кейін Фредди Гедни үйге жасырын түрде келеді, ал Эвилин оған заңсыз қарым-қатынасын аяқтағанын айтады. Күйеуі Харольд Пайпер үйге ерте оралады. Ол Фреддиді жасырады, бірақ Фредди кесілген шыны ыдысқа тиіп, өзінің бар екенін Харольдқа білдіреді. Эвилиннің адалдығын бұзғаны белгілі болғаннан кейін, олардың некесі шиеленісіп, Эвилин екі баласын тәрбиелеуге көңіл бөледі. Ол қартайып барады. Эвилиннің отыз бесінші туған күнінде оның алкогольге тәуелді күйеуі Харольд телефон шалып, кешкі асқа қонақ шақырғанын айтады – компанияларды біріктіруді талқылау үшін әлеуетті серіктесі мен оның әйелімен бизнес кеш. Харольд сорпаға кесілген шыны ыдысты қолдануға талап етеді. Кешкі ас кезінде барлығы мас болады, ал Эвилиннің қызы ыдысқа қолын кесіп, қан улануын қоздырады. Оның қолы кесіледі. Осы оқиғадан кейін Эвилинге бірінші дүниежүзілік соғыста ұлының қаза тапқаны туралы хат келеді, оны қызметші ыдысқа салып қойған. Ол ыдыстың жанындағы хатты оқиды. Қайғы мен үмітсіздікке толы Эвилин ыдысты үйден шығарып, сындыруға тырысады, бірақ баспалдақтан түсіп бара жатқанда құлап, ыдыс-аяқтарды қиратады. Оқырман оның құлаудан қаза тапқанын болжайды.

Таңбалар тізімі

Эвилин Пайпер – 1900-жылдардың басындағы әдемі жас үй шаруасының иесі. Гарольд Пайпер – Эвилиннің күйеуі, гүлденген көтерме сауда фирмасының иесі. Фредди Гедни – Эвилиннің махаббаты. Дональд пен Джули – Эвилин мен Гарольдтың балалары. Милтон Пайпер – Гарольдтың кіші інісі және серіктесі. Джесси Лоури – Гарольдтың бірінші туысы (туған есімі Джесси Пайпер). Том Лоури – Джессидің күйеуі. Айрин Пайпер – Гарольдтың тұрмысқа шықпаған қарындасы. Джо Амблер – "бастырық болып кеткен және Айриннің әрдайым сүйіктісі". Роджер Фейрбольт ханым – Эвилиннің ескі досы. Карлтон Кэнби – Эвилиннің ескі досы, оған 1890-шы жылдары кескен шыныдан жасалған ыдыс сыйлаған адам. Кларенс Ахарн – Гарольд пен Милтонның аппараттық тауар бизнесіндегі әлеуетті серіктесі. Ахарн ханым – Кларенстің әйелі. Хильда мен Марта – қызметшілер. Доктор Мартин мен доктор Фолк – дәрігерлер. Бижу – Эвилиннің кішкентай кезіндегі пониі.

Пайдаланылған әдебиеттер

Бруколи, Мэттью Дж. 1998 ж. Ф. Скотт Фицджеральдтың әңгімелер жинағындағы эпиграфтарға кіріспе. Simon & Schuster, Scribner Classics басылымы. Редактор – Мэттью Бруколи. Брукколи, Мэттью Дж. және Баугман, Джудит С. 2001. «Гетсбиге дейін»: алғашқы жиырма алты әңгіме. Оңтүстік Каролина университетінің баспасы, Колумбия, СК. Фицджеральд, Ф. Скотт. 2000 ж. Ф. Скотт Фицджеральд: Романдар мен әңгімелер, 1920–1922 ж. «Америка кітапханасы», Нью-Йорк. Кюль, Джон. 1991 ж. Ф. Скотт Фицджеральд: Қысқа әңгімелерді зерттеу. Twayne Publishers, Бостон, Массачусетс. G. K. Hall & Co., редактор – Гордон Уивер.