Ирланд ақын және БҰҰ-ның адам құқығы бойынша арнайы хабаршысы

Кіріспе

Ирландиялық заңгер-академик және БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі арнайы баяндамашысы Фионнуала Ни Аолайн (; 1967 жылы Галвейде туған) – адам құқықтары саласындағы маман ирландиялық заңгер-академик. Ол 2017 жылдың 1 тамызынан 2023 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесінде терроризмге қарсы күресте адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды ілгерілету және қорғау жөніндегі арнайы баяндамашысы болды.

Мансап

Ни Аолайн Белфасттағы Король университетін (LLB 1990, PhD 1998) және Колумбия құқық мектебін (LLM 1996) бітірген. 1994 жылы Гарвард құқық мектебінің Адам құқықтары бағдарламасының қонақ зерттеушісі болды. Колумбия университетінде ол 1994 жылдан 1996 жылға дейін Колумбия құқық мектебінде заң ғылымының доценті, ал 1996 жылдан 2000 жылға дейін Колумбия университетінің Халықаралық және қоғамдық істер мектебінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. 1997 жылдан 1999 жылға дейін Иерусалимдегі Еврей университетінде заң профессоры болып тағайындалды. 2001 жылы АҚШ-қа оралғаннан кейін 2001 жылдан 2002 жылға дейін Принстон университетінде қонақ зерттеуші, 2003 жылдан 2004 жылға дейін Миннесота университетінің құқық мектебінде, содан кейін 2012 жылдан 2013 жылға дейін Гарвард құқық мектебінде қонақ профессор ретінде қайта оралды. Ни Аолайн 2000 жылдың желтоқсанында Ирландия үкіметі тарапынан Ирландияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының мүшесі болып тағайындалды, оның құрылуына «Жақсы жұма» келісімінде міндеттелген. Ол 2011–2012 жылдары БҰҰ Әйелдер ұйымы мен БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссарының қақтығыстарға байланысты сексуалдық зорлық-зомбылық үшін өтемақы туралы зерттеуіне консультант болды. Ол «Ашық қоғам» қорының Халықаралық әйелдер бағдарламасының төрағасы және 2014 жылы Америка халықаралық құқық қоғамының жылдық мәжілісінің тең төрағасы болды (Оона А. Хэтэуэй және Ларри Д. Джонсонмен бірге). 2011–2017 жылдары «Ашық қоғам» қорының Халықаралық әйелдер бағдарламасын басқарды. Ол 2009–2012 жылдары Америка халықаралық құқық қоғамының және Солтүстік Ирландиядағы Әділет әкімшілігі жөніндегі комитеттің атқарушы мүшесі болды. Ол Ирландияның Азаматтық бостандықтар жөніндегі кеңесінің мүшесі және 2003 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы оны қақтығыс және бейбітшілік орнату кезеңінде гендерлік теңдікті ілгерілету жөніндегі арнайы сарапшы етіп тағайындады. 2017 жылы Ни Аолайн терроризмге қарсы күрес және адам құқықтары жөніндегі арнайы баяндамашы болып тағайындалды. 2020 жылдың қарашасында ол Шамима Бегумға қатысты британдық Жоғарғы сотының Бегумға қарсы Ішкі істер министрі ісіне араласты. 2023 жылдың маусым айында ол Гуантанамодағы тұтқын лагері туралы соңғы баяндамасын жариялады. Баяндамада тұтқындардың «үнемі қатыгездікке, адамдыққа жатпайтын және қорлауға ұшырауда» екені және осы орталықты жабу қажеттігі айтылған.

Ní Aoláin graduated from Queen's University, Belfast (LLB 1990, PhD 1998), and Columbia Law School (LLM 1996). She was a Visiting Fellow of Harvard Law School's Human Rights Program in 1994. At Columbia University she was an Associate in Law at Columbia Law School from 1994 to 1996, and then a visiting professor at the School of International and Public Affairs, Columbia University from 1996 to 2000. She was appointed associate professor of law at Hebrew University in Jerusalem from 1997 to 1999. Returning to the United States in 2001, she was a visiting fellow at Princeton University from 2001 to 2002, at University of Minnesota Law School from 2003 to 2004, then returned to Harvard Law School as visiting professor from 2012 to 2013. Ní Aoláin was appointed by the Government of Ireland in December 2000 as a member of the Irish Human Rights Commission, the creation of which was mandated by the Good Friday Agreement. She was a consultant to the UN Women and the Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights's Study on Reparations for Conflict Related Sexual Violence, 2011–2012. She is the Chair of the Board of the Open Society Foundations International Women's Program, and was Co Chair of the Annual Meeting of the American Society of International Law 2014, with Oona A. Hathaway and Larry D. Johnson. She served as chair of the Open Society Foundations International Women's Program, from 2011 2017. She was an executive member of the American Society of International Law from 2009 to 2012, and of the Committee on the Administration of Justice (CAJ), in Northern Ireland. She is a member of the Irish Council for Civil Liberties, and was appointed by the Secretary General of the United Nations as Special Expert on promoting gender equality in times of conflict and peace making in 2003. In 2017, Ní Aoláin became the Special Rapporteur for Counter Terrorism and Human Rights. In November 2020, she intervened in the British Supreme Court case of Begum v Home Secretary, to do with Shamima Begum. In June 2023, she released her final report on the Guantanamo Bay detention camp. The report concludes that prisoners endure "ongoing cruel, inhuman, and degrading treatment" and that the detention center should be closed.

Марапаттар мен мойындау

Ни Аолайн 1992–1994 жылдары Лаулор қоры сыйлығын, 1993–1994 жылдары Фулбрайт стипендиясын, 1997–1999 жылдары оқыту сыйлығын (Еврей университетінің үздік оқытушылар тізімі, проваст тізімі) алды. Израиль. Барлық университет оқытушыларының алғашқы 10%-ына кірді. 1996–1997 жылдары Роберт Шуман стипендиясын (Еуропа Парламентінің азаматтық бостандықтар бөлімі) алды. 1998–2001 жылдары Игал Аллон сыйлығын (Израильдегі барлық университеттер арасындағы перспективті ғалымға берілетін сыйлық) алды. Ни Аолайн 2019 жылдың мамырында Корольдік Ирланд академиясының мүшесі болып сайланды.