Кіріспе
Беерсел қалашығы (Kasteel van Beersel, Бельгия) – Бельгияның Фламанд Брабанты провинциясындағы Беерсел қаласында орналасқан ортағасырлық қамал. 1300 жылы Брабант герцогтігінің қолдауымен салынған бұл су қамалының қазіргі түрі 1357 жылға дейін қалыптасқан. Ол екі рет қарақшылардың шабуылына ұшырап, 1491 және 1617 жылдары масштабты жөндеу жұмыстарынан өтті. Қазіргі күйіне 1928-1939 жылдардағы ірі қайта жаңарту жұмыстарының үлкен үлесі бар. Айналасы дөңгелек қоршаумен қоршалған және көбінесе кірпіштен салынған бұл қамалдың ерекшелігі – үш ірі мұнарасы. Бүгінде ол қоғамға ашық және Бельгиядағы ең жақсы сақталған қамалдардың бірі саналады.
Beersel Castle (Kasteel van Beersel, ) is a medieval castle located in Beersel, Flemish Brabant, Belgium. Originating in 1300 under the auspices of the Duchy of Brabant, the water castle's present configuration dates to 1357. It was twice sacked and was subject to significant restorations in 1491 and 1617. Its present condition owes much to a major restoration in 1928–39. Built largely of brick, a rare material for such buildings at the time, around a circular enceinte, its major feature is its three large towers. Today, it is open to the public and is considered one of Belgium's best preserved castles.
Құрылысы мен тарихы
Берсель Брабант герцогтығының шекарасында, Эно графтығының ішінде, Брабанттың бас қаласы Брюссельдің оңтүстік-батысында және Галле қаласына жақын орналасқан. Бұл жерде 1292 жылы бекінілген тұрғын үй болғандығы куәландырылған. 1300 жылы Готфрид Хельбеке, Беерселдің алғашқы белгілі сеньоры, Жан II, Брабант герцогынан өзінің резиденциясының жанындағы қазіргі орнында бекініс салуға рұқсат алды. Ол аймақтағы Гаасбек қамалы сияқты бірнеше Брабант бекіністерінің бірі болды. 1356 жылы, Брабант мұрагерлік соғысы (1356–57) кезінде, бастапқы қамал Фландрия графтығының әскерлерімен, Луи Мале бастауында қоршауға алынып, тоналып өртенді. Беерсель қамалы 1357 жылдан бастап дөңгелек қоршаумен қайта салынды. Онда үш үлкен және бір кішкентай мұнара болды. 14 ғасырда қамалдың меншігі Виттем иелеріне (Виттем) өтті. Виттемнің Генрих III 1483–1492 жылдардағы көтерілістер кезінде Киелі Рим императоры Максимилиан I-ді қолдады, бұл оны көтерілісті қолдаған Брюссельмен қақтығысқа түсірді. Беерсель қамалы 1488 және 1489 жылдары Брюссель ополчениесімен екі рет қоршауға алынды. Екінші қоршау кезінде қамал Францияның Людовик XI көтерілісшілерге берген зеңбіректермен шабуылға ұшырады және бірнеше күннен кейін, әсіресе оңтүстік жағында айтарлықтай зақымдармен құлап түсті. Брюссель жеңілгеннен кейін Беерсель қамалының меншігі Виттем иелеріне қайтарылды. Максимилиан Брюссельге қаланы өз есебінен қамалға қайта келтіруді бұйырды. 1491 жылы басталған бұл қайта құру жұмыстары үш басты мұнараны зеңбіректер орналастыруға ыңғайлы ету үшін өзгертті. Алайда, қамалдардың әскери маңызын жоғалтуы салдарынан 16 ғасырда Беерсель жеке резиденцияға айналып, әскери функциясын жоғалтты. 1581–1606 жылдары Сеп Фонтендер аббаттығы қамалға қоныстанды, ал 1617 жылғы қайта құру мұнаралар мен қамалдарға черепицалық шатырлар қосты. 1796 жылы қамал бос қалды және құлдырауын бастады. 1818 жылы оның орнында мақта фабрикасы салынды. Келесі жылдары мүлік бірнеше бельгиялық ақсүйек отбасыларына өтті және қирап бұзылды. Француз ақыны және жазушысы Виктор Гюго 1877 жылы қамалға сапар шегіп, оған арнап өлең жазды.
Қалпына келтіру
1928 жылы қираған қамал Мерод әулеті Беерсел қамалының достары лигасы (Ligue des Amis du Château de Beersel) деп аталатын бірлестікке сыйға берілді. 1928 жылы басталып, 1939 жылы аяқталған маңызды қалпына келтіру жұмыстары үш мұнараны және қамалдың бір бөлігін 1617 жылғы түріне жақын қалпына келтірді. Бірақ тұрғын үй және қамалдың шығыс жағы нашарлап, қалпына келтіру жұмыстарына кіргізілмеді. Қазіргі таңда ғимараттың тек іргетасы ғана сақталған. 1934 жылы қамал тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілді. 1948 жылдан бері ол Бельгиядағы тарихи үйлер мен бақтардың Корольдік бірлестігінің (Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden en Tuinen van België) меншігінде, және олар оны Беерсел муниципалитетіне жалға берді. Қамал қазірге дейін жұртқа ашық, ал 2008-2012 жылдар аралығында мемлекеттік қолдаумен жаңа қалпына келтіру жобасы жүзеге асырылды. Ол E19 тас жолына жақын орналасқан, сондай-ақ 26-шы қатардағы темір жолдың бойында, оның жоғары жағасы қамалдың оңтүстік және шығыс жақтарынан өтеді.
Танымал мәдениетте
Берсель Бельгияның ең жақсы сақталған қамалдарының бірі деп есептеледі және көптеген мәдениеттерде кездеседі. 1877 жылы Виктор Гюго осы қамал туралы өлең жазған. Сонымен қатар, ол Вилли Вандерстейннің 1954 жылғы комиксінде маңызды орын алады, ол оның "Спайк және Сьюзи" ("Суске мен Виске") сериясының бір бөлігі болып табылады. "Age of Empires II: Definitive Edition" видео ойынында Бургундия цивилизациясының ерекше қамал архитектурасы Берсель қамалының үлгісімен жасалған.