Кіріспе

Канадалық саясаткер және заңгер Эдвард Джон (8 шілде 1949 жылы туған) – Канададағы бірінші ұлт өкілдерінің көрнекті саяси қайраткері.

Ерте өмір

Луис пен Амелия Джонның ұлы, ол Стюарт көлінің солтүстік жағалауындағы Тачи ауылында, Британдық Колумбиядағы Форт-Сент-Джеймстен шамамен 60 км қашықтықта дүниеге келді. Ол Лусилийо руында 'Укаилч'о (Карьерлік тіл комитетінің жазуы, көбінесе Акиле Ч'о деп жазылады) атымен танылады. Оның бірінші некесінен үш ересек баласы бар. Қазіргі уақытта ол Мускэм тайпасының бұрынғы басшысы Венди Грант Джонмен үйленген. Ол Лейжак интернат мектебінде, Принс Джордж колледжінде және Нельсон қаласындағы Нотр-Дам университетінде оқыды. 1974 жылы Виктория университетінен социология мамандығы бойынша (құрметті дипломмен) бакалавр, ал 1979 жылы Британдық Колумбия университетінен заңгер (LL.B.) дәрежесін алды. 1981 жылдан 1993 жылға дейін Британдық Колумбияның Принс-Джордж қаласында жеке практикамен заңгерлік қызмет атқарды. 2004 жылы Солтүстік Британдық Колумбия университетінен құрметті заң ғылымы докторы атағын алды.

Саяси мансап

Джон 1974 жылдан 1990 жылға дейін Тлазт’ен ұлтының сайланған кеңесшісі, ал 1990 жылдан 1992 жылға дейін сайланған басшысы болып қызмет етті. 1984 жылдан 1988 жылға дейін ол Carrier Sekani тайпалық кеңесінің басшысы болды. 1992 жылдан 1999 жылға дейін ол Carrier Sekani Tribal Council үшін Бас келісім келіссөзшісі болды, және 2006 жылы бұл қызметін қайта бастады. Ол сондай-ақ Тлазт’ен ұлтына тиесілі Tanizul Timber және Teeslee Forest Products компанияларының басқарма төрағасы. Тлазт’ен халқына көрсеткен қызметі үшін оған Тлазт’ен ұлтының Ұлы басшысы атағы берілді. Карьер тілінде еркін сөйлейтін және Карьер тілінде шешендік өнерге ие саналып, аздаған адамдардың бірі болған Джон, Yinka Dene тіл институтының негізін қалаушы президенті болды. Ол сондай-ақ Солтүстік Британдық Колумбия университетінің құрылуына қатысты. UNBC құрылуына ықпал еткен өңірлік ұйым – Ішкі Университет қоғамында белгілі бір рөл атқарды, содан кейін Іске асыру кеңесінде және Уақытша басқару кеңесінде, Басқарушылар кеңесінің алдында қызмет етті. Джон 1983 жылдан 1987 жылға дейін аборигендердің конституциялық құқықтары жөніндегі Бірінші министрлер конференциясында алғашқы халықтардың өкілі болды. 1991 жылы марқұм Сквамиш басшысы Джо Маттиаспен бірге ол Канада және Британдық Колумбиямен келісім келіссөздеріне қатысқан Британдық Колумбияның алғашқы халықтарын білдіретін ұйым – Бірінші Ұлттар Саммитін құруға көмектесті. Бұл топ қазіргі Британдық Колумбия келісім-шарт процесіне әкелген үшжақты жұмыс тобының есебін дайындады. 2016 жылдың маусым айында Джон Бірінші Ұлттар Саммитінің (саяси атқарушы) жұмыс тобына он бірінші рет сайланды, ол 1993 жылдан бері оның мүшесі болып келеді. Оның Тапсырма тобындағы қызметі 2019 жылдың маусым айында аяқталды, ол қайтадан үміткер болмады. 2019 жылдың маусым айынан қараша айының ортасына дейін ол Бірінші Ұлттар Саммитіне кеңесші болып қызмет етті. 2000 жылдың 1 қарашасында ол провинциялық кабинетте Балалар және отбасылар министрі болып тағайындалды, және 2001 жылдың маусымында үкімет ауысқанға дейін қызмет етті. 2001 жылдың 16 мамырында өткен сайлауда ол Принс Джордж Оминека сайлау округінен Жаңа демократиялық партияның кандидат ретінде сәтсіз сайлауға түсті. 2015 жылы ол либералды премьер Кристи Кларктың абориген балаларының әл-ауқаты жөніндегі арнайы кеңесшісі болып тағайындалды. Джон сондай-ақ Алғашқы халықтар ассамблеясында ұлттық деңгейде маңызды рөл атқарады. 2005 жылдың қазанында ол Буэнос-Айресте өткен Американың жергілікті халықтарының екінші саммитіне қатысты. 2011 жылдың қаңтарында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Түпкілікті халықтар мәселелері жөніндегі тұрақты форумында Солтүстік Америка өкілі ретінде үш жылдық мерзімге кірісті, және 2012 жылдың мамырында оның төрағасы болды. Ол 2014 жылдың қаңтарында екінші үш жылдық мерзімге тағайындалды және 2017 жылдың қаңтарында Форумға мүшелігі аяқталғанға дейін қызмет етті.

Құрметтер

2012 жылы Джон саясат саласында "Инспир" сыйлығын және Виктория университетінен құрметті заң докторы дәрежесін алды. 2018 жылдың мамыр айында Британдық Колумбия университеті Заң мектебінің Аллард заң түлектері қауымдастығынан Ерекше Түлек сыйлығымен марапатталды.

Қылмыстық айыптаулар

2019 жылдың 14 қарашасында Джонға әйелдің еркінен тыс жыныстық қатынас жасады деген төрт айып тағылды. Күдікті қылмыстық әрекеттер 1974 жылға дейін созылады және бір ғана әйелге қатысты, оның жеке басы сот шешімімен қорғалады. "Карьер Секани" тайпалық кеңесі мәлімдеме жасап, аталған мәселе сот қарауында болғандықтан ешқандай түсініктеме бермейтінін хабарлады. 2020 жылдың 8 шілдесінде ол өзін кінәлі емес деп таныды. Оның соты 2022 жылдың 25 шілдесінде Принс-Джордж провинциялық сотында басталды. Соттың екінші күні Джонның адвокаты бағалы куәгерді тексеру кезінде оның куәлігіндегі қайшылықтарды анықтады және Джонның сол кезде шашы ұзын болғанын көрсететін фотосурет ұсынды, бұл оның шашы қысқа болғаны туралы бұрынғы куәлігіне қарама-қайшы келеді. Бағалы куәгермен кеңескеннен кейін, прокуратура сотталу мүмкіндігінің жоқ екенін анықтады және іс жүргізуді тоқтатып, айыптауды кері қайтарды.