Кіріспе
Шакха (санскрит, "тарау" немесе "бұтақ") – белгілі бір Веда мәтіндерін немесе мұндай мектепте қолданылатын дәстүрлі мәтіндерді үйренуге маманданған индуистік теологиялық мектеп. Нақты бір мектептің немесе нұсқасының ізбасары шахин деп аталады. Бұл термин индуистік философияда белгілі бір ортодоксалдық жүйенің жақтауын білдіру үшін де қолданылады. Қарана ("өмір салты" немесе "мінез-құлық") деген термин де осындай Веда мектебін атау үшін қолданылады: "Қарана және шакха сөздері кейде синоним ретінде қолданылса да, қарана бір мектепте біріккен адамдардың тобына немесе ұйымына, ал шакха – дәстүрлі мәтінге қатысты, мысалы, шакхам адхите ("ол Веданың белгілі бір нұсқасын оқиды")". Мектепті ауыстырған брахман "өз шакхасына сатқын" (śākhāraṇḍaḥ) деп есептеледі. Әр Веданың шакхалары туралы дәстүрлі ақпарат көзі – Карана вьюха, оның екі, көбінесе ұқсас нұсқасы бар: Атарваведаның 49-шы паришиштасы, Шаунакаға жатқызылған, және Шұкла (Ақ) Яджурведаның 5-ші паришиштасы, Катьяянаға жатқызылған. Бұл еңбектерде бұрын болған деп саналатын және еңбектер жинақталған кезде әлі де сақталған нұсқалардың саны келтірілген. Қазірге тек аз ғана нұсқасы сақталған. Сарасвати Гангадхардың маратхи тілінде жазылған, Шри Гурухаритра деп аталатын діни поэзиясы 27-ші тарауда 4 Веданың әртүрлі шакхаларын сипаттайды. Мектептер төменде тізімделген, әрқайсысы түсіндіретін Ведаға сәйкес жіктеледі.
A shakha (Sanskrit [[wikt:शाखा#Sanskrit, "branch" or "limb") is a Hindu theological school that specializes in learning certain Vedic texts, or else the traditional texts followed by such a school. An individual follower of a particular school or recension is called a śākhin. The term is also used in Hindu philosophy to refer to an adherent of a particular orthodox system. A related term caraṇa, ("conduct of life" or "behavior") is also used to refer to such a Vedic school: "although the words caraṇa and śākhā are sometimes used synonymously, yet caraṇa properly applies to the sect or collection of persons united in one school, and śākhā to the traditional text followed, as in the phrase śākhām adhite, ("he recites a particular version of the Veda")". A Brāhmaṇa who changed school would be called "a traitor to his śākhā" (śākhāraṇḍaḥ).]] The traditional source of information on the shakhas of each Veda is the Caraṇa vyūha, of which two, mostly similar, versions exist: the 49th pariśiṣṭa of the Atharvaveda, ascribed to Shaunaka, and the 5th pariśiṣṭa of the Śukla (White) Yajurveda, ascribed to Kātyāyana. These have lists of the numbers of recensions that were believed to have once existed as well as those still extant at the time the works were compiled. Only a small number of recensions have survived. Saraswati Gangadhar's devotional poetry written in Marathi called Shri Gurucharitra describes different shakhas of 4 Vedas in 27th chapter. The schools are enumerated below, categorised according to the Veda each expounds.
Шұқла
Шаха Самхита Брахмана Араньяка Упанишад Мадхьяндина (VSM) Қазіргі уақытта Солтүстік Үндістанның барлық брахмандары және Дешаста брахмандары оқиды. Мадхьяндина Шатапатта (SBM) Шатапатта XIV.1 8 түрінде, акценттерімен сақталған. Брихадараньяка Упанишада = SBM XIV. 3–8, акценттерімен, Ишавасья Упанишада = VSM 40 Канва (VSK) Қазіргі уақытта Уткала брахмандары, Каннада брахмандары, кейбір Кархаде брахмандары және аздаған Айерлер оқиды. Канва Шатапатта (SBK) (Мадхьяндинадан өзгеше) SBK-ның XVII кітабы ретінде сақталған. Брихадараньяка Упанишада = SBK, акценттерімен, Ишавасья Упанишада = VSK 40 Катьяяна.
Кришна
Шаха Самхита Брахмана Араньяка Упанишад Тайттирия ТС, Оңтүстік Үндістанның барлық жерінде және Конкан аймағында таралған. Тайттирия Брахманасы (ТБ) және Вадхула Бр. (Вадхула Сраутрасутраның бөлігі). Тайттирия Араньякасы (ТА). Тайттирия Упанишады (ТУ). Майтраяни МС, Насик қаласындағы аз ғана брахмандар оқиды. Майтраяния Упанишадынан дерлік еш айырмасы жоқ. Чарака Катха. Катха Араньякасы (бір ғана қолжазбадан алынған дерлік толық мәтін). Катха Упанишады, Катха Шикша Упанишады. Капиштала КапС (фрагментті қолжазба, тек алғашқы бөлімдері ғана белгіленген), Рагху Вира редакциялаған (белгілерсіз).
Сама Веда
Саунаканың "Карана вуху" кітабында Сама Веданың он екі шахасы тізілген, бірақ олардың мыңға жуық шаханың арасынан тек біреуі немесе екеуі ғана қазірге дейін сақталған. Самаведаның екі нұсқасы – Джайминия және Каутума. 27-тараудың 203-210 өлеңдерінде Шри Гуручаритра мыңдаған шахалардың арасынан сегізін атап көрсетеді: āsurāyaṇīyā, vāsurāyaṇīya़ā, vātāntareyā, prāṃjalī, ṛjñagvainavidhā, prācīna yogyaśākhā, jñānayoga және rāṇāyaṇīyā (आसुरायणीया, वासुरायणीय़ा, वातान्तरेया, प्रांजली, ऋज्ञग्वैनविधा, प्राचीन योग्यशाखा, ज्ञानयोग, राणायणीया). Осылардың ішінде rāṇāyaṇīyā (राणायणीया) 10 шаханы қамтиды: rāṇāyaṇīyā, sāṃkhyāyanī, śāṭhyā, mugdala, khalvalā, mahākhalvalā, lāṅgalā, kaithumā, gautamā және jaiminī (राणायणीया, सांख्यायनी, शाठ्या, मुग्दल, खल्वला, महाखल्वला, लाङ्गला, कैथुमा, गौतमा, जैमिनी). Паиппалада дәстүрін сақтап келеді. Шонака шахасы үшін ешқандай Брахман белгілі емес. Пайпалада Гопата Брахманамен байланысты болуы мүмкін.