Кіріспе
Германия Императорлық теңіз флотының бронекорветі
линкор
the battleship
SMS Oldenburg – Германияның Императорлық теңіз флотының (Imperial Navy) бронекорветі. 1883 жылы Штеттиндегі AG Vulcan кеме жасаушылығында салынған кеме 1884 жылдың желтоқсанында суға түсіріліп, 1986 жылдың сәуірінде Әскери-теңіз флотына қабылданып алынды. Oldenburg десанттық корветтердің бесінші мүшесі болу жоспарланған, бірақ бюджеттік шектеулер және Sachsen класына қанағаттанбаушылық бұрынғы кемелерге ұқсамайтын жаңа жобалауға әкелді. Oldenburg кемесінің орталық бөлігінде сегіз зеңбірекпен жабдықталған негізгі артиллериясы орналастырылды, олардың алтауы негізгі палубадағы орталық казематта, ал екеуі тікелей олардың үстінде, бортында орналасқан. Бұл Германияда жасалған болаттан толығымен құрастырылған алғашқы неміс капитальдық кемесі болды. Oldenburg Германия Әскери-теңіз флотында маңызды қызмет атқармады. Ол 1880-жылдардың соңы мен 1890-жылдардың басында флоттық оқу маневрлеріне қатысты, бірақ 1890-жылдардың көп бөлігін резервте өткізді. Оның ең маңызды миссиясы 1897–1898 жылдары Грекияның Критті аннексиялауына қарсы халықаралық теңіз демонстрациясына қатысу болды. 1900 жылы ол активті қызметтен алынып, портовый қорғаныс кемесі ретінде пайдаланылды. 1912 жылдан 1919 жылға дейін Ашық теңіз флоты үшін нысаналық кеме ретінде қолданылды; 1919 жылы металл тескілеуге сатылып, сол жылы бұзылды.
Дизайн
1870-1871 жылдардағы Франко-Прус соғысынан кейін генерал Альбрехт фон Стош Императорлық Әскери-теңіз флотының басшысы болды; ол дереу 1867 жылы бекітілген бұрынғы бағдарламаға негізделген жаңа флот жоспарын жасауға кірісті. Стош Әскери-теңіз флотының рөлін негізінен қорғаныс ретінде қарастырды; темір кемелер флоты жағалауды Екінші Шлезвиг соғысы кезінде Дания Әскери-теңіз флоты және Франко-Прус қақтығысы кезінде Франция Әскери-теңіз флоты салған блокададан қорғау үшін Германия суларында сақталатын болады. 1873 жылы Стош флот жоспары аяқталды, онда сегіз мұхитты кеме және алты кішкентай, бронеленген корветтер жағалау суларында операциялар жүргізуге жарамды деп көрсетілді. Мұхитты кемелер тобы «Саксен» типіндегі кемелермен толықтырылды, ал алты корветтің бесеуі салынды: «Саксен» және төрт «Бавария» кемесі. Жаңа үлгі бойынша жұмыс 1879 жылы басталды, бірақ парламенттің теңіз шығындарына қарсылығы, әсіресе 1878 жылы темір кеменің апатқа ұшырап батып кетуінен кейін кеменің құрылысы кейінге шегерілді. Стош бастапқыда соғыс жағдайында жұмылдырылатын материалдық резерв ретінде біреуін сақтау ниетімен жобаның екі кемесі үшін қаржыландыруды қамтамасыз етуге тырысты, бірақ Рейхстаг (Германия империясы) бас тартты. Стош жаңа кемені 1879-1880 қаржы жылына ұсынды, бірақ одан бас тартты, бұл оны келесі жылғы бюджеттен сұраудан бас тартуға мәжбүр етті. Соңғы рет 1881 жылдың 7 желтоқсанында парламент «Ольденбург» үшін қаражатты мақұлдады, бірақ бұл Әскери-теңіз флоты сұраған сомадан әлдеқайда аз болды. Бюджеттік шектеулер дизайн тобының «Саксен» кемесін тиімді жақсарту мүмкіндігін қатты шектеді. Қолда бар бюджетте жаңа кеменің сусыруы «Саксен» кемесінен біршама азайтылуы керек еді. Сусырудың шектелуі казематты кемелерге қайта оралуға және зеңбіректердің калибрін азайтуға (ден ) дейін мәжбүр етті. Шабуылдық күштің азаюын өтеу үшін бұл зеңбіректер жаңа, ұзын 30 калибрлі типте болды, олардың бастапқы жылдамдығы «Саксен» класындағы 22 калибрлі зеңбіректерге қарағанда жоғары болды. Дизайнды бағалау әртүрлі; кеме анахронизм болды, ол кез келген Әскери-теңіз флоты салған соңғы казематты кеме болды (бірақ Османдық темір кемесі «Хамидие» кейінірек аяқталды). Әскери-теңіз тарихшысы Эрих Грёнер «Ольденбург» – «жауынгерлік мақсатында ешқандай құндылығы жоқ экспериментальді дизайн» деді. Conway's All the World's Fighting Ships келіседі, «Ольденбург» аяқталған кезде жауынгерлік құндылығы аз деп саналды» делінеді. Тарихшы Айдан Додсон кемені «жаман инвестиция» деп сынады, «жоспарланған жылдамдығына жете алмады және теңізде жылдамдықтың күрт төмендеуіне әкелетін пішіні болды». 1889 жылғы «Brassey's Naval Annual» басылымында қарама-қайшы пікірлер келтірілген, бірақ «Неміс Әскери-теңіз флоты сыншыларының көпшілігі, «Лафтефтер», «Бавария» және «Ольденбург» кемелерінен басқа, осы кемелердің барлығына аздап наразылық білдірді».
Жалпы сипаттамалары
Олденбург су сызығында да, жалпы ұзындығында да ұзын болды. Оның ені және алдыңғы және артқы бөліктеріндегі суDraftы бар еді. Жоба бойынша, кеме , ал толық жүктелгенде, оның суыру қабілеті дейін артты. Оның корпусы көлденең және бойлық болаттан жасалған, ал тұмсығы мен кормасы темірден жасалған. Корпус су өткізбейтін он екі бөлікке бөлінген және ұзындығының 60 пайызын құрайтын қос түбі болған. Сол заманғы капиталдық кемелерге тән болғандай, Олденбургтің корпусында айқын шабуыл мұрын бөлігі болды. Кемеде алдыңғы жағында бақылау мұнарасы және одан кейін қысқа дауылдық палубасы болды; кішірек, қосымша бақылау орны арт жағына қарай орналастырылған. Кемеде жауынгерлік платформасы бар бір ауыр әскери мачта орнатылған. Кормаға жақын жерде кішірек мачта орнатылған. Олденбург – кормасынан басқа, толығымен неміс жасалған болаттан салынған алғашқы неміс капиталдық кемесі. Неміс теңіз күштері Олденбургті теңізде жақсы жүзетін кеме деп санады, бірақ ол айқын қисайюға ұшырады. Қатты қисайғандықтан, мұрын бөлігіне тұрақты балласт орнатылды. Сонымен қатар, ол қатты теңізде жылдамдығын жоғалтты; Бофорт шкаласы бойынша 6-дан жоғары жағдайда жылдамдық 25 пайызға дейін төмендеуі мүмкін. Кеме ауа райының нашар жағдайында жұмыс істей алмады. Оның көлденең метацентрлік биіктігі құрады. Оның стандартты экипажы 34 офицер мен 355 сарбазды құрады, бірақ кейін экипажы 32 офицер мен 401 сарбазға қайта ұйымдастырылды. Ол бірнеше кіші қайықтарды алып жүрді, соның ішінде бір күзет қайығы, бір шлюпка, екі пинас, екі кеспе, екі ял және бір сал.
Машиналар
Олденбург екі көлденең 4 цилиндрлі қос кеңейтілген бу қозғалтқыштарымен жеке-жеке қозғалтқыш бөлмелерінде жұмыс істеді; екі қозғалтқыш әрқайсысы диаметрі 1,5 метр болатын үш бұрандалы винтті пропеллерді қозғалды. Бу қозғалтқыштарға сегіз көлденең, цилиндрлі от құбырлы қазандықтар арқылы бу жеткізілді, олар екі қазандық бөлмесіне бөлінген. Әрбір қазандық үш оттықпен жабдықталған, барлығы 24, және мәжбүрлі желдетумен сағатына дейін жұмыс істеді. Қазандық бөлмелер екі түтікше арқылы желдетілетін, олар негізгі мачтаның алдында және артында орналасқан. Қозғалтқыштар жобаланған жылдамдықпен жұмыс істеуге арналған, олар жылдамдық сынақтарында жобаланған қуаттан сәл асып түсті, бірақ Олденбург тек жасады. Кеменің көмір қоймасы рұқсат етілген бюджетпен белгіленген өлшем шектеулеріне байланысты қатты шектелген. Ол әдеттегі жағдайда тонна көмір сақтауға арналған, бірақ соғыс кезінде тоннаға дейін сақтауға жарамды. Ұзақ сапарлар үшін кеме палубасында қосымша тонна көмір сақтауға болатын. Круиздік жылдамдығы 10 теңіз шақырымы болса, Олденбург шақырымға дейін жүзе алатын. Жылдамдығын бір теңіз шақырымына арттырса, қашықтығы шақырымға дейін азаяды, ал шақырым жылдамдықпен ол бар болғаны шақырым жүзе алатын. Сақсен класының кемелері 10 теңіз шақырымы жылдамдықпен шақырымға дейін жүзе алатын. Басқару бір рульмен жүзеге асырылатын. Ол 65 вольтта 29 киловатт қуаты бар үш электр генераторымен жабдықталған.
The ship's coal storage was severely limited due to the size constraints imposed by the authorized budget. She was designed to store of coal normally, though she could accommodate up to under wartime conditions. An additional of coal could be stored on her deck for longer voyages. At a cruising speed of , Oldenburg could steam for Increasing her speed by one knot reduced her range to , and at , she could cruise for only In comparison, the Sachsen class ships could steam for at 10 knots. Steering was controlled by a single rudder. She was equipped with three electric generators with a total output of 29 kilowatts at 65 volts.
Қару-жарақ және бронь
Олденбургте ерекше конфигурацияда сегіз L/30 айналмалы зеңбірек болды: негізгі палубада алты зеңбірек, әрбір жағында біреу, орталық батареяның әр бұрышында төрт, бұл корпустың үстінен орналасып, жақтан-жаққа ату мүмкіндігін берді, және жоғарғы палубада екі зеңбірек жақтан-жаққа атуға арналған. Бұл зеңбіректер 494 оқ-дәрімен жабдықталған, -5° бұрышқа дейін төмендеп, 8° бұрышқа дейін көтерілуге қабілетті болды. Бұл оның қосымша батареясының максималды қашықтығын қамтамасыз етті. Торпедалық катерлерден қорғану үшін ол бір жұп L/24 зеңбірегін жеке орнатуларда алып жүрді. Кейіннен ол қорғаныс қабілетін күшейту үшін тағы алты осындай зеңбірек алды. Төрт торпеда түтігі қару-жарағын толықтырды. Олардың біреуі кеменің басында, су астында, екеуі жақтарында су үстінде, ал төртіншісі кеменің арт жағында, сонымен қатар су үстінде орналастырылған. Ол он торпедамен жабдықталған. Олденбургтің бронясы терекпен қапталған құрама болаттан жасалған; болат Диллингер зауытында өндірілген. Негізгі броньды белдеу екі қабаттан тұрды; болат жоғарғы қабат орталық цитадельде қалың болды, онда ол кеменің өмірлік маңызды бөліктерін қорғады. Белдеудің орталық бөлігінде қалыңдығы екі жағында да азайтылды. Төменгі қабат орталық бөлігінде қалың, ал екі жағында жұқа болды. Бүкіл белдеу кеменің ортасынан 250 мм терекпен, ал екі жағынан 300 мм терекпен нығайтылған. Басты батареяның броньды казематтарының қабырғалары қалың болды. Кеменің палубасы қалың болды. Оның алдыңғы басқару мұнарасының қабырғалары қалың, ал төбесі қалың болды. Артқы басқару мұнарасы тек сынықтардан қорғаумен жабдықталған, қабырғалары қалың, ал төбесі қалың болды.
Құрылыс 1890
Ольденбург 1883 жылдың көктемінде Штеттиндегі AG Vulcan кеме жасаушылығында 132-ші номерімен салынды. 1884 жылдың 20 желтоқсанында ол суға түсірілді, онда кемеге Фридрих Август шомылдыру рәсімін жасады – ол Ольденбургтің ұлы герцогы және кеменің атының иесі болды. Содан кейін кемені жабдықтау жұмыстары басталды. 1886 жылдың сәуір айында кеме дайын болды және 8 сәуірде Германия Әскери-теңіз флотына қабылданып, Kapitän zur See (KzS – теңіз капитаны) Хёйснердің басқаруымен теңіз сынақтарын бастады. 30 шілдеде сынақтар аяқталғаннан кейін Ольденбург флоттың I дивизиясына қосылды, сондай-ақ Бавария мен Вюртемберг та осы дивизияда болды. Жақсы нәтижелерге қарамастан, жаттығулар кезінде Бавария мен Вюртемберг қозғалтқыштарының бұзылуына тап болды, ал Ольденбург қанағаттанарлық нәтижелер көрсетті. Қыркүйек айында жаттығулар аяқталғаннан кейін Ольденбург Киль қаласына күзет кемесі ретінде тағайындалды, онда ол Корветтенкапитан Макс Плюддеманн басшылығымен қосымша теңіз сынақтарын өткізді. 23 желтоқсанда ол қысқы маусымға тоқтатылды. 1887 жылдың 3 наурызында Ольденбург сол жылы активті эскадрильямен қызмет ету үшін қайтадан жұмысқа кірісті. Маусым айында Германия Кайзер Вильгельм каналын салу жұмыстарын бастады, Ольденбург осы оқиғаға арналған салтанатты шараға қатысқан кемелердің бірі болды. 1887 жылдың тамыз-қыркүйек айларында Ольденбург Кёниг Вильгельм мен Кайзермен бірге маневрлерге арналған оқу эскадрильясына тағайындалды. Оқу-жаттығулардың көп бөлігі Балтық теңізінде өтті, бірақ қыркүйек айында флот Солтүстік теңізінде сегіз күн бойы маневрлер жасады. Ольденбург 21 қазанда Кильде қысқы маусымға қайтадан тоқтатылды. 1888 жыл бойы ол қызметтен тыс болды және 1889 жылдың 1 мамырында KzS Эрнст Ашманн басшылығымен қайтадан жұмысқа кірісті. Ольденбург тамызда Ұлыбританияға сапар шекті, онда Вильгельм II Коус регатасына қатысты. Кеме I дивизияға Саксенмен бірге тағайындалды, ал жаңа крейсер Ольденбург және флоттың қалған бөлігі Корольдік теңіз күштерімен бірге Виктория патшайымы үшін өткізілген теңіз парадына қатысты. Германияға оралғаннан кейін кемелер флоттық маневрлерге қатысты. Ольденбург 14 қыркүйекте күзет кемесі ретінде тағайындалды, сонымен қатар ол машина бөлімінің экипаждарын оқыту үшін де пайдаланылды. Ольденбург 1890 жылы I дивизиямен қайтадан активті қызметке кірісті. Маусым және шілде айларында ол Вильгельм II-нің Данияның Копенгагені мен Норвегияның Кристиания қалаларына жасаған мемлекеттік сапарында болды. Скандинавия суларындағы сапардан оралғаннан кейін Ольденбург және дивизияның қалған бөлігі Гельголанд аралын британдықтардан неміс басқаруына беру рәсіміне қатысты. Ол қыркүйектегі флоттық маневрлерде де болды, онда сегіз кемелі бронелинейлік эскадрилья Кильді блокадалауға тырысқан ресейлік флотты имитациялады. Олденбург Солтүстік теңіздегі Вильгельмсхавенге барып, 30 қыркүйекте қорғаныс және оқу міндеттерін қайтадан бастады.
1891-1919 жылдар
1891 жылы I дивизияда қалды. Ақпан айының соңында ол вице-адмирал Макс фон дер Гольцті Ұлыбританияға жіберді. Ол британдық адмиралдықтың шақыруымен жаңа пре-дредноут және бронекрейсердің іске қосылуына куә болды. Сапар наурыздың басына дейін жалғасты, ал кеме Ұлыбританияда болған кезде оның экипажының бір бөлігі Королева Викторияның әскери шеруіне қатысуға жіберілді. Ольденбург 1 мамырда I дивизияға қайта қосылды, ал жылдық маневрлер Ресейге және Франция немесе Данияға қарсы екі фронтты соғыстың симуляциясын жасады. Ольденбургтің соғыс кемесі ретінде кемшіліктері, әсіресе оның жеткіліксіз радиусы, осы жаттығулар барысында айқын болды. Көмірдің бітіп қалғандығынан кейін оны портқа сүйреп әкеуге тура келгені ерекше көзге түсті. Сол жылы неміс флоты қайта ұйымдастырылды және темір кемелерден тұратын оқу эскадрильясы қыс бойы қолданыста болды, бірақ Ольденбург сол кезде KzS Альфред Герц басқаратын Солтүстік теңіздің резервтік дивизиясына бекітілді. 31 желтоқсанда кеме экипажы арасында тәртіпсіздіктер болды, олар тез арада басылды; қатысушылар әскери сотта сотталды. Кеме 1892 жылдың басында қайта іске қосылды және I дивизияға қайта тағайындалды. 14 шілдеде кемедегі қозғалтқыштар бұзылып, Хельголанд маңында жүргенде тоқтады. Зақымның ауқымын анықтағаннан кейін ол 6 тамызда қызметтен шығарылды. Нәтижесінде Вюртемберг I дивизиядағы Ольденбургтің орнын басып, соңғысы жөндеуге жіберілді. Ол келесі бес жыл бойы қызметтен тыс қалды, 1897 жылы 1 қазанда қайта іске қосылды. Ол I шайқас эскадрильясының II дивизиясында ескі темір кеме König Wilhelmді алмастырды. 1 желтоқсанда ол Грекияның Крит аралын қоса аннексиялауға тырысқандығына байланысты Жерорта теңізіндегі халықаралық теңіз демонстрациясына қатысу үшін Жерорта теңізіне аттанды. Ол жаққа бара жатқанда Ольденбург көбірек көмір алу үшін Испанияның Эль-Феррол қаласында тоқтауға мәжбүр болды және 1898 жылы 6 қаңтарда Криттегі Суда шығанағына жетті. Ол жерде ол қорғалған крейсерді алмастырды, ол өз кезегінде Шығыс Азия эскадрильясына қосылды. Ольденбург басқа әскери кемелердің болмауына байланысты жіберілді, кемшіліктеріне қарамастан. Оның жарамсыздығы басқа теңіз флотының адамдарына айқын болды, олар кемеге "соғыс баласы" деген лақап ат қойды. Дегенмен ол жағалаудағы халықаралық күшке десант жасады. Кеме 16 наурызға дейін демонстрацияда болды, сонда Германия мен Австрия-Мажарстан Криттің Осман империясының бақылауында қалуына келісіп, грек ханзадасымен келісімге наразылық білдіріп, өздерінің теңіз контингенттерін кері қайтарып алды. Олденбург үйге оралғанға дейін 19-27 наурызда Италияның Мессина қаласында тоқтады. Кеме Испанияның Малага қаласында болған кезде Испания-Америка соғысының басталуымен қайтадан тоқтатылды; Германияның елшісіне кеменің қажет болуы мүмкін болған жағдайда, оған сол аймақта қалуға бұйырылды. Осы кезеңде ол Марокконың барлық жерінде елшілерді алып жүрді, Танжерден Мазаганға дейін, содан кейін Маракешке дейін, онда елші Марокко үкіметінің алдында өзінің сенімхаттарын ұсынды. Олденбург сәуірдің ортасынан мамырдың ортасына дейін Кадис қаласында болды. Бұл кезеңде кеменің атқарушы офицері, капитан-лейтенант Гюнтер фон Кросигк испан теңіз командасымен байланыс ретінде жіберілді. Кейін кеме Португалияның Лиссабон қаласына барып, Васко да Гаманың Үндістанға алғашқы сапарынан оралғандығының 400 жылдығын атап өту үшін келді. Ол тағы да Германияны осы оқиғаға жиналған шетелдік кемелер арасында нашар көрсетті. Олденбург кейін Танжерге қайтып келді, онда ол мамыр айының аяғынан шілде айының басына дейін жатты. Содан кейін ол 12 шілдеде Эль-Феррол арқылы өтіп, сегіз күннен кейін Хельголандқа жетіп, үйіне оралуға бұйрық алды. Кеме II дивизияның I эскадрильясына қайта қосылды және жылдың қалған бөлігінде жыл сайынғы оқу циклына қатысты. 1899 жылы 22 наурызда қарлы дауыл кезінде "Бюльк" кемесі суға түсіп, суға батып, конденсаторларына құм кіргеннен кейін судан шыға алмады. Экипаж кемені судан шығару үшін оның қару-жарағы мен оқ-дәрісін алып тастауы керек болды. Ол бірінші Шлезвиг соғысы кезінде неміс артиллериясы мен даниялық соғыс кемелерінің арасындағы шайқастың 50 жылдығын атап өтуге қатысты. Олденбург I эскадрильядан бірден бөлініп, 23 сәуірде Вильгельмшафенде қызметтен шығарылды. 1900 жылдан бастап ол күзет кемесінде, кейін де қойма кемесінде пайдаланылды және 1904 жылдың қаңтар айының басында Кильге сүйретілді. 1912 жылы 13 қаңтарда теңіз тізілімінен шығарылды. Кеме Жоғары теңіз флотының нысанасы ретінде пайдаланылды және 1913 жылдың мамыр айында Stollergrundта дауыл кезінде жағаға отырды, онда ол Бірінші дүниежүзілік соғыста Германияның жеңілісінен кейін нысана ретінде пайдаланыла берді. Олденбург 1919 жылы 5 мамырда кемелерді бөлшектеумен айналысатын Hattinger компаниясына сатылды. Кеме сол жылы Вильгельмшафенде металл тескілеріне таратылды.