Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық ботаник және геолог (1843–1898)
Norwegian botanist and geologist (1843–1898)
Аксель Гудбранд Блайт (19 мамыр 1843 – 18 шілде 1898) – норвегиялық профессор, ботаник және геолог. Ол Норвегия флорасы туралы бірнеше кітаптың авторы. Бүгінде оның есімі климаттың өзгеруі туралы Блайт-Сернандер теориясын жасауға қосқан үлесімен байланысты.
Axel Gudbrand Blytt (19 May 1843 – 18 July 1898) was a Norwegian professor, botanist and geologist. He was the author of a number of books regarding the flora of Norway. Today he is most associated with his role in developing the Blytt Sernander theory of climatic change.
Өмірбаян
Блайт Норвегияның Кристиания қаласында (қазіргі Осло) дүниеге келген. Ол Маттиас Нумсен Блайт (1789–1862) және Амброзия Хенриксеннің (1822–1900) ұлы болған. Оның әкесі Корольдік Фредерик университетінің (қазіргі Осло университеті) танымал ботаника профессоры болды. 1860 жылы Корольдік Фредерик университетінде "Examen artium" емтиханын бітірді. 1862 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол Норвегия флорасы бойынша әкесінің жұмысын жалғастырды. Аксель Блайт 1865 жылдан бастап Осло университетінің Кристиания гербариумында қызмет етті, бастапқыда консерватор болып, кейін 1880 жылдан бастап профессор болды. 1869 жылы ол Crown Prince алтын медалімен (Kronprinsens gullmedalje) марапатталды. Ол әкесінің еңбегіне негізделіп, 1874 және 1876 жылдары екі томдық "Норвегия флорасын" (Norges Flora) жариялады. Оның 1876 жылғы "Норвегия флорасының қоныстануы туралы эссесі" Чарльз Дарвин оқып, оған әсер етті. 1898 жылы Ослода қайтыс болды. Оның "Норвегия флорасының нұсқаулығы" (Haandbog i Norges flora) атты еңбегі 1906 жылы ботаник Ове Дальмен аяқталып, оның өлімінен кейін жарық көрді.
Blytt was born in Kristiania (now Oslo), Norway. He was the son of Matthias Numsen Blytt (1789–1862) and Ambrosia Henriksen (1822–1900). His father was a noted professor of botany at The Royal Frederick University (now University of Oslo). He graduated Examen artium from Royal Frederick University in 1860. After the death of his father in 1862, he continued his father's work with Norwegian flora. Axel Blytt served with the Christiania Herbarium at the University of Oslo from 1865, first as a conservator, then from 1880 as a professor. In 1869, he was awarded the Crown Prince's gold medal (Kronprinsens gullmedalje). Based partly on his father's work, he published Norges Flora in two volumes during 1874 and 1876. His work, Essay on the Immigration of Norwegian Flora (1876) was read by and influenced Charles Darwin. He died in Oslo during 1898. His work Haandbog i Norges flora was completed and published posthumously by botanist Ove Dahl during 1906.
Мұра
Норвегияның Ян-Майен аралындағы Нордлагунаның оңтүстік-шығысындағы биік жартас Блайтбергет оның құрметіне аталған. Неміс ботаникі Вильгельм Шимпер де бірнеше қырыққабықтарға оның есімін берген. Блайт зерттеулері кезінде жинаған қалған үлгілер Осло университетінің ботаникалық мұражайында сақтаулы. Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Буффало ғылым мұражайында "Блитт" деген атпен белгілі коллекционерге, яғни Аксель Блиттке тиесілі үлгілердің жинағы бар. Бұл туралы 1883 жылдан 1913 жылға дейін Нью-Йорк штатының ботаник Чарльз Пек 1872 жылғы Нью-Йорк Сенатына ұсынған баяндамасында айтқан. Пек Нью-Йорк штатының кабинетіне Норвегияның Кристиана (Осло) университетінен 22 лишай үлгісі алғандығын жазды. Швейцариялық ботаник Лео Лескюрекс пен Буффало табиғат ғылымдары қоғамының президенті Джордж В. Клинтон арасындағы хат алмасуда да Блайт туралы айтылады. Қолда бар хаттар тек Лескюрекс хаттарынан тұрғанымен, ол Блайтты "жақсы норвегиялық ботаник дейді, оның мекенжайын сіз жазғаннан басқаша білмеймін. Кристиания, Норвегия".
Blyttberget, a high crag southeast of Nordlaguna on the Norwegian island of Jan Mayen, is named for him. The German botanist Wilhelm Schimper named several mosses after him as well. The remaining existent specimens Blytt collected on his studies are held at the Botanical Museum of the University of Oslo. The Buffalo Museum of Science in Buffalo, New York also holds a collection of specimens attributed to a collector identified as "Blytt", who is likely Axel Blytt. This is evidenced by Charles Peck, the New York State Botanist from 1883 to 1913, in his 1872 Report of the Botanist to the New York Senate. Peck wrote that he had received 22 specimens of lichens from the University of Norway, Christiana (Oslo), Norway, for the New York State Cabinet. There is also a mention of Blytt in correspondence between the Swiss botanist Leo Lesquereux and George W. Clinton, then President of the Buffalo Society of Natural Sciences, regarding specimens and a visit to the Buffalo Museum by Lesquereux. Though the existing correspondence only provides Lesquereux's letters, he refers to Blytt as "a good Norwegian Botanist I do not know his address in any other way than as you write it. Christiania Norway."