Кіріспе

Владислав Зальцбургтік, сондай-ақ Вроцлав Владиславы (Владислав Вроцлавский) немесе Силезия Владиславы (Владислав фон Шлезиен, ; шамамен 1237 – 27 сәуір 1270), Силезиялық Пиаст әулетінің мүшесі, 1248 жылдан бастап Вроцлав герцогтігінде бірлесіп биледі. 1255 жылдан бастап Богемия королі Оттокар II-нің канцлері қызметін атқарды, 1257 жылы Бамберг епископы, ал 1265 жылы Пассау епископы болып сайланды. Владислав сол жылы Зальцбургтің князь-архиепископы болды, сондай-ақ 1268 жылдан бастап Вроцлав дін аймағының әкімшісі болып тағайындалды.

Отбасы

Владислав - Польша герцогы Генрих II-нің бесінші және ең кіші ұлы болды. Ол Польшаның билеуші Пиаст әулетінің ескі тармағы болған Силезиялық Пиасттардың мүшесі еді. Владиславтың әкесінің әкесі, герцог Генрих Сақалды, 1232 жылы Ағалық провинцияны және Польша тағын Жоғары герцог ретінде қайтарып алды. Герцог Генрих II 1226 жылы әкесімен бірге билік құрды және 1238 жылы оның орнына Силезия герцогы және Польшаның Жоғары герцогы болды. 1241 жылдың 9 сәуірінде Польшаға алғашқы моңғол шапқыны кезінде Легница шайқасында қаза тапқаннан кейін, Владиславтың ағасы Болеслав II Төменгі Силезия жерлерін басқарды және кіші аға-інілерінің қамқоршысы болды. Ағалары Генрих III Ақ және Миешкомен ішкі жанжалдарға ұшырағандықтан, ол Польша тағын қорғай алмады және оны Пиаст әулетінен Мазовиялық Конрадқа беруге мәжбүр болды.

Өмір

Анасы Богемиялық Аннаның келісімімен және әкесінің жерін одан әрі бөлуді болдырмау мақсатында марқұм Генрих II-нің кіші ұлдары Владислав пен Конрад I Падуадағы итальяндық университетке оқуға жіберілді. 1248 жылы олардың бәсекелес ағалары Генрих III және Болеслав II ақыры келісімге келді: Генрих Болеслав II-мен жер бөлісінен кейін Вроцлав маңындағы Төменгі Силезия жерлерін басқаруды өз мойнына алды. Ол Владиславты тең билеуші етіп таңдады, ал Конрад I Болеславтың басшылығымен жаңадан құрылған Легница герцогтығында тең билеуші болды. Алайда Легница герцогы билікті ешкіммен бөлісуден бас тартты. Конрад Ұлы Польшаға қашып, 1251 жылы қайын інісі герцог Пржемысл I-нің қолдауымен Глогов герцогтығын өз үлесі ретінде иеленді. Генрих III және Владиславтың жағдайында аға-інілер арасындағы ынтымақтастық өзара келісімге негізделді, себебі Владислав негізінен Богемия астанасы Прагада анасының туысы Отокар II патшаның сарайында болды. Оның Вроцлав герцогтығындағы рөлі тек кірісін алумен шектелді, ал Генрих III барлық үкіметті өз қолына алды. Дегенмен, Владислав та көптеген актілер шығарды және 1261 жылы ол ағасымен бірге Вроцлав азаматтарына Магдебург құқықтарын берді. Богемия патшасының қолдауымен Владислав рухани мансабын жалғастырды: шамамен 1255 жылы ол Вишеградтағы (қазіргі Праганың бір бөлігі) Санкт-Петр және Пауыл колледждік шіркеуінің кафедралық бөлімінде проваст болды және осылайша Богемия корольдік канцлері болып тағайындалды, бұл лауазым тек Вишеград провастары үшін ғана сақталды. Силезия пиастары мен Премислидтер әулеті арасындағы тығыз одақ Силезия мен Богемия жерлері арасындағы байланысты нығайтты. Владислав 1256 жылы Бамберг соборының бөлімдеріне қосылды және келесі жылы епископ болып сайланды, бірақ жас жасына байланысты Папа Александр IV-тен рұхсат алмағандықтан отставкаға кетуге мәжбүр болды. Патша Отокар II қолдауымен ол Вроцлав кафедрасының мүшесі болды және 1265 жылдың сәуір айында Пасау епископы болып сайланды. Қазан айында ол Зальцбург архиепискобы болып сайланды, бұл жолы Папа Климент IV-тің келісімін алды. 1266 жылдың көктемінде Владислав Зальцбургке келді. 1266 жылдың 3 желтоқсанында ағасы Генрих III Ақ герцог қайтыс болғаннан кейін, ол Силезияға оралуға мәжбүр болды. Өсиетімен ол Владиславқа кішкентай ұлы Генрих IV Пробтың қамқорлығын және осымен бірге Вроцлавтың бүкіл Силезия герцогтығының регенттігін қалдырды. Генрих III үкіметі шіркеу үшін аса пайдалы болмады, Владислав, қазір епископ және регент ретінде, дворяндардың артықшылықтарын сақтауға құштар емес еді, бірақ соңында оны қабылдауға мәжбүр болды. Епископ-регент өзінің марқұм ағасы Генрих III-мен бірге әкесінің әжесі, Силезия герцогинясы Хедвигтің (Андекстен туған) қасиеттілікке ие болуын қолдады. Бұл процесс аяқталды, өйткені 26 наурызда Папа Климент Хедвигті қасиетті деп жариялады. Бұл, әрине, Владиславтың үлкен жетістігі болды және бүкіл отбасына үлкен бедел сыйлады. Оның үлкен шіркеу мансабының соңғы кезеңі 1268 жылы Вроцлав епископтығына тағайындалуы болды. Владислав Зальцбург архиепископтығынан бас тартпақ еді, бірақ Прага мен Римдегі ықпалының арқасында ол епископтың барлық құқықтарымен бірге апостолдық әкімші болып тағайындалды. Ол өзінің барлық міндеттерін адалдықпен атқарды, бұл ортағасырлық ханзадалар арасында сирек кездесетін қасиет еді. Ол Зальцбург архиепискобы болған кезде және көп ұзамай Вроцлав епархиясының әкімшісі атағын алғанда, ол екі лауазымды біріктіре алды, сондықтан ешкім бұл ерекшеліктер оларды басып қалды демеуге болмайды. Өмірінің соңғы төрт жылында ол Зальцбург пен Вроцлав арасында үнемі саяхаттады. Владислав 1270 жылдың 27 сәуірінде қайтыс болды және Зальцбург соборында жерленді. Өсиетімен ол Вроцлав герцогтығының жартысына қатысты құқықтарын өзінің немере інісі Генрих IV Пробусқа қалдырды. Жасы отыз үштен аспаған жас епископтың өліміне улану себеп болды деген әңгімелер тарады. Бұл қылмыстың кінәлісі төрт жыл бұрын Генрих III Ақ герцогты өлтірген ақсүйектер болуы керек, ал жиырма жылдан кейін оның немере інісі Генрих IV та осы тағдырға ұшырады. Бір дереккөзді (Силизия пиаст герцогтарының жылнамасы және оның секілді) атап өтудің өзі Вроцлав герцогтарының қысқа мерзімде қайтыс болуы күмәнді көрінеді. Сенсациялық сот ісі туралы дереккөз жоғалып кетті, бірақ сенімді болжамдар аз. Жас ханзаданың табиғи себептерден кенеттен өлімі, сол кездегі медициналық қызметтің жағдайы ең жақсы болмаған кезде, оңай улану деп түсіндірілуі мүмкін еді. Дегенмен, Владиславтың өлімі табиғи себептерден болған болуы мүмкін, бұл оның қайтыс болған жері, Зальцбург екенін көрсетеді. Егер поляк ақсүйектері оны өлтіргісі келсе, олар оны Вроцлавта болғанда өлтіргені жөн еді және епископ-регентті жою үшін Германияға алыс сапарға шыққан жоқ болар еді.