Кіріспе

Балық туысы, болгар рок-тобы.

Шашақ балық (Viperfish) – Chauliodus туысына жататын теңіз балықтарының кез келген түрі. Шашақ балықтары көбінесе мезопелагиялық аймақта кездеседі және олардың тістері ұзын, ине тәрізді, ал төменгі жауырықтары иілмелі болып келеді. Шашақ балықтары тәуліктік вертикальды миграциядан өтеді және тропикалық және қоңыржай мұхиттардың барлық аймақтарында таралған. Шашақ балықтары биолюминесценцияға қабілетті және олардың денесінің құрсақ жағында фотофорлар орналасқан, бұл оларды 200 метрден тереңдегі жарықтың 1%-дан аз бөлігімен үйлестіру арқылы жасыруға мүмкіндік береді. Шашақ балықтарының денесі қабықшамен жабылғандай көрінсе де, оларда қабықша жоқ. Олардың орнына, белгісіз заттың қалың, мөлдір қабатымен жабылған. Өте үлкен, тіс тәрізді тістері балықтың төменгі жағын сәл ілгері шығарады.

Тіршілік ету ортасы

Жыланбалықтар мезо және батипелагикалық ортада тіршілік етеді және әлемдегі ең жоғары Шаулидус тығыздығы бар Курозе шұңқыры сияқты су асты кальдераларында басым түрлер болып табылады. Жыланбалықтар сондай-ақ күндізгі вертикальды миграцияға қатысады, яғни олар түнде жем алу үшін өнімдірек суларға көшеді. Дегенмен, жыланбалықтардың барлық популяциясының тек бір бөлігі ғана белгілі бір түні вертикальды миграцияға қатысады, бұл олардың баяу метаболизміне байланысты болуы мүмкін, яғни олар әр түнде тамақтануға міндетті емес. Температура – мұхиттағы жыланбалықтың вертикальды таралуындағы тағы бір шектеуші фактор. Тереңдік температурамен шектеледі, ал жыланбалықтың жоғарғы жылулық шегі 12–15°C. Chauliodus pammelas және Chauliodus sloani түрлерінің өкілдері өлшемге байланысты тереңдік айырмашылығын көрсетеді. Азырақ массасы бар жекелегендер беткі тереңдікте, ал үлкен массасы барлар 500 метрден төмен тереңдікте кездеседі. Торлық қабықта балықтың мөлшеріне қарай саны артатын, бір-біріне орналасқан таяқша жасушаларының қатарлары өседі. Chauliodus-тың бірінші арқа қанатының ұшында орналасқан биолюминесцентті жалбауы бар, ол олжаны аузының алдында серпитін қозғау арқылы тартады. Бұл жарықтың таралуы мезопелагикалық және батипелагикалық мұхит аймақтарындағы жарық таралуымен тығыз сәйкес келеді, бұл хищниктердің балықты көруін қиындатады.

Тамақтандыру

Жыланбалықтар, түрлеріне қарай, басқа пелагикалық балықтармен және шабақтармен қоректенеді. Қолға түскен жекелемелердің асқазанында шамбалықтар, тік ауыздылар, шоқбалықтар және криль табылған. Stomiidae тұқымдасының көптеген түрлері күндізгі тік көшуге қатысады. Түнде бетке (400 метр тереңдікке) көшіп келу арқылы, олар күніне 7°C-қа дейін болатын үлкен температура өзгерістеріне төтеп беруге қабілетті екенін көрсетеді. Олар 4-14,5°C температурадағы суларда кездеседі, бұл жыланбалықтардың тіршілік ете алатын температураның кең диапазонын көрсетеді. Бұрын жыланбалықтар Батыс Жерорта теңізінің Италия жағалауында, Адриатика теңізінде, Эгей теңізінің Грекия суларында және Левант теңізінің Түркия суларында тіркелген. Алжир жағалауында Диезэйд оларды сирек кездестірген. Солтүстік Тунис жағалауында кездесетіні туралы хабарлар бар. m

Көбею

Мезо және батипелагикалық аймақтарда жыланбалықтардың көп болуына қарамастан, олардың көбею экологиясы кеңінен белгісіз. Бұл зерттеулер барысында ересек жеміс жеткен балықтарды сирек ұстаумен және терең теңіздегі балықтардың көбею экологиясы бойынша жалпы зерттеулердің жетіспеуімен байланысты. Дегенмен, жыланбалықтар Stomiidae тұқымдасына жататын, жақсы зерттелген басқа да драконбалықтармен ұқсас көбею экологиясына ие болуы мүмкін. Жыланбалықтар гонохористік, яғни олардың жыныс бездерінде бір уақытта ұрық және жұмыртқалық тіндері қатар дамымайды.