Кіріспе
21 ғасырдың басында бірнеше жыл бойы Канал аралдарынан Ұлыбританияға ҚҚС төленбеген импорт жүзеге асырылды, бұл төмен құндылықтағы жіберлімдерге арналған жеңілдік (LVCR) нәтижесінде болды. Бұл Еуропалық Одаққа төмен бағамен әкелінетін тауарларға қолданылатын салық жеңілдігі, оларды қосылған құн салығынан (ҚҚС) босатады. Ұлыбритания 1973 жылдан бастап 2020 жылы Brexit-ке дейін ЕО құрамында болғанмен, Канал аралдары (екі тәуелді аймақ) ЕО-ның бөлігі болған жоқ және Ұлыбританиядан өзгеше, олар сатып алуларға ҚҚС қоспаған. Ұлыбритания үкіметі Канал аралдарынан импортталатын тауарларға LVCR-ды қолданды, нәтижесінде аралдарда таратпалық орталықтар құрылып, олардан Ұлыбританияға көптеген төмен бағалы тауарлар экспортталды. Бұл практика 2012 жылдың сәуір айында Ұлыбритания үкіметінің қаржы министрлігі тарапынан біржақты түрде тоқтатылды.
VAT free imports from the Channel Islands to the United Kingdom took place for a few years during the early 21st century as a result of low value consignment relief (LVCR). This is a tax relief that applies to low valued imports to the European Union, exempting them from value added tax (VAT). Although the UK was a part of the EU from 1973 until Brexit in 2020, the Channel Islands (two Crown Dependencies) were not and, unlike the UK, they did not charge VAT on purchases. The UK government applied LVCR to imports from the Channel Islands, resulting in the construction of distribution centres on the islands and the export of many low valued goods from there to the UK. The practice was unilaterally brought to an end in April 2012 by HM Treasury, the finance department of the UK government.
Төмен құнға арналған жүк тасымалдарына арналған жеңілдік
Егер тауарлар ЕО аумағына ЕО емес аумақтан импортталса, олар әдетте ҚҚС төлеміне жатады. (Ұлыбританияда 2011 жылдан бері көптеген тауарларға ҚҚС мөлшерлемесі 20% құрайды). Дегенмен, 2009/132/EC ЕО Кеңесінің директивасы нәтижесінде, кеденде ұзақ уақыт тоқтатылуы мүмкін төмен құнды тауарлардың транзитін жеделдету және салық жинаудың өте қиынға соғуы мүмкін жағдайларда оның құнын төмендету мақсатында, төмен құнды жіберілген тауарларға қатысты міндетті түрде бостандық беріледі. Бұл әкімшілік жеңілдік – төмен құнды жіберілген тауарларға арналған бостандық (LVCR) деп аталады. Бостандыққа рұқсат берген мүше мемлекеттер оның бәсекелестікті бұрмаламауын және ҚҚС-ты заңсыз пайдалануға жол бермеуін қамтамасыз етуі керек. Бостандық қолданылатын тауарлардың ең жоғары рұқсат етілген құнын импорттаушы мемлекет анықтайды, ол 10 мен 22 евро аралығында болуы мүмкін. Ұлыбритания 2021 жылы LVCR-ді жойғанға дейін коммерциялық тауарлар үшін лимит 15 фунт стерлинг (€) деп белгіленген.
Ұлыбритания
2020 жылға дейін Ұлыбритания Еуроодақтың мүшесі болды және мүше мемлекет ретінде, тауарлардың бірқатар түрлеріне Еуроодақтың қосылған құн салығын (ҚҚС) қолдануға міндетті болды. 2007 жылы жалпы онлайн сауда көлемі 33,4%-ға өсіп, рекордтық 10,9 миллиард фунт стерлингті құрады, ал 2011 жылға қарай Ұлыбританиядағы онлайн сатудың 28,1 миллиард фунт стерлингке жетеді деп болжанады – бұл барлық сауданың 8,9%-ын құрайды. Интернет-сауданың табысқа жету себептері сан алуан, олар ыңғайлылық, уақытты үнемдеу, таңдаудың кеңдігі және баға сияқты факторларды қамтиды. Дегенмен, Play.com, Amazon.co.uk, TheHutgroup.com және HMV сияқты онлайн музыка сатушылар ұсынған төмен баға осы сайттардың танымалдығына елеулі үлес қосады. Kantar Group жүргізген зерттеуге сәйкес, 2009 жылы Ұлыбританиядағы тұтынушылар сатып алған онлайн CD сату көлемі 18%-ға артқан. Олардың көпшілігі немесе басым бөлігі Канал аралдарынан жіберілген, бірақ олардың барлығы дерлік Ұлыбританияда тіркелген бас компаниялардың бақылауында болды. Сонымен қатар, Kantar сатудың 95%-ы ҚҚС төлеу қажеттігін тудырмайтын деңгейде төмен екенін анықтады. Тарихи құжаттар көрсеткендей, Ұлыбритания бастапқыда Джерси мен Гернсиде өсірілген ауыл шаруашылығы өнімдерін, мысалы, жаңа гүлдер мен күнделікті поштаны жылдам жеткізу үшін, ҚҚС өңдеуде туындаған кешігу салдарынан зақымданудан қорғау мақсатында Канал аралдарына рұқсат берген. Бірақ, 2006 жылғы Джерси штатының тексеру тобының есебі бұл мәлімдемеге күдік келтірді. Соған қарамастан, соңғы жылдары Канал аралдары пошта арқылы Ұлыбританияға ҚҚС төлемей тауар сату үшін ыңғайлы орын ретінде пайдаланылды. Тарихи деректер бойынша, Канал аралдары арқылы сатылатын пошта арқылы тапсырыспен жеткізілетін тауарлардың көп бөлігі Ұлыбританияда өндіріліп, аралдарға экспортталған соң, ҚҚС төлемей Ұлыбританияға қайта жіберілген. Алайда, Канал аралдарындағы бизнес өркендеген сайын, алыс Шығыстан, соның ішінде электроника мен аксессуарлар импортталды. 2008 жылғы 18 маусымдағы Джанет Дин депутатына жазбаша жауабында, сол кездегі Қаржы министрінің орынбасары Джейн Кеннеди LVCR салдарынан төленбеген ҚҚС-тың үштен екі бөлігі "таждық тәуелділіктерден импортталған тауарларға тиесілі екенін" мәлімдеді.
Сын
Біріккен Корольдіктегі бөлшек саудагерлер, саясаткерлер және ғалымдар бұл жағдайдың Канал аралдарындағы бөлшек саудагерлерге әділетсіз және зиянды экономикалық артықшылық бергенін айтты. Бұл бөлшек саудагерлер Ұлыбританиядағы бөлшек саудагерлер сияқты бірдей тауарларды ұсына алды, бірақ бағалары айтарлықтай төмен болды. The Hut Group компаниясының бас директоры Мэтт Молдинг бұл артықшылықты атап өтті, ол The Guardian газетінде: «Егер сіз офшорлық айманда болмасаңыз, бәсекелесе алмайсыз. Сіздің өнімнің бастапқы құны адамдардың сауда жасайтын бағасынан жоғары болады» деді. Грэм Джонстың (Music Distributor Proper Distribution компаниясының негізін қалаушылардың бірі) «Соңғы дүкен» кітабы Ұлыбританиядағы музыка бөлшек саудасына ҚҚС-сыз пошта арқылы тапсырыс берудің зиянды әсерін егжей-тегжейлі сипаттайды, ал freakemporium.com сияқты мамандандырылған интернет-бөлшек саудагерлері ҚҚС-сыз пошта арқылы тапсырыс беруді құлдырауының басты себебі деп атады.
Ерекше өнімдер
Канал аралдарында сатылатын DVD-дискілерді Британдық кино жіктеуіш кеңесінің сертификаты болуы керек, сондықтан Канал аралдарынан тек британдық сертификатталған DVD-дискілер ғана қол жетімді. CD-дискілер көбінесе нақты аумақтар үшін лицензияланады және дискі компаниялары өңірлік лицензиялық келісімдерін қатаң қорғайды, бұл BPI-нің play.com-ға қарсы шарасынан көрінді. Олар Еуропалық Одақтан тыс елдерден ірі лейблдардың ҚҚС-сыз CD-дискілерін әкелуге тырысқанда, BPI оларға қарсы шара қолданды. Жады карталары да CD және DVD сияқты лицензиялық келісімдерге бағынады, сондықтан Канал аралдарында сатылатын жады карталарының көп бөлігі Еуроодақ дистрибьюторлары арқылы жеткізіледі.
Кәсіпкерлік жауап
Ұлыбританияның кейбір кәсіпорындары осы сияқты ҚҚС төлеуден жалтарғандықтың "әрекетсіздік" болуы мүмкін деп мәлімдеді, бұл 2006 жылғы "Халифакс" шешімінде сипатталғандай. ҚҚС-ты теріс пайдалану – тиісті ережелерді ресми түрде қолданғанмен, салықтық артықшылыққа әкелетін және оның мақсатына қайшы келетін мәмілелер, сондай-ақ, аталған мәмілелердің басты мақсаты салықтық артықшылық алу екендігі объективті факторлар бойынша анықталатын жағдай. Бұл мәселе Парламенттік шағын дүкендер тобына жеткізілді. Осы топ 2006 жылы Ұлыбританиядағы саудаға қатысты көптеген мәселелерді қамтыған "High Street Britain 2015" есебін жариялады. LVCR және Канал аралдарына қатысты, топ "Ұлыбритания үкіметі директивада рұқсат етілген ең төменгі шекті – қазіргі күні 10 еуроны (шамамен £7) дереу қолдануы керек, бұл сауданың басым бөлігін бірден тоқтатуға мүмкіндік береді" деп ұсынды. Сондай-ақ, "Кеден және акциз органдары сияқты мемлекеттік органдардың ҚҚС-ты қолдануын тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін қарап шығу қажет" делінген.
Тағы бір саудагерлер тобы, "ҚҚС-ты теріс пайдалану схемаларына қарсы саудагерлер" (RAVAS) ЕО Салық салу басқармасына шағым түсірді, Ұлыбритания үкіметі LVCR-ге қатысты директиваны бұзды деп айыптады, өйткені теріс пайдалануды тоқтату үшін шаралар қабылдамады. Олар Ұлыбритания үкіметі "Халифакс" шешімі бойынша ірі саудагерлерге қарсы сот шараларын қолдану арқылы немесе шекті 10 еуроға дейін төмендету, пошта арқылы тапсырыс тауарларын жеңілдіктен шығару немесе Канал аралдарының DVD және CD-ге қатысты жеңілдік алу құқығын жою туралы өтініш беру арқылы LVCR саудасының өсуін тоқтатуға барынша тырысуы мүмкін еді. Саудагерлер LVCR-ді теріс пайдалануды тоқтатуда Ұлыбритания үкіметі ҚҚС-тың негізгі директивасын (бұрынғы Алтыншы ҚҚС директивасы) бұзды деп мәлімдеді, онда ЕО салықтан босату шарттары, мысалы LVCR, "осы босатулардың дұрыс және тікелей қолданылуын қамтамасыз ету және кез келген сақтық шараларын, салықтан жалтаруды немесе теріс пайдалануды болдырмау мақсатында" белгіленуі керек екені көрсетілген.
Ұлыбритания
Ұлыбританияның бөлшек саудагерлері мен Жеке Бизнес Форумының (FPB) қысымы салдарынан, Ұлыбритания үкіметі 2006 жылғы бюджетте LVCR мәселесіне тоқталды, онда былай делінген: "1984 жылы Еуроодақтан тыс елдерден келетін шағын коммерциялық тауарлар импортына қатысты 18 фунт стерлингтік ҚҚС-сыз шектеу әкімшілік жеңілдік ретінде енгізілді. Үкімет бұл ереже қазір пайдаланылып жатқанын және бұл жеңілдік мемлекеттік қазынадан жылына шамамен 85 миллион фунт стерлинг шығындалады деп біледі. Егер бизнес оффшорлық аймақтарды пайдаланып осы жеңілдікті пайдалануын жалғастырса, үкімет мұндай әрекеттерге жол бермеу үшін өзгерістер енгізуді қарастырады". Дегенмен, Ұлыбритания үкіметі тікелей шаралар қабылдамады және бұл сауданы ішкі реттеуді Канал аралдары үкіметтеріне тапсырды. Ұлыбритания үкіметі LVCR саудасын тоқтатуға тырысу Royal Mail-ге зиян келтіретінін мәлімдеді. 2010 жылдың басында Ұлыбритания Қаржы министрлігі The Guardian газетіне жасаған мәлімдемесінде: "Компаниялар осы жеңілдікті пайдалану үшін Канал аралдарында құрылып жатыр деген пікір дұрыс емес. Шындығында, Канал аралдарынан экспорт CD/DVD нарығының өте шағын бөлігін құрайды" деді. 2011 жылы Ұлыбритания Қаржы министрлігі 2012 жылдың 1 сәуірінен бастап LVCR Канал аралдарынан импортталатын тауарларға қолданылмайтынын жариялады. 2012 жылдың 4 қазанында Condor Logistics шамамен 180 жұмыс орнын (Ұлыбританияда 110, Джерсиде 50 және Гернсиде 20) жоғалтып, қызметін тоқтататынын хабарлады. Бұл шешімге Канал аралдарына әсер ететін LVCR ережелеріндегі өзгерістер себеп болды.
around £85 million per year. If the relief continues to be exploited by businesses using offshore locations, the Government will consider changes to prevent this type of behaviour". However, the UK Government took no direct action, leaving the Channel Islands governments to regulate the trade internally. The UK Government stated that any action to stop the LVCR trade would damage the Royal Mail. In early 2010 the UK Treasury issued a statement to The Guardian that said "The implication that businesses are simply setting up on the Channel Islands to take advantage of this relief is not true. In fact exports from the Channel Islands account for a very small percentage of the CD/DVD market". In 2011 the UK Treasury announced that from 1 April 2012, LVCR would no longer apply to goods imported from the Channel Islands. It was announced on 4 October 2012 that Condor Logistics would close its operations with the loss of about 180 jobs (110 in the UK, 50 in Jersey and 20 in Guernsey). The move was blamed on changes to LVCR affecting the Channel Islands.
Джерси
Channel Islands компаниясы төмен құнға арналған тауар жіберу жеңілдігін қолдануға қатысты шешім қабылдау құқығына ие емес, себебі олар Еуроодаққа мүше емес және бұл жеңілдік тауарды экспорттаушыға емес, импорттаушыға беріледі. Алайда, Channel Islands Ұлыбритания үкіметінің салық саясатына тікелей ықпал етпесе де, Ұлыбритания Қазынашылығымен және HM Revenue and Customs органдарымен салық мәселелерін үнемі талқылайды, мысалы, 2006 жылы Джерсидің тауар жеткізу саласының саясаты бойынша өткен келіссөздер осыны көрсетеді. LVCR сияқты барлық Еуроодақ салық жүйелерінің сақталуын, соңында, Еуроодақ қамтамасыз етеді. Джерсидің экономикалық даму министрі Филип Озуф 2006 жылдың наурыз айында жаңа Джерси тауар жеткізу саясатын жариялады және Бейливик аумағында орналасқан бөлшек саудагерлер мен тауар жеткізу операторларынан құралған Гернси пошта арқылы тапсырыс беру және тауар жеткізу тобы құрылды. 2008 жылы бұл топ Гернси билігімен бірлесіп, Мінез-құлық кодексін жасады. Кодекс ерікті негізде болды және Ұлыбританиядағы компаниялардың LVCR жеңілдігінен пайдалану үшін Channel Islands-қа көшуіне байланысты алаңдаушылықтардың болғанын мойындады, әсіресе CD және DVD нарығында. Бұл мәселелерді Гернси пошта арқылы тапсырыс беру және тауар жеткізу тобының өзара ынтымақтастығы арқылы шешуге тырысты, сондай-ақ Джерси лицензиялық схемасындағы сауда шектеулеріне ұқсас шектеулер енгізді. Алайда, бұл схемадан өзгеше, кодексті бұзғандарға қолданылатын жалғыз санкция – тауар жеткізу тобынан шығару болды. Гернси билігі сонымен қатар аралдағы ең ірі үш бөлшек саудагердің LVCR арқылы төленбеген ҚҚС сомасына ерікті шектеулер қоюға келіскенін мәлімдеді.