Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық психолог Джозеф Джастроу (30 қаңтар 1863 - 8 қаңтар 1944) – эксперименталды психология, эксперименттерді жобалау және психофизика саласындағы жаңалықтарымен әйгілі, Польшада туған американдық психолог. Ол оптикалық иллюзиялар құбылысын зерттеді, сондай-ақ оның еңбектерінде алғаш рет сипатталған немесе танымал болған бірнеше мәшһүр оптикалық иллюзиялар (әсіресе Джастроу иллюзиясы) бойынша жұмыс істеді. Джастроу психология туралы әркімнің өзіндік, көбінесе қате пікірлері болатынына сенді. Оның басты мақсаты ғылыми әдіс арқылы шындықты қатеден ажырату және қарапайым адамды біліммен қамту болды, ол бұл мақсатына лекциялық сапарлар, танымал басылымдар және радио арқылы жетті.
American psychologist
Joseph Jastrow (January 30, 1863 – January 8, 1944) was a Polish born American psychologist notorious for inventions in experimental psychology, design of experiments, and psychophysics. He also worked on the phenomena of optical illusions, and a number of well known optical illusions (notably the Jastrow illusion) that were either first reported in or popularized by his work. Jastrow believed that everyone had their own, often incorrect, preconceptions about psychology. One of his ultimate goals was to use the scientific method to identify truth from error, and educate the layperson, which Jastrow accomplished through speaking tours, popular print media, and the radio.
Өмірбаян
Ястроу Польшаның Варшава қаласында дүниеге келген. Талмуд ғалымы Маркус Ястроудың ұлы, Жозеф Ястроу, шығыстанушы Моррис Ястроудың кіші інісі болды. 1866 жылы Жозеф Ястроу Филадельфияға келіп, Пенсильвания университетінен бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Джонс Хопкинс университетінде докторлық диссертациясын қорғайтын кезінде Ястроу С.С. Пирспен бірге психофизика саласындағы тәжірибелерде жұмыс істеді, олар қайталама өлшемдер дизайны үшін рандомизация және «көзі бүркеу» әдісін енгізді. Пирс жеке дауға байланысты университеттен кетуге мәжбүр болғанымен, Ястроу оның зерттеулерін жалғастырды. 1888 жылдан 1927 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Ястроу Висконсин университетінде профессор болып жұмыс істеді, онда ол Кларк Л. Халлға ғылыми жетекшілік жасады. 1927 жылдан 1933 жылға дейін ол Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде лекция оқыды. 1893 жылы Ястроу Дүниежүзілік Колумбия көрмесіндегі психологиялық бөлімнің басшысы болды, онда ол мыңдаған қатысушылардан «психофизикалық және реакция уақыты деректерін» жинады. Ол Америка Психологиялық Ассоциациясының негіздеуші мүшелерінің бірі болды және 1900 жылы оның президенті болды. Ястроу психология саласындағы зерттеулерді көпшілікке таратумен белгілі болды. Ол көпшілік алдында лекциялар оқыды және Popular Science, Cosmopolitan және Harper's Monthly сияқты танымал журналдарда жарияланды. Сонымен қатар, ол 150 газетте жарық көрген «Ақылды болу үшін» атты синдикаттық бағананың авторы болды. Ястроу 1935 жылдан 1938 жылға дейін Филадельфиялық Public Ledger синдикаты арқылы радиода сөйледі. Өмір бойы депрессиядан зардап шекті. Массачусетс штатының Стокбридж қаласында қайтыс болды. Оның әйелі – Рейчел Шолд, Генриетта Шолдтың қарындасы. Классикалық археолог Элизабет Ястроу оның туысы болды. Оның бұрынғы үйі қазір Лэнгдон-стрит тарихи ауданында орналасқан Висконсин штатының Мэдисон қаласында сақталған.
Jastrow was born in Warsaw, Poland. A son of Talmud scholar Marcus Jastrow, Joseph Jastrow was the younger brother of the orientalist, Morris Jastrow, Jr. Joseph Jastrow came to Philadelphia in 1866 and received his bachelor's and master's degrees from the University of Pennsylvania. During his doctoral studies at Johns Hopkins University, Jastrow worked with C. S. Peirce on experiments in psychophysics that introduced randomization and blinding for a repeated measures design. Though Peirce had to leave the university due to a personal scandal, Jastrow continued to work towards his developments. From 1888 until his retirement in 1927, Jastrow was a professor at the University of Wisconsin–Madison, where he advised Clark L. Hull. He was a lecturer at the New School of Social Research from 1927 to 1933. Jastrow was head of the psychological section of the World's Columbian Exposition in 1893, where he collected "psychophysical and reaction time data" from thousands of attendees. He was one of the charter members of the American Psychological Association, and eventually became the president in 1900. Jastrow was noted for his outreach in popular media, exposing the general public to research in psychology. He gave public lectures, and was published in popular magazines, including Popular Science, Cosmopolitan, and Harper's Monthly. He also wrote Keeping Mentally Fit, a syndicated column that appeared in 150 newspapers. Jastrow also gave radio talks from 1935 to 1938 through the Philadelphia Public Ledger Syndicate. Jastrow also suffered from bouts of depression throughout his life. He died in Stockbridge, Massachusetts. His wife was Rachel Szold, a sister of Henrietta Szold. Elisabeth Jastrow, the classical archaeologist, was a cousin. His former home was in Madison, Wisconsin, which is now located in the Langdon Street Historic District.
Психикалық зерттеулер
Джастроу «мезмерикалық, психикалық және рухани» құбылыстарды зерттеу үшін Американдық психикалық зерттеулер қоғамын құрған мүшелердің бірі болды. Қоғамның алғашқы мүшелері паранормальды құбылыстарға күмәнді қарады; Джастроу психикалық құбылыстарға психологиялық тұрғыдан қарады, «проблемалардың тобын олардың табиғи ортасынан» бөлудің ақымақтық екенін айтты. 1890 жылы ол қоғамдан шығып, парапсихологияны ашық сынады. Психикалық зерттеушілердің көпшілігі психологтар емес еді, және Джастроу олардың зерттеулеріне сенуге болмайды деп ойлады. Психикалық құбылыстардың нақты дәлелдері болмағандықтан, ол психологтардың осы құбылыстарды жоққа шығаруға көп көңіл бөлмеуі керек деп есептеді. «Наным психологиясы» (1918) атты кітабында ол Эусапия Палладиноның әдістерін ашатын толық бір тарауды жазды.
Jastrow was one of the founding members of the American Society for Psychical Research for study of the "mesmeric, psychical, and spiritual". The early members of the society were skeptical of paranormal phenomena; Jastrow took a psychological approach to psychical phenomena, believing that it was foolish to separate " a class of problems from their natural habitat ". By 1890 he had resigned from the society, and he became an outspoken critic of parapsychology. Psychical researchers were rarely trained psychologists, and Jastrow thought their research lacked credibility. Given the lack of evidence of psychical phenomena, he believed psychologists should not prioritize disproving claimed psychical phenomenon. In his book The Psychology of Conviction (1918) he included an entire chapter exposing what he called Eusapia Palladino's tricks.
Аномалистік психология
Жастроу аномалистік психология саласындағы маңызды тұлға болды. Оның "Психологиядағы факт және аңыз" (1900) кітабы спиритизм, теософия және христиан ғылымы сияқты мистикалық ілімдердің негізсіздігін көрсетті. Ол мистикалық құбылыстарға ғылыми көзқараспен қарады. Адамдардың неге оған қызығуын, ол қоғамға қалай тарағанын және оның жақтастары қандай дәлелдер келтіргенін түсінуге тырысты. Ол көптеген адамдардың зыбырлық, армандар мен болжамдарды ғылымнан артық деп санайтынын жазды және ғалымның міндеті – халыққа шындықтың пен өтіріктің арасын ажыратуға көмектесу және жаңылыс сенімдердің таралуына жол бермеу екенін айтты. Жастроу паранормальдық сенімдер психологиясын зерттеді және паранормальдық құбылыстарды "толыққанды ғылыми емес және қате жолға салатын" деп есептеді, олардың себебі – қате түсінік, алаяқтық, сенгіштік және ақылсыздық.
Jastrow was a leading figure in the field of anomalistic psychology. His book Fact and Fable in Psychology (1900) debunked claims of occultism including Spiritualism, Theosophy and Christian Science. He approached the occult in a scientific manner. He wanted to understand why people were attracted to it, how it gained a foothold in society, and what evidence its supporters used. He wrote that many people considered coincidence, dreams, and premonitions as sources of information above science, and said the role of the scientist was to help the public understand truth from fiction, and to prevent the spreading of erroneous beliefs. Jastrow studied the psychology of paranormal belief and viewed paranormal phenomena as "totally unscientific and misleading", being the result of delusion, fraud, gullibility and irrationality.
Қоғамда аналогияны қолдану
Джастроу аналогиялар әлемді түсіндірудің көне жолы деп ойлады. Ол аналогиялық түрде әрекет еткен мәдениеттердің көптеген мысалдарын келтірді, соның ішінде "зулулар жүректі жұмсарту үшін ағаш шайнайды", және "Иллинойс үндістері қысқартуды қалаған адамдардың мүсіндерін жасап, сол мүсіндерді жүрегіне шаншады". Ол жануарларды жеу арқылы олардың физикалық қасиеттерін алуға тырысқан мәдениеттер туралы жазды; ол бұл дәстүр өз заманында сенімдер, рәсімдер және халық медицинасы арқылы сақталып қалғанын айтты. Джастроу жазғандай, осы ойлаудың түпкі себебі – "бір түрлі байланыс басқаларына да әкеледі" деген сенімде жатқан.
Jastrow thought that analogies represented a more primitive way of interpreting the world. He gave many examples of cultures that acted analogously, including the "Zulu chewing a bit of wood to soften the heart ", and the "Illinois Indians making figures of those whose days they desire to shorten, and stabbing these images in the heart." He wrote about cultures that ate animals to gain their physical attributes; he said this tradition still persisted in his day, through superstitions, rituals, and folk medicine. The underlying motivation for this mentality, Jastrow wrote, was that "one kind of connection will bring it to others."
Оптикалық иллюзиялар
Джастроу сезімталдыққа, әсіресе көру қабілетіне қызығушылық танытты. Ол көздің қарапайым камерадан гөрі күрделі екенін, ал бейнелерді саналық түрде өңдеу әлемді түсінудің маңызды бөлігі деп санады. Ол бұл пікірін оптикалық иллюзиялар, соның ішінде қоян-қазылша иллюзиясы арқылы дәлелдеді. Оның ойынша, адамдардың көретіні олардың эмоционалдық жағдайы мен айналасындағы ортаға да байланысты.
Jastrow was interested in perception, especially eyesight. He thought that eyesight was more complex than a camera, and that the mental processing of images was central to interpretation of the world. He illustrated this through optical illusions, including the rabbit duck illusion. He believed that what people saw also depended on their emotional state and their surroundings.
Өз еркімен қозғалмайтын
Қолдың сезімсіз қозғалысын анықтау үшін Ястроу «автомаграф» деп аталатын құрал ойлап тапты. Ол, тәжірибеге қатысушыдан бір затқа назар аударуды сұрағанда, оның қолы сол бағытта сезімсіз қозғалатынын байқады. Әсердің күші адамдар арасында әртүрлі болды, әсіресе балаларда бұл қозғалыс көбірек кездейсоқ сипатта болды.
To detect unconscious movement of the hand, Jastrow invented a machine he called the automagraph. He found that when a subject was asked to concentrate on an object, their hand moved unconsciously in that direction. The magnitude of the effect varied across individuals, especially in children, where the movement was more random.
Соқырдың арманы
Жастроу алты жастан кейін көру қабілетін жоғалтқан адамдардың түсінде көре алатынын, ал бес жасқа дейін көру қабілетін жоғалтқан адамдардың көре алмайтынын анықтады. Бұл айырмашылық жартылай көру қабілетінен зардап шеккен адамдарда да осылай болды. Жастроу көру қабілетінің туа біткен емес екенін, ал бес және жеті жас аралығында маңызды психикалық даму орын алатынын қорытындылады. Ол соқыр адамдардың негізгі сезімі – сезіну емес, есту екенін, олардың ояу күйінде де, түсінде де осы сезімді қабылдайтынын атап өтті. Ол көру қабілеті бұзылған адамдардан, соның ішінде Хелен Келлерден түстер туралы бірінші қолдан ақпарат жинады.
Jastrow found that people who had lost their eyesight after age six still were able to see in their dreams, and that people who had lost their eyesight before the age of five could not. This same difference in perception and age was true for people with partial vision loss. Jastrow concluded that sight was not innate, and that significant mental development occurred between ages five and seven. He noted that hearing, not sensation, was the primary sense of the blind, in both waking and dream. He collected first hand accounts of dreams from visually impaired people, including Helen Keller.
Психоанализ мен Фрейдтің сын-пікірлері
1913 жылы Бреслауда өткен Неміс психиатриялық қауымдастығының конгресінде Джозеф Ястроу психоанализді ғылыми емес және жалған ғылым деп сынады. Ол 1932 жылы осы тақырыпта "Фрейд салған үй" атты кітабын жариялады.
As early as 1913, at the congress of the German Psychiatric Association held in Breslau, Joseph Jastrow criticized psychoanalysis as unscientific and pseudoscience. He published a book (The House that Freud Built.) about it in 1932.