Кіріспе

Стэнли Смит Стивенс (1906–1973 жж.) – американдық психолог, Гарвардтың психоакустикалық зертханасын құрған және психоакустиканы зерттеген. Ол Стивенстің күш заңын енгізгенімен де белгілі. Стивенс 1400-нен астам беттен тұратын «Эксперименталды психология» (1951) атты маңызды оқулығының авторы. Ол сонымен қатар Психономиялық қоғамның негізін қалаушылардың бірі болды. 1946 жылы ол ғалымдар арасында кеңінен қолданылатын, бірақ кейбір статистикалық салаларда сынға ұшыраған өлшеу деңгейлерінің теориясын ұсынды. Бұдан өзге, Стивенс психологияда операциялық анықтамаларды қолдануды дамытуда маңызды рөл атқарды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды.

Өмір

Стивенс Юта штатының Огден қаласында Стэнли мен Аделина (Смит) Стивенстер отбасында дүниеге келді және Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласындағы соңғы күнгі қасиеттілерге байланысты мектептерде білім алды. Балалық шағының көп бөлігін анасының әкесі Орсон Смиттің көп әйелді үйінде өткізді. 1924 жылы ата-анасы қайтыс болғаннан кейін, ол келесі 3 жылды Швейцария мен Бельгиядағы ЛДС миссиясында өткізді. 1927-1929 жылдары Юта университетінде, ал келесі екі жылы Стенфорд университетінде оқыды. 1931 жылы психология саласы бойынша А.В. (бакалавр) дәрежесін алды. Массачусетске докторлық диссертациясын бастау үшін келгеннен кейін көп ұзамай, ол ЛДС шіркеуінен шығып кетті, бірақ сенім мен ғылымның қарама-қайшы идеяларымен күресін жалғастырды. Екі жылдық аспирантурадан кейін, ол Гарвард университетінен психология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды, 1932-1934 жылдары Эдвин Борингтің психология бойынша ассистенты болып қызмет етті. Келесі жылы Гарвард медицина мектебінде Халоуэлл Дэвиспен физиологияны зерттеді, ал 1935 жылы Гарвардта бір жыл бойы физика бойынша ғылыми қызметкер болды. 1936 жылы Стивенс Гарвард университетінде эксперименталды психологиядан оқытушы лауазымына қабылданды. 1930 жылы Максин Леонардқа үйленді және 1936 жылы Питер Смит Стивенс деген ұлы дүниеге келді.

Жұмыс

Стивенстің эксперименталды және теориялық жұмыстары негізінен психофизика және психоакустика салаларында жатты. Оның ең әсерлі үлесі – төрт түрге бөлінетін өлшем шкаласын анықтауы: номиналды, реттік, интервалдық және қатынастық. (өлшеу деңгейіне қараңыз)