Кіріспе

Тибет ламасы Таранатта (1575–1634) – Тибет буддизмінің Джонанг мектебінің ламасы. Ол осы мектептің ең көрнекті ғалымы және жақтаушысы саналады. Тараннатха Тибетте, Падмасамбхаваның туған күніне сай дүниеге келген деп есептеледі. Оның түпкі аты – Кун дга' снайнг по, санскрит тіліндегі баламасы – Анандагарбха. Бірақ, ол Тараннатха деген атты қабылдады, осы атпен ол көбінесе танылды, бұл сол дәуірде санскрит тілінің Тибетте бұрынғыдан гөрі сирек қолданылуына қарамастан, санскрит біліміне берген құндылығын көрсетуі болды. Сондай-ақ, ол үстазы Буддхагуптанатхаға құрмет көрсету мақсатында осы атты таңдады. Оның ерекше қабілеттері жас кезінде-ақ басқалар тарапынан танылған, бұл ұлы шеберлерге тән жағдай. Ол Дже Драктопа, Еше Вангпо, Кунга Таши және Джампа Лхундруп сияқты ұстаздардан білім алды, алайда оның басты ұстазы Буддхагуптанатха болды. Тараннатха Кхенчен Лунгрик Гьяцо тарапынан Кришначарьяның қайта тууы және Кхенченнің өзінің ұстазы Джетсун Кунга Дрольчок ретінде танылды.

Шығармалары

Тараннатха – өнімді жазушы, белгілі ғалым. Оның ең танымал еңбегі – 1608 жылы ағылшын тілінде жарияланған 143 парақтың «Үндістандағы буддизм тарихы» (dpal dus kyi 'khor lo'i chos bskor gyi byung khungs nyer mkho). Басқа еңбектері: «Алтын Розарий», 1604 жылы жазылған «Бодхисаттва Тараның тантрасының бастауы», сонымен қатар ол ағылшын тіліне аударылған. Ол Шэнтонгтың бос кеңістікке қатысты көзқарасын қолдады және осы тақырыпта көптеген мәтіндер мен түсіндірмелер жазды. Оның Шэнтонгқа қатысты еңбектерінің ағылшын тіліндегі аудармалары: «Басқа бос кеңістіктің мәні» (оның ішінде оның «Жиырма бір терең мағына» (Zab don gсer gcig pa) кітабының аудармасы) және «Жүрек сутрасына түсіндірме». 1614 жылы Тараннатха Лхасадан батысқа қарай 200 мильдей жердегі Цангпо аңғарында маңызды Джонангпа монастыры – Тактен Дхамчёлингті құрды.

Кейінгі өмірі

1614 жылдан кейін көп ұзамай Тараната Моңғолияға барып, онда бірнеше монастырьлар құрған деген хабар бар. Ол, әдетте, Урга қаласында қайтыс болған. Оның қайта тууы Моңғолияның 1-ші Богд Гегеен және Джебцундамба Хутукту – Занабазар ретінде танылды. Оның соңғы реинкарнациясы 2012 жылы қайтыс болған 9-шы Джебцундамба Хутугту болды.