Кіріспе

Карнатакадағы касталар тобы. Воккалига (сондай-ақ Воккалигар, Ваккалига, Ваккалига, Оккалигар, Окилиян) – Үндістанның Карнатака және Тамил Наду штаттарындағы тығыз байланысты касталардың қауымдастығы. Бұл қауымдастық тарихи тұрғыдан Ескі Майсур (аймақ) аймағында маңызды демографиялық, саяси және экономикалық үстемдікке ие болған жауынгерлер қауымы саналады. Кейбір тарихшылардың пікірінше, Раштракуттар мен Батыс Гангтар дәуірінде Воккалигалардың билеуші топтарда ең көп отбасылары болған. Водеярлардың Арасу кастасы оларды шеттету үшін құрылған 17 ғасырда олардың саны басым болған. Майсур Королдығы кезінде олар дербес түрде әрекет етіп, сонымен қатар армия мен қарулы жасақтарда қызмет еткен. Воккалигалар жер иелерінен және жауынгерлер класынан құралған. Лингаята нанымындағы Воккалигалар бөлек қарастырылады. Хегде және Гундер.

Воккалига

Воккалига – канад тіліндегі сөз, ол тілдің ең ерте кездесетін әдеби еңбектерінде, мысалы, Кавираджамарга, Викрамарджуна Виджая және Мангараджаның Ниганту еңбектерінде кездеседі. Жалпы алғанда, бұл термин көбінесе егінші деген мағынаны білдіреді, бірақ оның этимологиялық тұрғыдан әртүрлі түсіндірмелері бар. Окка немесе оккалу сөзі – канад тілінде отбасы немесе ру үшін қолданылатын сөз, ал оккалига – осындай отбасының мүшесі. Воккалига санскрит тіліндегі Кутумбин сөзімен мағыналас келеді. Окаллутана сөзі канад тілінде ауыл шаруашылығын білдіреді. Немец индологы Густав Опперт «Гоуда» сөзінің түбірі «тау» деген мағына беретін дравид сөзінен шыққан деп санайды. «Гоуда» термині және оның ескі канад тіліндегі Gamunda, Gavunda, Gavuda, Gonda сияқты архаикалық түрлері Карнатакадағы жазуларда жиі кездеседі. Эпиграфия Карнатика жер сыйлықтары, храмдарға жасалған сыйлар, батыр тастары (Верагалу), тас жарлықтар және мыс пластиналар туралы мәліметтерге толы, олар Батыс Ганга әулетінің (шамамен 350 ж.б.э.) дәуіріне және одан да ертерек кезеңге жатады. Гавундалар – жер иелері болған, олар салық жинап, патшаларға әскери қызмет көрсеткен. Нобору Карашима Гавундалардың функциялары Чола Веллала Наттарларының функцияларына ұқсас екенін айтады. Гавундалардың көпшілігі Воккалигалардан шыққан; бірақ 10 ғасырға қарай гавунда термині қауымның немесе топтың басшылығын білдіретін болды және ерте ортағасырлық мемлекетке енген басқа қауымдардың басшылары да оны қабылдады. Тамил Надудағы воккалигалар Гоудар және Гоундерді тегі ретінде пайдаланады. Гауда/Гоуда аты Гауда аймағына сілтеме жасай ма, жоқ па, әлі нақты дәлелденбеді.

Кіші топтар

Vokkaliga термині канаресе шаруаларын атау үшін қолданылған. Vokkaliga қауымының құрамында Гангадикара, Намдари Vokkaliga, Морасу Vokkaliga, Кунчитига, Халиккар (Паликкар) Vokkaliga, Редди Vokkaliga, Гундер сияқты бірнеше кіші топтар бар. Әртүрлі Vokkaliga-лардың лингяит дініне ауысқандары лингяиттар деп саналады. Әулет/ру деңгейіндегі экзогамия Мане Девару (аталған экзогамиялық рудың қамқоршы құдайы) түсінігі арқылы қатаң бақыланады, ол Мане Деварудың ізбасарларының туыс екенін және олардың арасында некеге тыйым салынғанын көрсетеді, сондықтан некелік одақтар тек басқа рулармен ғана мүмкін, бірақ олардың ішінде емес.

Гангдикара воккалигасы

Гангдикара воккалигалары, сондай-ақ Гангкаткарлар деп те аталады. Гангдикаралар негізінен Карнатака штатының Майсур, Мандия, Чамараджнагар, Хасан, Бангалор, Раманагара және Тумкур аудандарында кездеседі. Гангвади – бұл Батыс Ганг әулеті билеген осы аудандарды қамтитын аймақтың атауы, ал Гангдикара – «Гангвадикара» (Гангвади адамы) терминінің қысқартылған түрі. Гангдикара Говдалары өздерін бұрынғы Ганг билеушілерінің ұрпақтары деп санайды. Гангтардың әкімшілік құрылымында Ору Гауда, Наду Гауда, Пергаде (ескіше Hegde, Pergade > Peggade > Heggade) және т.б. түрлі әкімшілік деңгейлерде билік жүргізді. Әкімшілік міндеттерінен өзге, Гауда қажет болған жағдайда әскер жинауға міндетті болды. Гангдикаралар және басқа воккалигалар Тамилстандағы Веллалар басшыларымен теңестірілді. Олар Махараштраның Маратхаларына сай Деккан кшатриялары саналады. Шындығында, «Конга» сөзі тамил тілінде «Ганг» сөзімен мағынасы бірдей. Гангдикаралардың екі негізгі тобы бар: Буджаниге (немесе Дхааре Шастрадавару) және Петиге (немесе Веелиада Шастрадавару) – олардың арасындағы айырмашылық неке тойында орындалатын рәсімдерге байланысты. Олар діни көзқарастары бойынша шива немесе вайшнав (Муллу және Даса секталары) болуы мүмкін. Челуру Гангдикаралары (сондай-ақ Челару деп те аталады), тағы бір кішкентай топ, қатаң вегетариандық екендігі айтылады, бұл Гангтар джайнизмді ұстанған кездің іздері. Халық арасындағы ауызша дәстүрлерде Ганг билігінің әлсіреуінен кейін, олар джайнизмнің кейбір дәстүрлерін сақтап, индуизмге қайта оралғандығы айтылады.

Морасу Воккалига

Карнатаканың қазіргі Бангалор, Түмкүр және Хосур маңындағы шекаралық аймақтары Морасу наду деп белгілі болған және Морасу воккалигалары осы аймаққа басымдық құрған. Морасу воккалигаларының негізгі эндогамиялық топтары – Морасу, Мусуку, Пальяда симе және Редди. Олар каннада және телугу тілдерінде сөйлейді. Телугу тілі Редди және Пальяда Симе топтарында ғана қолданылады. Каннада тілінде сөйлейтін топтарда әдетте "Гауда" және телугу тілінде сөйлейтін топтарда "Редди" деген тегі қолданылады. Көптеген палегарлар Мусуку тобынан шыққан. Деванхалли, Додбаллапур, Йелаханка, Магади, Хоскоте, Колар, Анекал және Коратагере палегарлары Морасу воккалигалары болған. Бангалор қаласын құрған атақты Кемпе Гоуда I – Магади палегарларының ең белгілісі болды. Бёртон Стейн Морасу воккалигалары мен Тондаймандала Веллала арасындағы байланысты көрсеткен. Олар дәстүрлі түрде егіншілікпен айналысып, табысты және кәсіпкерлік қабілетімен танымал болған.

Нәмдхари Воккалигас

Намдарлық воккалига – воккалигалардың ең көне және екінші ірі тобы. Олар «Гегде» және «Гоуда» тегін қолданады және Шри Рамануджачарьяның ізбасарлары болып табылады. Хойсалалар, мүмкін, Намдарлық воккалигалардан шыққан. Тарихшылар Хойсала әулетінің негізін қалаушыларды Маленадудың тумасы деп санайды, бұл туралы көптеген жазулар куәлік етеді, онда оларды Малепарольганда немесе «Мале (таулар) басшыларының Иесі» (Малепалар) деп атайды. Кейбір тарихшылар Хойсаланың Сосевурудан (қазіргі Ангади, Мудигере талуғы) пайда болғанына сендіреді. Хойсалалар сонымен қатар кәннада тілін күшті қолдады. Алғашқы Хойсала басшылары Батыс Ганг әулетімен одақтасып, Гангтардың мұрагерлері екенін мәлімдеді. Хойсаланың көптеген ірі феодалдары воккалигалар болды. Хойсала билігі тұсында көптеген воккалигалар Тамил Надуға қоныс аударды. Кейбір Маленаду воккалигалары лингаятизмді қабылдады. Олардың ең танымал мал түрі – Амрит Махал. Амрит Махал департаментіндегі басты малшылар болғандықтан, оларды Сервегарлар деп те атайды. Олар Гоуда және Наяк тегін қолданады.

Тулу және Кодагу воккалигасы

Тулу және Аребасе Гоуда (Гауда) – Ваккалига қауымының кіші тобы, негізінен Үндістанның Карнатака штатындағы Оңтүстік Канара және Кодагу аудандары мен Керала штатының Касарагод ауданындағы Бандадака ауылында қоныстанған. Олардың 10 Кутумба және 18 Бари – бастау отбасылары екендігі айтылады, олардан Нурру Мане, яғни "жүз отбасы" пайда болған.

Жоги (Жоги Воккалига)

Жоғы воккалигалары көбінесе Читрадурга, Шивамогга, Түмкүр және Мандия аудандарының аймақтарында кездеседі. Олар Бхаираваға табынады. Адичунанигири матының алғашқы кезеңдерінде олар ұстаздар (матпати) болған. Жоғылар йоганың ізбасарлары және дәстүрлі түрде сары түсті киім киеді.

Нонаба Воккалига

Олар ежелгі Нонамбавади патшалығының тұрғындары болды, оны Паллавалар 10 ғасырға дейін басқарды. Паллавалар өздерін Нонамбади Раджа, Нонамба Паллава, Паллавади Раджа сияқты түрлі атаулармен атады. Осы топтағы воккалигалар дін бойынша лингейттер. Көп жағынан, олар Гангадикара воккалигаларының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарын сақтайды.

Садарлар

Олар негізінен Шимога және Читрадурга аудандарында кездесетін воккалигалар. Бұрын олар джайнистер болған, бірақ көптегендері лингаяттарға, олардың ішінде садар лингаяттары деп аталатындарға және индуизм дініне көшкен. Индуистер Шива мен Вишнуға, ал джайнистер джайнистердің Тиртханкараларына және индуист құдайларына да табынады. Лингаят емес топтар "Хувинавару" ("Гүлділер") және "Хонгеявару" ("Хонге ағашының адамы") деп екіге бөлінеді. Садалар қатаң вегетариандық өмір салты мен толық тынығу сақтауының арқасында жоғары әлеуметтік мәртебеге ие болды. Олар дәстүрлі касталық ұйым құрылымы – каттаманеге сәйкес ұйымдасқан. Олар "Гауда" титулын қолданады.