Кіріспе

Одиша штатының асханасы

Одия асханасы – Үндістанның Одиша штатының асханасы. Басқа аймақтық үнді асханаларымен салыстырғанда, одия асханасы аз май қолданады және ащылығы аз, бірақ соған қарамастан дәмді. Бұл аймақта күріш – негізгі тағам. Кейбір тағамдарды пісіру үшін зығыр майы қолданылады, бірақ храмдарда сиыр сүтінен жасалған гхи (май) көбірек қолданылады. Одия тағамдары дәстүрлі түрде мыс, қоладан жасалған табақтарда, банан жапырақтарында немесе саль жапырақтарынан жасалған бір рет қолданылатын табақтарда беріледі. Одия аспазшылары, әсіресе Пури аймағынан шыққандар, индуистік кітаптарға сәйкес тамақ дайындау қабілеттерімен ерекшеленді. 19 ғасырда Бенгалияда көптеген одия аспазшылары жұмыс істеді және олармен бірге көптеген одия тағамдарын алып кетті. Тағамдарда йогурт та қолданылады. Аймақтың көптеген тәттілері – (ірімшік) негізінде дайындалады.

Ингредиенттер мен дәмдеуіштер

Күріш – бидаймен бірге Одишаның маңызды егіні. Көгершін бұршағы және монг бұршағы сияқты дәл майлы бұршақтар дағы маңызды ингредиенттер. Одия асханасында қолданылатын жергілікті көкөністер – қабақ, лақ, банан, жаңғақ және папайя. Картоп, гүлдік капуста және белокачан сияқты көкөністер де жергілікті көкөністермен қатар қолданылады. Панча пхутана – одия асханасында кеңінен қолданылатын бес дәмдеуіш қоспасы. Оған горчица, зира, шалфей, анис және калонжи (пияз тұқымы) кіреді. Сарымсақ, пияз және имбирь көптеген тағамдарда қолданылады. Сары май және қант жиі қолданылады.

Хатталар мен чатнилер

Хатта – одия талисімен бірге берілетін қышқыл гарнир немесе шашлыктың бір түрі. Дахи байгана: Йогурт пен баклажаннан жасалған қышқыл тағам. Амба хатта: Жасыл мангодан жасалған хатта.

Ішімдіктер

Одишаға тән көптеген дәстүрлі алкогольді және алкогольсіз сусындар бар. Кейбіреулері белгілі бір мерекелерде немесе индуист құдайларына арналып жасалады, ал басқалары жыл бойы дайындалады. Қалың консистенциясы бар сусындарды панан дейміз, ал сулы консистенциясы бар сусындарды сарбат деп атайды. Одишаның көптеген этникалық тайпаларының орман өнімдерінен жасалған өзіндік сусындары бар. Кез келген спирттің құрамындағы сусынды мадья деп атайды.