Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Месопотамия құдайы
Mesopotamian god
Энкимду (𒀭𒂗𒆠𒅎𒁺) – Месопотамияның егіншілік және суарумен байланысты құдайы. Ол «Думузи мен Энкимду» поэмасы арқылы ең жақсы танымал, бірақ ақтауларда ол Марту құдайымен байланыстырылған, оны Думузи сияқты бақташы ретінде сипаттауға және бейнелеуге болады.
Enkimdu (𒀭𒂗𒆠𒅎𒁺) was a Mesopotamian god associated with agriculture and irrigation. He is best known from the poem Dumuzi and Enkimdu, but in laments he was instead connected with the god Martu, who like Dumuzi could be described and depicted as a shepherd.
Кейіпкер
Енкимду – егіншілік құдайы. Ол "жағалар мен арналардың иесі" деп аталған. Құдайлар тізімінде кездесетін "Лугаль эпара" ("арна мен бөгеттің иесі") теонимі, түсіндірме берілмей, Энкимдудың тағы бір аты болуы мүмкін, себебі бұл эпитетпен салыстырылатын мағынаға ие. Осы атаудың аккад тіліндегі түрі – bēl iki u palgi деп расталған. Сол құдайлар тізімінде Энкимду Набудың "егіншілерінің" (ab ším) бірі ретінде көрсетілген. Дегенмен, бұл мәтіннің ежелгі Вавилондық алдағы нұсқасында ол Энки мен оның төңірегіне арналған бөлімде, түрлі кәсіптерді бейнелейтін құдайлардың қатарында орналасқан. Оның мінезі Энбилулудың мінезімен салыстырылған. Ол Умма қаласында суару жүйесінің бейнесі ретінде құлшылыққа тартылған деген болжам бар, бірақ дәлелдер жеткіліксіз. Ақтауларда Энкимду Амуррумен байланысты болуы мүмкін. Осы жанрдағы екі тілді мәтін нақты жүз құдайдың тізімін келтіріп, оны Шумуган, Месанга Унуг, Марту (Амуру), Губарра (Ашратум) және Латарак сияқтылармен бірге тізімнің соңына жақын орналастырады. Тағы бір мәтін, ол Ескі Вавилон дәуірінде жазылған, Енкимду, Марту, Шумуган, Нумушда және Иштаран аттарын қамтиды.
Enkimdu was an agricultural god. He was called the "lord of embankments and ditches". The theonym Lugal epara, "lord of ditch and dyke", attested in the god list An = Anum without an explanation provided, might be another name of Enkimdu due to analogous meaning to said epithet. An Akkadian form of the title is also attested, bēl iki u palgi. In the same god list, Enkimdu appears as one of the "cultivators" (ab ším) of Nabu. However, in the Old Babylonian forerunner of this text he is instead placed among deities representing various professions in a section focused on Enki and his entourage. His character has been compared to Enbilulu's. It has been proposed that he was worshiped in Umma as the personification of the irrigation system, though the evidence is scarce. In laments, Enkimdu could be associated with Amurru. One bilingual text of this genre which enumerates exactly a hundred deities places him near the end of the list alongside the likes of Šumugan, Mesanga Unug, Martu (Amurru), Gubarra (Ašratum) and Latarak. Another, dated to the [Old Babylonian period, lists Enkimdu, Martu, Šumugan, Numušda and Ištaran.
Энкимду мен Думузи
Энкимду «Энкимду мен Думузи» мифінде кездеседі. Мәтін алғаш рет 1944 жылы Сэмюэл Ноа Крамердің «Инанна фермерді жақсы көреді» деген атпен жарияланған. Бастапқыда бұл Инаннаның Энкимдуді таңдауымен аяқталады деп есептелді, бірақ кейіннен жиналған материалдардан кейін бұл түсінік қабылданбады. Бастапқыда Инаннаның бауыры Уту оны Думузиді таңдауға көндіруге тырысады, бірақ ол оған құлақ салмайды. Энкимду өзінің билік саласына байланысты оған көптеген сыйлықтар сыйлай алатынын айтады, бірақ Думузи әрбір ұсынысқа өзінің ұсынысын жасайды. Ақырында олардың пікір таласы аяқталып, олар дос болады. Энкимдудің рөлі көбінесе пассивті деп сипатталады. Осы әңгіменің соңындағы Инаннаға арналған қысқа мақтау шумер әдебиетінде кең таралған дау-жанжал өлеңдерінің жанрына ұқсас екені айтылды, онда жеңімпазды таңдауға міндеттелген құдай әр мәтіннің соңғы жолдарында осыған ұқсас мақталады. Дегенмен, белгілі көшірмелердің басында бұл ән түрінде қарастырылғаны көрсетілген. Дұмузи Энкимду Мартумен бірге кездесетін ешбір мәтінде кездеспейді, бұл осы жағдайда соңғысы Энкимдуға қарсы қойылған малшы құдайы рөлінде болуы мүмкін екенін көрсетеді. Якоб Клейн сондай-ақ Дұмузидің Инаннаға сәтті шақыруы мен Мартудың «Мартудың үйленуі» мифіндегі жеңісі арасындағы ұқсастықтарды атап өтті, онда ол Нумушданың қызының қолына ие болуды қалайды.
Enkimdu appears in the myth Enkimdu and Dumuzi. The text has originally been published under the title Inanna prefers the farmer by Samuel Noah Kramer in 1944. Initially it was assumed that it would end with Inanna choosing Enkimdu, but this interpretation was abandoned after more editions were compiled. In the beginning Inanna's brother Utu urges her to choose Dumuzi, but she is not convinced. Enkimdu mentions many gifts he can give her connected with his sphere of influence, but Dumuzi counters each offer with one of his own. Eventually their argument ends, and they become friends. Enkimdu's role has been described as largely passive. It has been pointed out that the conclusion of this narrative, a brief praise of Inanna, bears a similarity to the genre of disputation poems common in Sumerian literature, in which the deity tasked with choosing the winner is similarly praised in the closing lines of each text. However, incipits of known copies indicate it was regarded as balbale, a type of song. It has been pointed out that Dumuzi does not appear in any of the texts where Enkimdu occurs alongside Martu, which might indicate that in this case the latter was meant to serve as a shepherd god contrasted with Enkimdu in a similar way. Jacob Klein also notes that similarities exist between Dumuzi's successful appeal to Inanna and Martu's victory in the myth Marriage of Martu, in which he wants to win the hand of the daughter of Numušda.
Басқа мәтіндер
Энки және Әлемдік тәртіп туралы аңызда Энкимдуға түрлі шаруашылық құрылыстарды дайындау сеніп тапсырылған. Ол сондай-ақ "Энлильдің шаруасы" деп те аталады. Ур-Намму патшасына арналған гимн оны Энкимдумен салыстырады. Ур-Наммудың өлімінде құдай патшаның қазасын естігеннен кейін өз жұмыстарын тоқтатып қояды. "Егін жырлаушы өгіздер туралы жыр" мәтінінде Энкимду мен екінші бір тұлғаның арасындағы әңгіме бар, Мигель Сивилдің пікірінше, бұл Нинурта немесе патша болуы мүмкін, онда Энкимду екіншісіне далаларды қалай суаруды түсіндіреді.
In the myth Enki and the World Order, Enkimdu is entrusted with preparing various agricultural constructions. He is also addressed as the "farmer of Enlil." A hymn dedicated to the king Ur Nammu compares him to Enkimdu. In Death of Ur Nammu, the god stops fulfilling his tasks after learning of the eponymous king's death. The text The Song of the Plowing Oxen includes a dialogue between Enkimdu and a second party, according to Miguel Civil possibly Ninurta or a king, in which the former explains to the latter how he irrigates the fields.
Қазіргі заманғы маңызы
Чикаго университетінің Шығыс институтының MASS (Ежелгі қоныстану жүйелерін модельдеу) жобасы аясында әзірленген модельдеу қозғалтқышы ENKIMDU деп аталады. Ол Аргонн ұлттық зертханасымен әзірленген технологияларға негізделген. Оның мақсаты – біздің заманымызға дейінгі төртінші және үшінші мыңжылдықтардың соңындағы Ежелгі Таяу Шығыстағы қоғамдардың даму үлгілерін көрсету, оның ішінде негізгі егін өндірісіне ерекше назар аудару. Жобаның нақты мысалы – Сириядағы Телл Бейдар қаласы.
A simulation engine developed as part of Oriental Institute of the University of Chicago's MASS (Modeling Ancient Settlement Systems) project is named ENKIMDU. It was based on technologies developed by Argonne National Laboratory. It is meant to provide models of development of societies in the Ancient Near East between the late fourth and third millennium BCE, with a particular focus on staple crop production. The project's case study was Tell Beydar in Syria.