Кіріспе
Лахар – Месопотамия құдайы, мал есітумен, әсіресе қой есітумен байланысты. Лахардың жынысы ғылыми пікірталас тудырады, алайда орта вавилондық кезеңдегі құдайлар тізімінде бұл есім әйел құдайды, ал Дуннудың теогониясы мифінде еркек құдайды білдіреді деген келісім бар.
Lahar was a Mesopotamian deity associated with flocks of animals, especially sheep. Lahar's gender is a topic of debate in scholarship, though it is agreed the name refers to a female deity in a god list from the Middle Babylonian period and to a male one in the myth Theogony of Dunnu.
Атауы мен кейіпкері
Лахардың есімі буын бойынша dLa ḫa ar немесе dLa ḫar деп, ал логографиялық түрде dU8, "қошқар" деп жазылған. Атауы аккад тіліндегі laḫru сөзінен шыққан, ол да "қошқар" деген мағынаны білдіреді. Дәл осы dU8 логограммасы мал шаруашылығымен байланысты тағы бір құдайдың – Шундидунның ("оның қолы жақсы") есімін, сондай-ақ оның әкесі Га’у (Гайу), Синнің бағушысы, және Думузидің анасы Даттурдың есімін жазу үшін де қолданылған. Лахарға сілтеме ерте династиялық кезеңдегі бір атауда кездеседі, онда dU8 логограммасы теофорлық элемент ретінде қолданылады, dU8.ДУ. Самуил Ноа Крамердің алғашқы аудармалары Лахарды әйел құдай ретінде қарастырса, Уилфред Г. Ламберт бойынша бұл құдай еркек болуы керек. Оның пікірінше, Лахардың әйел екенін көрсететін жалғыз дерек – орта вавилондық кезеңде немесе одан кейін жасалған құдайлар тізімі, онда dU8 = dA a šá ku né e теңдеуі берілген, яғни "Лахар – Айя (нәрсені сақтаудың құдайы ретінде)", және астрономиялық жинақ МУЛ.АПИН, онда mulU8 – сол құдайдың жұлдызы. Дегенмен, Франс Виггерманн Лахардың әйел құдай болғанын болжайды, ал Дуннудың Теогониясы – ерекше жағдай. Ламберт пікірінше, құдайлар тізіміндегі Нинсиг (Ан = Анум) Лахармен бірдей, ол еркек және оның атын "жүннің иесі" деп аударады. Алайда, Дина Кац бұл құдайдың әйел болғанын айтады. Лахар үй жануарларының, әсіресе қойлардың бағымен байланысты болған. Сирек жағдайларда ол киіммен де байланыстырылған.
Мифология
Лахар туралы негізгі ақпарат көзі – "Лахар мен Ашнан" мәтіні, сонымен қатар "Еве мен бидай" немесе "Қой мен дән арасындағы тартыс" деп те аталады. Мәтінде Лахар мен Ашнанды кім жаратқан деп есептегені нақты айтылмаған, бірақ олардың шығу тегі Апсу болғандықтан Уилфред Г. Ламберт Энкиді (Еа) ықтимал кандидат деп санайды. Лахар мен Ашнаның жаратылуы да бір құрылыс сиқырында Еаға жатқызылады. Талқыланып отырған өлеңде, алкоголь ішкеннен кейін Лахар Ашнанмен адамдарға қайсысының тауары көбірек пайда келтіреді деген дауға түседі, ал ақырында олардың арасындағы жанжалды Энлил шешеді, ол Энкидің ұсынысымен астық құдайы жеңімпаз деп жариялайды. Маркхам Дж. Геллердің сөзіне қарағанда, Ашнан мен Лахардың шығу тегі туралы бұл композициядан алынған үзінді тікелей "Удуг Хуль" сиқырлы сөздері сериясында келтірілген. Лахардың ерекше нұсқасы Дуннудың теогониясынан, басқаша айтқанда Хараб мифынан белгілі. Бұл әңгіме тек нео-вавилондық немесе ахеменидтік дәуірден қалған бір тақташада сақталған, оның колофонында бұл ескі үлгілерден көшірілгені көрсетілген. Оның жазылған уақытын анықтау қиын, ал Уилфред Г. Ламберт б.з.д. 2000-614 жылдар аралығындағы кез келген мерзімді ықтимал деп санайды. Франс Виггерманн хурит сөздерінің болуына байланысты, Месопотамияның бір бөлігі хуриттік Митанни мемлекетінің билігінде болған б.з.д. 1500-1350 жылдар аралығында жазылған деп болжайды. Бұл әлемнің алғашқы күндері туралы жергілікті дәстүрді көрсетеді деп есептеледі, ол "бекітілген орын" деген мағына беретін Дунну деген елді мекенде қалыптасқан, бірақ осы атпен бірнеше қала белгілі болғандықтан, нақты анықтау қиын. Бұл мәтінде Лахар – Шумуганның ұлы және теңіздің бейнеленген жаратылысы, d.АБ.Б.А. Ол әкесін өлтіріп, теңізге үйленеді және аты жойылған ұл тудырады. Виггерманн оны құдайлық бағушы Гаю деп атауға болады деп ұсынады.