Кіріспе
Венгриядағы Рождество шыршаларын безендіруге арналған конфеталар. Szaloncukor (словакиялық: salónka, көпше түрі salónky; сөзбе-сөз: "қабылдау бөлмесінің конфетасы", румындық: bomboane de pom) – Венгрия, Румыния және Словакияда дәстүрлі түрде Рождество мерекесімен байланысты конфета түрі. Бұл импортталған және бейімделген Hungarikum-ның бір түрі. Румынияда тұтынылатын шоколадтың көбінің Венгрияда жасалғаны болжанады, себебі коммунизм құлағаннан кейін румыниялық шоколад өндірісі күрт төмендеді. Ол әдетте фондтан жасалады, шоколадпен қапталып, жылтыр түсті қағазға оралады, содан кейін Рождество шыршасына әшекей ретінде ілінеді. Әр жыл сайын әр шаңырақ Рождество маусымында шамамен 1,5 килограммға жуық конфета тұтынады. Осы конфеталарды Рождество шыршасына ілу дәстүрі 19 ғасырда бастау алған. Ол szaloncukor деп аталды, өйткені шырша әдетте қабылдау бөлмесінде (мажар тілінде szalon; Cukor – "қант" немесе "конфета" деген мағынаны білдіреді; словак тілінде salón – "қабылдау бөлмесі", ал ka – кішітеулік жұрнақ) тұратын. Атауы неміс-австриялық Salonzuckerl сөзінен шыққан, сондықтан бастапқы атауы szalonczukkedli болған.
Szaloncukor (Slovak: salónka, plural salónky; literally: "parlour candy", Romanian: bomboane de pom) is a type of sweet traditionally associated with Christmas in Hungary, Romania and Slovakia. It is a typical imported and adapted Hungarikum. It is assumed that almost the whole quantity consumed in Romania are of Hungarian production, as Romanian chocolate production decreased substantially after the fall of communism. It is usually made of fondant, covered by chocolate and wrapped in shiny coloured foil, then hung on the Christmas tree as decoration. Every year, almost a kilo and a half of it are consumed per household during Christmas season. The tradition of hanging these candies on the Christmas tree started in the 19th century. It was named szaloncukor because the tree usually stood in the parlour (szalon in Hungarian; Cukor means "sugar" or "candy"; in Slovak salón is "parlour" and ka is diminutive suffix). The name comes from the German Austrian Salonzuckerl, this is why the original name was szalonczukkedli.
Өңдеу
Бірінші фондант машиналары пайда болғанға дейін бүкіл процедура қолмен орындалатын. Бұл машиналарды Stühmer шоколад фабрикасы әйгілі Gerbaud кондитерлік дүкені үшін жасаған. Процедураның соңғы механикаландырылған бөлігі – қағаз қаптамасының ұшын дірілдету болды. Оның ерекше пішінін сақтау қажет болғандықтан, бұл бөлікті жоюға болмайтын. Алғашқыда фондантты таңдайыштар ваниль және клубника сияқты бірнеше дәмде шығарылған, бірақ қазірде иелік, кокос, жаңғақ және тағы да басқа көптеген дәмдері бар түрлі таңдайыштар бар. Олар әдетте ағашқа жіп немесе кішкентай металл ілгектермен ілінеді. Маусым біткенге дейін ағаштағы барлық қаптамаларын босату – балалар үшін дәстүрлі саналады, ересектер бұған қарсы болса да.
Тарих
Бұл десерттің алғашқы нұсқасы 14 ғасырда Францияда пайда болды және оны "фондантшукор" деп атады. Рецепт Еуропа кондитерлік тарихының жылдарында өзгертілді. Француз кондитері Пьер Андре Манион 17 ғасырда Германияда "фондантшукер" рецептін енгізді. Ол 19 ғасырда Германия шеберлері көшіп келгенде Венгрияда танымал болды. Германиядағы бай отбасылар үйлерінің кіреберісінде (салон деп аталатын) Рождество ағаштарын тігіп, оларды жылтыр қағазға оралған тәттілермен әшекейледі. Мұндай конфеталар алғаш рет 14 ғасырда Францияда жасалды. 19 ғасырдың басында ол Германия арқылы Венгрияға келді. 1891 жылы венгр-француз аспазы және кәсіпкері Хегизи Жозеф "Салондағы қант" деген мағына беретін неміс "салонцукерл" атауынан алынған "Салончукор" деген атауды ойлап тапты. Фолгаға оралған конфеталардың жаппай өндірісі 1883 жылы Венгрияда бу машинасымен жасалды, көбінесе Гербоуд брендінің дәстүрлі торттарын жасауға арналды. Гербоудқа еліктеп, Геза Куглер отбасы 1886 жылы шоколад фабрикасын құрды. Гербоудтар мен Куглерлер рецепттің әрқайсысының өз нұсқасын қабылдады және 19 ғасыр венгр кондитерлік өнімдерінің рецепт кітаптарын жариялады. 1800 жылдардың соңында конфеталар қалайыдан жасалған шарларға және түрлі-түсті қағазға салынды. 1941 жылы Куглерлер Венгриядағы ең ірі шоколад фабрикасын ашты. 1951 жылы Чехословакияда (қазіргі Словакия) Требишов қаласында DEVA шоколад фабрикасы құрылды, ол Словакиядағы ең танымал шоколадты Рождество конфеталарының бірін, соның ішінде "салондық конфеталарды" (salónky) шығарды. Бүгінде DEVA бренді ChocoSuc Partner s. r. o. компаниясына тиесілі.