Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз жүгірушісі (1936–2024)
French runner (1936–2024)
Мишель Жази (13 маусым 1936 – 1 ақпан 2024) – француз орта және ұзақ қашықтыққа жүгіруші. Ол 1960 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 1500 метрлік жүгіруде күміс медаль, сондай-ақ Еуропа чемпионатында екі алтын (1962 және 1966 жылдары) және бір күміс (1966 жылы) медаль жеңіп алды. Ол бір миль (бір рет), 2000 метр (екі рет), 3000 метр (екі рет), екі миль (екі рет) және 4×1500 метрлік эстафетада (екі рет) тоғыз әлемдік рекорд орнатты.
Michel Jazy (13 June 1936 – 1 February 2024) was a French middle distance runner and long distance runner. He won the 1500 metres silver medal at the 1960 Summer Olympics, as well as two golds (in 1962 and 1966) and one silver (in 1966) at the European Championships. He set nine world records in the mile (once), 2000 metres (twice) and 3000 metres (twice), the two miles (twice) and the 4×1500 metres relay (twice).
Ерте өмір
Жази Польшадағы кедей шахтер отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, әйелі және қызымен бірге Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польшадан Францияға көшіп келді. Олар Оиньес қаласына қоныстанды. Мишельдің әкесі жақын маңдағы Острикурт қаласындағы көмір шахтасында жұмыс істеді. Мишельдің анасы Лилльдегі сыра зауытында жұмыс істеді. Мишельдің балалық шағының көп бөлігін әжесі тәрбиеледі. Оның әкесі 12 жасында силикоз ауруынан қайтыс болды. Мишель 14 жасында анасы (Марианна Жази) және үлкен әпкесі (Альфреда)мен бірге Парижге көшіп келді. Марианна Монмартрдағы кафеде официант болып жұмыс істеді. Марианна қайтадан тұрмысқа шықты; оның жаңа күйеуі, жүк көлігінің жүргізушісі, отбасын Монмартрдағы Рю Родье көшесіндегі 10х12 фут (3х4 м) бір бөлмелі пәтерге көшірді. Мишель мектепте оқығанда футболға ғашық болды. Ол күн сайын сағаттап футбол ойнауға уақыт бөлді. Мишель 14 жасында мектепті тастап, Триумф аркасының жанындағы бридж клубында форма киген күзетші және лифт операторы болып жұмыс істеді. 16 жасында ол көршілес баспаханада шәкірт болды. Жази 1953 жылы алғашқы француз ұлттық чемпионатында жасөспірімдер деңгейінде (1000 м қашықтыққа жүгіру) жеңіске жетті. 1955 жылы ол 1500 метр қашықтықтағы жастар арасындағы (20 жасқа дейінгілер) Франция чемпионатында екінші рет жеңімпаз атанды. Оның алғашқы жаттықтырушысы Рене Фрассинелли болды, ол Шарль Пуленардпен (француздық орташа қашықтыққа жүгіруші Жюль Ладумегтің жаттықтырушысы) бірге Жазидің әлеуетін тез байқады. 1956 жылдың тамызында Жази әуе күшіне қабылданып, 27 ай әскери қызметтен өтті, бірақ бұл оның жүгіру мансабына кедері келтірмеді. 1957 жылы ол 1500 метр қашықтықта ұлттық рекорд орнатты. Сол жылы ол Париждегі хатшы Ирен Дениге үйленді. Олардың екі қызы болды: Паскаль (1960 жылы туған) және Вероника (1963 жылы туған). 1958 жылдың соңында әуе күшінен шыққаннан кейін Жази баспаханада жұмыс істеді. Оның жұмыс берушілері оның жаттығу кестесіне жақсы қанағаттанбады және оны үстеме жұмыс істеуге мәжбүрледі. Бірақ оған француздық спорт газеті "L'Équipe"-тің бас редакторы Гастон Мейер көмектесті. Жазидің чемпион бола алатынына сенімді Мейер оған таңертең жаттығуға мүмкіндік беретін түстен кейінгі типограф жұмысын ұсынды. 1964 жылғы Токио Олимпиадасының 5000 метрлік финалында Жази соңғы айналымның бірінші бұрылысының ортасында көшбасшы болды. Ол финиш сызығына 100 метр қалғанда көшбасшыдан бір дене бойы алда болды. Алайда, ол күші таусылып, төртінші орынды иеленді. 1956 мен 1966 жылдар аралығында Жази тоғыз ұлттық жарыста жеңіске жетті: екі рет 800 м, алты рет 1500 м және бір рет 5000 м қашықтықта, сондай-ақ үш ұлттық кросс-кантри титулына ие болды.
Jazy was born into a poor coal mining family from Poland. His grandfather, together with his wife and their daughter, emigrated from Poland to France after World War I. They settled in Oignies. Michel's grandfather worked as a coal miner in nearby Ostricourt. Michel's father was also a coal miner, whereas Michel's mother worked in a brewery in Lille. Michel was raised by his grandmother during much of his childhood. He was 12 years old when his father died of silicosis. When Michel was 14 years old, he, his mother (Marianne Jazy) and his older sister (Alfreda) settled in Paris. Marianne worked as a waitress in a café in Montmartre. Marianne remarried; her new husband, a truck driver, moved the family into a 10 by 12 foot (3 × 4 m), one room apartment on Rue Rodier in Montmartre. Michel was passionate about football when he was a schoolboy. As a schoolboy, he would spend hours daily playing football. Michel left school at the age of 14 and became a uniformed doorman and elevator operator at a bridge club near the Arc de Triomphe. At 16 he became an apprentice in a neighborhood printshop. Jazy won his first French national championship title in 1953 – the 1000 m race at the youth level (for those under the age of 18 years). He won his second French national championship title in 1955 – the 1500 m race at the junior level (for those under the age of 20 years). His first coach was René Frassinelli, who with Charles Poulenard (the coach of the French, middle distance runner Jules Ladoumègue), quickly saw Jazy’s potential. In August 1956, Jazy joined the air force. He did 27 months of military service there, but his running career was not interrupted. He set a national record for the 1,500 meters in 1957. In the same year he married Irène Denis, a secretary from Paris. They had two daughters, Pascale (born 1960) and Véronique (born 1963). After Jazy left the air force at the end of 1958, he worked at a printing plant. His employers there had no sympathy with his athletics training schedule and forced him to work overtime. To his rescue came Gaston Meyer, the editor in chief of the French daily sports newspaper L'Équipe. Convinced that Jazy could become a champion, Meyer gave Jazy an afternoon typographer's job, which enabled him to train in the mornings. In the 1964 Olympics 5000 metres final in Tokyo, Jazy took the lead halfway into the first bend of the final lap. He was ahead of the leading runner of the chasing pack by a body length 100 metres from the finish line. However, he faded badly and finished fourth. Between 1956 and 1966, Jazy won nine national track titles: two over 800 m, six over 1500 m and one over 5000 m, and three national cross country titles.