Кіріспе

Индоқытай коммунистік партиясы (ИКП) – 1930 жылғы қазан айында Ескі Вьетнам коммунистік партиясынан айналған саяси партия. Бұл партия 1945 жылғы 11 қарашада өзін таратып жіберді.

Өмірбаян

Вьетнам коммунистік партиясы 1930 жылғы 3 ақпанда Индокитай коммунистік партиясының (аты айтылғанына қарамастан, бұл партия тек Тонкинде ғана белсенді болды) және Анам коммунистік партиясының (тек Кочинкинада белсенді болды) бірігуі арқылы құрылды. Кейіннен Индокитай коммунистік лигасы (тек орталық Анамда белсенді болды) Вьетнам коммунистік партиясына қосылды. Дегенмен, Коминтерн коммунистік қозғалысты Вьетнамда ғана емес, бүкіл Француз Индокитайында (Камбоджа, Лаос және Вьетнамды қоса алғанда) ілгерілету қажет деп сап, Вьетнам коммунистік партиясын Индокитай коммунистік партиясына трансформациялауға шақырды. Коммунистік Интернационал партияның саясатына және басшылығының құрамына қаржылық көмекке ие болу үшін айтарлықтай бақылауды жүзеге асырды. Кампучиядағы вьетнамдықтардың Ұлттық құтқару лигасы – Камбоджадағы вьетнамдықтардың Вьетминді қолдаған қозғалысы болды. Ұйым 1946 жылдың соңында Камбоджаның шекаралық аймақтарындағы вьетнамдықтар арасында құрылған революциялық комитеттер желісінен пайда болды. Мұндай топтар Такео провинциясы, Прей Венг провинциясы және Оңтүстік Кандал провинциясында құрылды. Француздар Камбоджада қолға түсірген алғашқы Вьетмин құжаттарының бірі 1949 жылғы 30 сәуірде жазылған болатын, ол Лиганың бар екенін және француздарға қарсы вьетнам-кхмер одағының жобасын көрсетеді. 1950 жылы вьетнамдық дереккөздер ұйымның 50 000 мүшеден тұратынын мәлімдеді.

Түрлендіру

1930 жылы қазанда Вьетнам Коммунистік партиясы қабылдаған қаулыда партия өзінің ережелері мен партия атын сынады. Қаулыда былай делінген: "Партияға «Вьетнам Коммунистік партиясы» деп ат қойғанда, Камбоджа мен Лаосқа қатысы жоқ екендігі білдіріледі. Бұл елдерді есептен шығару қателік, себебі Анам, Камбоджа және Лаос тіл, дәстүр және этностық жағынан ерекше болса да, саяси және экономикалық тұрғыдан тығыз байланыста болуы керек". Партия «Вьетнам Коммунистік партиясы» деген атаудан бас тартып, «Индокитай Коммунистік партиясы» деген жаңа атау қабылдауға шешім қабылдады. Кейіннен ICP атауын өзгерту себебін түсіндіретін мәлімдеме жасады. Вьетнам, Лаос және Камбоджа арасындағы тарихи қарым-қатынасты атап көрсеткен жарияламада, Индокитайдағы француз отаршылдық режимін құлату үшін үш елдің бірігуінің қажеттілігі баса айтылды.

Тарату

1945 жылы 11 қарашада Индокитай Коммунистік партиясы өзін тарату туралы коммюнике жариялады. 1951 жылы партияның вьетнамдық мүшелері Вьетнам Жұмысшы партиясын, ал камбоджалық мүшелері Кампучия Халық-революциялық партиясын (қазіргі Камбоджа Халық партиясы) құрды. Төрт жыл өткен соң, партияның лаос мүшелері Лаос Халық партиясын құрды.