Кіріспе

Нега Мезелика (Амхари: ነጋ መዝለቂያ; 1958 жылы туған) – ағылшын тілінде жазатын эфиопиялық жазушы. Оның ана тілі – амхар тілі, бірақ 1980 жылдан бері Канадада тұратындықтан ағылшын тілінде сөйлейді және жазады. Нега Джиджигада императорлық үкіметте бюрократ болған Мезлекияның үлкен ұлы ретінде дүниеге келген. Бастапқыда император Хайле Селассиені құлатқан революцияны қолдағанмен, ол Менгисту Хайле Мариам режимін қатаң сынады. Жасөспірім кезінде анасы мен туыстарын тастап, жақын досымен бірге қарулы көтерілісшілердің біріне қосылды. 1983 жылы Харамая университетіндегі қызметін тастап, инженерлік стипендия алып Вагенинген университетінде оқуға түсты. Голландияда екі жыл өткен соң, ол әлі де үйіне орала алмады, сондықтан Канадаға көшіп кетті. Ол әлі күнге дейін Эфиопияға қайтып оралған жоқ. Өмірбаянын «Гиенаның ішіндегі жазбалар» атты алғашқы кітабында баяндады. 2000 жылы жарық көрген кітабы сол жылы ағылшын тіліндегі көркем емес әдебиет бойынша генерал-губернатор сыйлығын жеңіп алды. Мезелика одан кейін ежелгі эфиопиялық мифке арналған «Шакал тудырған Құдай» романын жазды. 2006 жылы оның үшінші кітабы «Азеб Итадестің бақытсыз некесі» жарық көрді. 1960-1990 жылдар аралығындағы оқиға Эфиопияның шығысындағы шағын ауылдың өзінің ерекшелігі мен мұрасын сақтап қалу үшін күресіп, қазіргі әлемнің ықпалына қарсы тұруы туралы айтады. 2007 жылы бұл кітап Commonwealth Writers’ Prize сыйлығының «Үздік кітап» номинациясына іліккен.

Дау

Мезелекияның "Гиенаның ішіндегі жазбалар" кітабы үшін сыйлық алғаннан кейін көп ұзамай, ақын және редактор Энн Стоун кітабының соңғы 20 бетінен басқа барлық бөлімін өзі жазғанын мәлімдеді. Мезелекия ағылшын тілінде ана тілі емес екенін мойындап, идеяларын дұрыс ағылшын тілінде жазу үшін көмекке мұқтаж болғанын айтты, бірақ кітаптың негізінен өзіне тиесілі екенін және Стоунның рөлі тек түзеуші редактор ғана екенін мәлімдеді. Содан кейін ол Стоунды қорлау үшін сотқа берді. Осы дау Канада баспасөзінде кең пікірталас тудырды, көптеген сыншылар редактордың мәтінді қалыптастыруда қаншалықты үлес қоса алатынын анықтаудың өте қиын екенін мойындады, егер олар бірлескен автор ретінде тиісінше танылса. Мезелекия ісі автор мен редактор арасындағы қарым-қатынастың мәні мен шектері туралы бірнеше ғылыми жұмыстарда келтірілген.