Кіріспе

Карфагендік Либерат (6-шы ғасыр) - архидиякон және 5-ші және 6-шы ғасырлардағы христиан шіркеуіндегі несториандық және монофизит дауларының маңызды тарихын жазған автор.

Өмір

535 жылы ол екі жүз он жеті епископтан тұратын үлкен африкалық ұлттық синодтың легаты ретінде Римге, Рим папасы Агапет I (535–536) -мен бірқатар мәселелерді талқылау үшін жіберілді (Хардуин, II, 1154; Манси, VIII, 808). Солтүстік Африкалықтардың көпшілігі сияқты, ол Юстинианның "Үш тарау" (544) туралы бұйрығына қарсы күресті. Африка епископтары оны осы мәселеге байланысты туындаған дауларда өкіл ретінде жиі пайдаланды. "Саяхаттың шаршаңқылығынан және уақытша мәселелерден ақыл-ойына демалыс беру үшін" (оның кітабына кіріспеде айтылғандай), ол бос уақытын өткен ғасырдың екі үлкен ағымының тарихын қысқаша жазуға жұмсады. Ол осы еңбекті императордың "Үш тарауды" айыптауының негіссіз екенін көрсету мақсатымен жазды. Бұл еңбек Breviarium causae Nestorianorum et Eutychianorum ("Несториандар мен Евтихиандар ісінің қысқаша сипаттамасы") деп аталады, көбінесе Либераттың Breviarium деп аталады. Breviarium Несторийдің (428) дінге кірісуінен басталып, Бесінші Экуменикалық Кеңеспен аяқталады. Автор Александрия патриархы Феодосий I-ді әлі тірі деп еске алғандықтан, оның 567 жылға дейін, Феодосий қайтыс болғанға дейін жазылғандығы анық. Екінші жағынан, Либерат папа Вигилийдің (555 жылдың маусымы) қайтысы туралы хабарлайды. Оның деректері – Кассиодордың Historia tripartita, синодтардың шешімдері және замандас әулеттерінің хаттары. Либераттың даулы мақсатына және Монофизиттерге, сондай-ақ "Үш тарауды" айыптауға қатысқандарға деген наразылығына қарамастан, оның қысқаша тарихы жақсы және әділ жазылған. Бұл еңбек осы ағымдардың тарихы үшін маңызды құжат болып табылады.