Қоғамдық өнер: Тұрғындармен бірлескен шығармашылық процесі
Community art
Қоғамдық өнер – қауымдастықта туындайтын, әлеуметтік өнер ретіндегі өнер. Бұл өнер түрлері қатысушылармен диалог құруға негіделген, кез келген медиада болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоғамдық өнер, сондай-ақ әлеуметтік өнер, қоғаммен байланысты өнер, қоғамдық негіздегі өнер және сирек кездесетін диалогтық өнер деп те аталады, бұл қоғамдық ортада туындап, дамытылатын өнер практикасы. Ол әлеуметтік практика және әлеуметтік бетбұрыспен тығыз байланысты. Осы формадағы туындылар кез келген медиада болуы мүмкін және қоғаммен өзара әрекеттесу немесе диалог арқылы сипатталады. Кәсіби суретшілер әдетте өнермен айналыспайтын қоғамдармен ынтымақтасады. Бұл термин 1960 жылдардың соңында АҚШ, Канада, Нидерланды, Ұлыбритания, Ирландия және Австралияда осы практика кеңейген кезде анықталды. Скандинавияда «қоғамдық өнер» термині көбінесе заманауи өнер жобаларын білдіреді. Қоғамдық өнер – қоғамға бағытталған, халықтық бастамаға негізделген тәсіл, ол әсіресе экономикалық тұрғыдан қиын аймақтарда тиімді. Егер жергілікті қоғам мүшелері осы өнер практикасы арқылы алаңдаушылықтарын немесе мәселелерін білдіргісі келсе, кәсіби суретшілер немесе актерлер тартылуы мүмкін. Осы өнер практикасы қоғамда немесе ұлттық, халықаралық деңгейде оқиғаларды немесе өзгерістерді қозғауға қабілетті катализатор болып табылады. Ағылшын тілді елдерде қоғамдық өнер көбінесе қоғамдық өнер орталықтарының жұмысы ретінде қарастырылады, онда бейнелеу өнері (сурет өнері, бейне, жаңа медиа өнері), музыка және театр жиі қолданылады. Ұлыбританиядағы көптеген өнер ұйымдары қоғамдық негіздегі жұмыстарды жүзеге асырады, бұл әдетте жергілікті қоғамдардың кәсіби емес мүшелерінің қатысуын дамытуды қамтиды.
Community art, also known as social art, community engaged art, community based art, and, rarely, dialogical art, is the practice of art based in and generated in a community setting. It is closely related to social practice and social turn. Works in this form can be of any media and are characterized by interaction or dialogue with the community. Professional artists may collaborate with communities which may not normally engage in the arts. The term was defined in the late 1960s as the practice grew in the United States, Canada, the Netherlands, the United Kingdom, Ireland, and Australia. In Scandinavia, the term "community art" more often refers to contemporary art projects. Community art is a community oriented, grassroots approach, often useful in economically depressed areas. When local community members come together to express concerns or issues through this artistic practice, professional artists or actors may be involved. This artistic practice can act as a catalyst to trigger events or changes within a community or at a national or international level. In English speaking countries, community art is often seen as the work of community arts centers, where visual arts (fine art, video, new media art), music, and theater are common media. Many arts organizations in the United Kingdom do community based work, which typically involves developing participation by non professional members of local communities.
Қоғамдық өнер және қоғамдық өнер
"Қоғамдық өнер" термині, егер бірлескен қоғамдық көркемдік процеске қоса, алынған нәтиже қоғамдық өнер ретінде қарастырылып, қоғамдық кеңістікте орнатылса, сондай-ақ қоғамдық өнер жобаларына да қатысты болуы мүмкін. Қалалық жаңғырту жобаларымен байланысты экологиялық тұрақтылық тақырыптары қоғамдық өнерге қолданылатын танымал қоғамдық тәсілдердің бірі болып табылады.
The term "community art" may also apply to public art efforts when, in addition to the collaborative community artistic process, the resulting product is intended as public art and installed in public space. Popular community art approaches to public art can include environmental sustainability themes associated with urban revitalization projects.
Ынтымақтастық іс-әрекеттерінің түрлері
Қоғамдық қатысумен жасалатын өнер үлгілері әртүрлі болуы мүмкін, ортақ тәжірибелер жиынтығынан туындайтын үш түрлі ынтымақтастық тәсілдері бар. Суретшілер бағытты модельде суретшілер өздерінің туындылары арқылы әлеуметтік өзгерістерге ықпал ететін катализаторлар ретінде қарастырылады. Саяси диалогты қоздыратын және оны жалғастыратын монументалист осы модельдің өкілі болар еді. Екінші модельде суретшілер қоғамдық топтармен бірлесіп, арнайы өнер туындыларын жасауға көмектеседі, көбінесе осы туындыларды қоғамдық алауда көрсету үшін, хабардарлықты арттыру және үлкен қоғамда талқылауды ынталандыру мақсатында. Процеске бағытталған немесе диалогтық модельде суретшілер белгілі бір топтың нақты мәселелерін шешуге бағытталған өнер процесін жеңілдету үшін олармен жұмыс істей алады. Мәселелерді шешу, емдеу, топтық күш беру немесе стратегиялық жоспарлау мақсатында өнер процесін (мысалы, би немесе әлеуметтік цирк) қолдану, қоғамдық көрсетуге арналмаған өнер туындыларын да әкелуі мүмкін. Екінші және үшінші модельдерде өнер туындысын бірлесіп жасайтын адамдар өзін суретші деп санамауы мүмкін, бірақ олар әлеуметтік өзгерістерге ықпал ететін өнер жасау процесінің шеберлері болып саналады. Әлеуметтік әділеттілік пен ынтымақтастыққа, қоғамдыққа негізделген сипатына байланысты, әлеуметтік өзгерістерге арналған өнерді мәдени демократияның бір түрі деп қарастыруға болады. Көбінесе процестер (немесе осы процестердің нәтижесінде туған туындылар) қоғамдық диалогты құруға немесе дамытуға бағытталған. Канадада қоғамдық қатысумен жасалатын өнер саласында соңғы кезде әлеуметтік өзгерістерді іске асыру үшін өнерді пайдалану кеңінен тарады. Осы серіктестіктердің нәтижесінде осы бірлескен қауымдастықтар денсаулық сақтау, білім беру, сондай-ақ жергілікті халық, иммигранттар, ЛГБТ және жастар қауымдастықтарының мүмкіндіктерін кеңейту саласындағы жүйелік мәселелерді шеше алды. Бизнес дамыту қауымдастықтары суретшілермен/көркемдік ұйымдармен бірлесіп, әлеуметтік мәселелерді қарастыратын мәдени фестивальдар немесе іс-шаралар ұйымдастыратын осыған ұқсас әлеуметтік инновациялар да пайда болды. Саланың әртараптануымен және әртүрлі пәндердегі ұйымдардың тәжірибелерді қабылдауымен этика және қауіпсіздік мәселелері шеберлер үшін маңызды мәселеге айналды. Осының нәтижесінде, көркемөнер білімі саласында әлеуметтік өзгерістерге арналған өнер саласындағы жан-жақты оқыту мүмкіндіктері артып келеді.
Models of community engaged arts can vary with three forms of collaborative practices emerging from among the sets of common practices. In the artist driven model, artists are seen as the catalysts for social change through the social commentary addressed in their works. A muralist whose work elicits and sustains political dialogue would be a practitioner of this model. In the second model, artists engage with community groups to facilitate specialized forms of art creation, often with the goal of presenting the work in a public forum to promote awareness and to further discourse within a larger community. In the process driven or dialogic model, artists may engage with a group to facilitate an artistic process that addresses particular concerns specific to the group. The use of an artistic process (such as dance or social circus) for problem solving, therapeutic, group empowerment or strategic planning purposes may result in artistic works that are not intended for public presentation. In the second and third models, the individuals who collaborate on the artistic creation may not define themselves as artists but are considered practitioners of an art making process that produces social change. Due to its roots in social justice and collaborative, community based nature, art for social change may be considered a form of cultural democracy. Often, the processes (or the works produced by these processes) intend to create or promote spaces for participatory public dialogue. In Canada, the field of community engaged arts has recently seen broader use of art for social change practices by non arts change organizations. The resultant partnerships have enabled these collaborative communities to address systemic issues in health, education, as well as empowerment for indigenous, immigrant, LGBT and youth communities. A similar social innovation trend has appeared where business development associations have engaged with artists/artistic organizations to co produce cultural festivals or events that address social concerns. As the field diversifies and practices are adopted by various organizations from multiple disciplines, ethics and safety have become a concern to practitioners. As a result, opportunities for cross disciplinary training in art for social change practices have grown within the related field of arts education.
Онлайн қоғамдастық өнері
Қоғамды әр түрлі көзқараспен қарастыруға болады, ол түрлі топтарды білдіруі мүмкін. Виртуалды немесе онлайн қоғамдастықтар да бар. Интернет өнерінің сан алуан формалары бар, бірақ көбінесе бір жоба үшін қауымдастық құрылады немесе өнер жобасының нәтижесі ретінде пайда болады.
A community can be seen in many ways, it can refer to different kind of groups. There are also virtual communities or online communities. Internet art has many different forms, but often there is some kind of community that is created for a project or it is an effect of an art project.
Қоғамдық театр
Қоғамдық театр – қоғам үшін, қоғаммен және қоғамда жасалатын театр. Ол сыртқы көмексіз, тек қоғам мүшелерінің күшімен жасалған театр болуы мүмкін, немесе қоғам мүшелері мен кәсіби театр өнерпаздарының бірлескен еңбегі, немесе белгілі бір қоғамға арналған, толығымен кәсіби актерлер қойған спектакльдерді қамтиды. Қоғамдық театрлардың мөлшері шағын топтардан – жеке адамдар басқаратын, қарызға алынған ғимараттарда ойнайтын топтардан бастап, өздерінің жақсы жабдықталған ғимараттары бар үлкен, тұрақты театр ұйымдарына дейін өзгереді. Көптеген қоғамдық театрлар табысты, коммерциялық емес ұйымдар болып табылады, олардың көптеген белсенді мүшелері бар және көбінесе штаттық қызметкерлері жұмыс істейді. Қоғамдық театр көбінесе жаңадан құрастырылады және карнавал, цирк, шерулер сияқты танымал театр формаларынан, сондай-ақ коммерциялық театрдың өнер көрсету тәсілдерінен шабыт алады. Қоғамдық театр қоғамның әлеуметтік капиталын арттыруға септігін тигізеді, себебі ол қатысушылардың – өндірушілердің немесе көрермендердің дағдыларын, қоғамдық бірлігін және көркемдік талғамын дамытады.
Community theatre includes theatre made by, with, and for a community—it may refer to theatre that is made almost by a community with no outside help, or to a collaboration between community members and professional theatre artists, or to performance made entirely by professionals that is addressed to a particular community. Community theatres range in size from small groups led by single individuals that perform in borrowed spaces to large permanent companies with well equipped facilities of their own. Many community theatres are successful, non profit businesses with a large active membership and, often, a full time professional staff. Community theatre is often devised and may draw on popular theatrical forms, such as carnival, circus, and parades, as well as performance modes from commercial theatre. Community theatre is understood to contribute to the social capital of a community, insofar as it develops the skills, community spirit, and artistic sensibilities of those who participate, whether as producers or audience members.
Қоғамдастықпен байланысты би
Қоғамдық би – қоғам үшін, қоғаммен және қоғамдық мүддеде жасалған би. Оны құрудың бірнеше моделі бар, олардың басты назары қатысушылық өнер практикасы мен өзара ынтымақтастық құндылықтарына аударған. Қоғамдық би көбінесе техникалық шеберлікті дамытудан гөрі зерттеу, шығармашылық және қарым-қатынас орнатуға баса назар береді. Қоғамдық театр сияқты, қоғамдық би қоғамның әлеуметтік капиталын арттыруға септігін тигізеді, себебі ол қатысушылардың – өндірушілердің немесе көрермендердің – дағдыларын, қоғамдық бірлігін және эстетикалық талғамын жетілдіреді.
Community engaged dance includes dance made by, with, and for a community. There are several models for creating community engaged dance, primarily concerned with participatory art practices and cooperative values. Community engaged dance generally focuses on exploration, creation and relationship building rather than technical skills development. Like community theatre, community engaged dance is understood to contribute to the social capital of a community, insofar as it develops the skills, community spirit, and artistic sensibilities of those who participate, whether as producers or audience members.
Қоғамдық өнердің пайдасы
Көптеген қоғамдастықтарда өнер мекемесінің әлдебір түрі болады, ол үкімет немесе басқа да мекемелер ұсына алмайтын іс-шаралар мен бағдарламаларға қол жеткізу арқылы өз қоғамдастығын дамытады. Осы қоғамдық өнер орталықтары немесе коммерциялық емес ұйымдар тұратын аймақтарындағы адамдардың эмоционалдық және физикалық денсаулығын жақсартуда маңызды рөл атқарады. Әрбір өнер қоғамдастығының коммерциялық емес ұйымының өзгеше бағдарламалары бар, олар қоғамдық бірлік құруға, хабардарлықты арттыруға, шығармашылықты дамытуға немесе жалпы мәселелерді шешуге бағытталған. Бұл бағдарламалардың шығармашылық және сергек атмосферасы адамдарға қорқусыз өзін-өзі білдіруге мүмкіндік береді, бұл терапиялық әдіс саналады. Өнер қауымы немесе коммерциялық емес ұйым орналасқан қалада тұратын адамдар көбінесе ұйымға өздері есептегеннен де көп ақша мен уақыт жұмсайды. Бұл жақсы жайт, себебі коммерциялық емес ұйымдар өнер мәдениетін қалыптастыру арқылы өз қоғамдастығын нығайтуға көмектеседі. Бұл, негізінен, коммерциялық емес ұйымдар адамдарға өнермен айналысуға және олардың шығармашылық қабілеттерін көрсетуге мүмкіндік береді дегенді білдіреді. Өнер мекемесінің немесе коммерциялық емес ұйымның болуы – адамдар үшін эмоцияларын босатудың бір жолы, сонымен қатар, көптеген кәсіпорындар өз қалаларында коммерциялық емес ұйымдардың болуынан экономикалық пайда көреді. Көптеген өнер мекемелері жас, ересек және олардың арасындағы барлық адамдар үшін сурет салу, бояу сияқты түрлі сабақтар мен қызметтер ұсынады. Ұйымның тұрақтылығы үшін жас ұрпақтың өнерге деген құштарлығын сақтау өте маңызды. Өнер институтында немесе коммерциялық емес ұйымда ұсынылатын бағдарламаның ең маңызды ерекшелігі – қатысушыға стрессіз және қызықты ортаны ұсыну. Өнер – стрес, алаңдауды азайтуға көмектесетін және жазылуға бағытталған керемет құрал. Кедей отбасылар мен балаларға көмектесуде табысты коммерциялық емес ұйымдардың бірі – Лос-Анджелестегі "Қысық көрген балаларға арналған тегін өнер" ұйымы. Бұл ұйым отбасыларды өнер арқылы біріктіруге, балалар мен отбасыларға қауіпсіз ортада өздерінің көркемдік қабілеттерін және сезімдерін білдіруге мүмкіндік беруге бағытталған. Бұл – өнердің қоғамда қандай өзгерістер әкеле алатынынің жарқын мысалы, себебі көптеген адамдар мен отбасылар үшін жазылу орны өте маңызды.
Many communities have some form of art institution that furthers their community by providing access to activities and programs the government or other institutions cannot provide. These community based art centers or nonprofit organizations are at the forefront of bringing emotional and physical wellness to the communities they reside in. All art community nonprofits have different programs, these “programs can focus on building community, increasing awareness ,developing creativity, or addressing common issues.” The creative and relaxed environment of these programs makes it a therapeutic way for individuals to express themselves without fear of repercussions. Individuals who live in a town that hosts an art community or nonprofit more often than not contribute money and time into the organization more than they think. This Is a good thing as nonprofits help to bolster their community by creating a culture of art. This essentially means that nonprofits provide that outlet for individuals to create, and showcase their artistic talents. Having an art institution or nonprofit is a cathartic way for individuals to express themselves, as well as economically many businesses benefit from having nonprofits in their towns. Many art institutions provide lots of programs and services like art classes for painting or drawing etc for the young, old and everyone in between. It is vital to the continuation of the organization to keep the love of art alive in younger generations. One of the most important aspects of a program offered at an art institution or nonprofit organization is that it provides the participant with a stress free and fun experience. Art is a great tool that helps in reducing stress, anxiety, and is helpful to move towards healing. One prominent non profit organization that is proficient in helping underprivileged communities and families is “Free Arts for Abused Children” out of Los Angeles. This organization focuses on bringing families together through art, and allowing children and families to express their artistic abilities and feelings in a safe environment. This is a perfect example of why art can make such a difference within a community, as it is vital for many individuals and families to reach a place of healing.